considerare

considerare [CL] 1 to view, contemplate, scrutinize, take into account: a (visible objects); b (abstractions). a animadverterunt, qui eum diligentius ~abant, ‥ quod non erat de paupere vulgo Bede HE IV 22 p. 251; s1387 dicebatur regem obviasse v episcopis cum solemni processione ‥ obviam ei procedentibus; et, nec crucem nec clerum ~ans, sustulit viam suam Knighton Cont. II 241.  b verax medicus ‥ cicatrices criminum ~ans Aldh. VirgP 7; tacitus rem ~ans, veram esse timebat Bede HE V 9; 8‥ ~at, he besceawað WW; [caelestes virtutes] in aeternis causis, quas ipsae aeternaliter ~ant, hunc mundum quem gubernant perspiciunt Eriug. Per. 544c; sicut tempus per se ~atum non dicitur tempus alicujus, sed cum res quae in illo sunt ~amus dicimus “tempus hujus vel illius rei” Anselm (Ver. 13) I 199; metaphysicus habet ~are ea que sunt supra naturalia J. Blund An. 17; hec manifestius patent ~anti divisionem scientiarum Bacon Maj. I 34 (cf. ib. 64: his ~atis patet intentum principale); utinam resipiscat gens illa ‥ ~ansque hec formidanda ‥ judicia Dei resileant ‥ ad equitatem! G. Hen. V 17. 2 to think, deem, reflect, bear in mind: a (w. acc. & inf.); b (w. indir. qu.); c (w. quod). a a1146 ~at ante altare virginem orationi incumbere ‥, cujus tam venusta erat species ‥ quod humano explicari non posset eloquio Osb. Clar. Ep. 33 (= Lib. Eli. III 43); s1254 ~ans liberales artes jam in mecanicas fuisse pene conversas propter lucrum M. Par. Min. III 332; 1272 litteras nostras patentes ‥ quas de consilio nostro vacuas esse ~avimus et inanes Cl 500; 1445 unum ‥ hoc velim ~es: te non arctiori vinculo tue quam nos nostre ‥ ecclesie obstringi Bekynton I 263.  b de quo dicatur quam qualiter hoc designetur ~are prius Balsh. AD 15; ~anti mihi quam brevis ‥ sit vita Gir. TH intr. p. 3.  c ~andum est quod Priscianus ‥ aliquando ‥ erravit Bacon Tert. 246; Ockham Dial. 686 (v. deserere 4); 1469 ~ato quod omnes stabimus ante tribunal Domini nostri Scot. Grey Friars II 212. 3 to decide, determine, appoint, award (esp. leg.); b (w. quod); c (w. dat.). quodsi justitia sit onerosa, ~et ille mensuram [AS: gefadige man stéore; Quad.: temperetur in eo justitia] ad quem pertinebit tunc justitia (Inst. Cnuti) GAS 309; 1132 liquet ‥ nichil magis prodesse devitandis morborum qualitatibus quam diete sue ~asse quemque moderatam et equalem ciborum parsimoniam (Lit. Archiep. Ebor.) Serlo Gram. Mon. Font. 15; 1127 faciant ‥ servitium tale quale ~avero secundum valentiam terrarum Lib. Eli. III 11 (cf. Regesta II 1543); 1196 defendit totum de verbo in verbum prout curia ~averit CurR I 20; 1224 fiet ‥ Waltero id quod curia domini regis ~abit Pat 483; circa festum S. Jacobi desinit sonitus mane in dormitorio ~ari ex fronte capelle abbatis sed non desinit ~ari ex dormitorio Cust. Cant. Abbr. 261; 1318 ad dampnum suum taxatum ad ij s. quos curia ~at CBaron 125.  b 1199 ~atum est quod predicti W. et R. habeant inde saisinam CurR I 92; 1201 ~atum est quod D. non habet appellum SelPlCrown 1; 1322 ~atum est quod ‥ trahantur et suspendantur (Pat) Foed. III 940.  c 1226 si pares ‥ comitis ~averint eidem comiti saisinam, statim ‥ saisinam suam habebit Pat 82. 4 (p. ppl.) considerate, thoughtful. 9‥ ~atus, cordatus vel besceawod WW.