copula

cōpŭla, ae (contr. form cōpla, in Wernsd. Poët. Lat. Min. IV. p. 535), f. [coapio], that which binds together or binds fast, a band, rope, thong, tie (rare; not in Cic.).

• I Lit.: tortae, ship's rigging, Att. ap. Non. p. 200, 33 (Trag. Rel. v. 577 Rib.); Plaut. Ep. 5, 1, 11 (617): copulā vinctum ante se Thynem agere, Nep. Dat. 3, 2; cf.: copula dura canem tenet, a leash, Ov. Tr. 5, 9, 28; id. M. 7, 769; Ap. Met. 7, p. 769 (not found); pectora copulae sparteae triturā continuā exulcerati (muli), id. ib. 9, 13, 6.—Of the clasp of a bracelet, Capitol. Max. Jun. 1, 8.—Of grapnel-hooks, etc., by which vessels were held in battle: eādem de causā minus commode copulis continebantur (naves), Caes. B. G. 3, 13 ex conj. (MSS. scopulis).—
• II Trop., a bond, tie, connection; of love: irrupta tenet, Hor. C. 1, 13, 18: nuptialis, Ap. Met. 2, 12, 10; so, copula, Dig. 5, 4, 24; 5, 4, 26; cf.: (Hymenaee), copula sacra deum, Mart. Cap. 1, § 1 Kopp ad loc.—Of friendship: talium virorum, Nep. Att. 5, 3.—Of words, Quint. 7, 10, 17; Nigid. ap. Gell. 10, 5, 1: ut dignitas eloquendi copulationis ipsius decore servetur, Mart. Cap. 5, § 509.

cōpula, ae, f. (con u. apio), das Verknüpfende, Verkettende, I) eig.: a) der Strick, das Seil, copulae tortae, v. Schiffsseilen, Acc. tr. 577. – gew. die Koppel, Leine zum Führen der Tiere, bes. der Hunde, der Fangstrick, die Fangleine, copulā vinctum ante se Thyum agere, Nep.: copulas in manibus gestare, Plaut.: copula detrahitur canibus, Ov. – u. die Zugleine am Geschirr, pectora copulae sparteae triturā continuā exulcerati (muli), Apul. met. 9, 13. – b) das Schloß an einem Armbande, Capitol. Maximin. iun. 1. § 8. – c) Plur. copulae, die Verknüpfungsmittel, Bindemittel, als allg. Bezeichnung für die verschiedenen Arten von Enterhaken (harpagones, manus ferreae), Caes. b. G. 3, 13, 8. – II) übtr.: a) übh.: de trinis copulis (Beziehungen) discernere, Varro LL. 9, 4: non video quomodo ista tam diversa in eandem copulam coniciantur, in eins zusammengeworfen werden, Sen.: difficile erat illi in copulam coniecto rixam eius cum quo haerebat effugere, Zusammengekoppelten (zur Gesellschaft), Sen. – b) v. der Wortverbindung, Nigid. b. Gell. 10, 5, 1. – c) das moralisch verknüpfende Band, quos irrupta tenet copula (δεσμός ἄῤῥηκτος), Hor.: ut esset (Atticus) talium virorum copula, Nep.: copulae nuptiales, Apul.; u. so v. der Ehe, spät. ICt.: u. meton., Weib, Gatte, Cassiod. var. 1, 37 (der Tiere): iugalis copula, ibid. 2, 10. – ➳ Synkop. Form cōpla, Licent. ad August. 103 (Poët. Lat. min. tom. IV, 2. p. 535 ed. Wernsd.): vulg. Form cūpla, Isid. 19, 19, 6. – Nbf. Nomin. Plur. copula, ōrum, n., Mart. Cap. poët. 1. § 1. v. 2.

1 copula v. capulus(1a)

2 copula [CL] 1 a coupling, leash (for dogs). b (?) coupling of plough harness. c coupling of mast (naut.). a 1198 qui ‥ canes duxerit sine ~a per forestam regis et inde attaintus fuerit, erit in misericordia regis (Ass. Forestae) R. Howd. IV 65; 1288 in expensis ij catulorum ‥ ; in j ~a pro eisdem iij d. MinAc 840/5; c1334 in iiij ~is ferri factis pro catulis domini regis xij d. Ac. Durh. 525.  b 1289 in ij ~is ferr’ emptis pro carucis, vj d. Ac. Man. Cant. (Agney) .  c 1304 pro duabus cordis ad ~am mali xxj d. (KRAc 11/28) Sea Terms II 131. 2 (gram. & log.) copula (connecting subj. and predicate). partes integrates enuntiationis sunt subjectum et predicatum. ‥ et dicunt quidam quod est et tertia pars, que sc. est ~a; sed non est ita; cum enim sit verbum significat id quod de alio dicitur et sic est predicatum (Shirwood) GLA III 13; exigentia casus recti a parte post est gratia ~e; set interjectio non est ~a nec habens naturam ~e, quare non potest exigere nominativum Bacon XV 99; licet in proposicione [hereticus est qui etc.] quam ponit Augustinus intelligatur vel primo ponatur vocaliter ‘hereticus’ ante ~am et ex hoc posset quis opinari quod ‘hereticus’ sit subjectum ‥ Ockham Dial. 445. 3 a tie, bond (of friendship or sim.). b marriage tie or sexual union. c (?) consort, wife. d married couple. e couple of mated birds; v. et. 5 infra. a c715 karitatis tuae ~am ‥ dum per interiorem hominem gustavi, quasi quiddam mellitae dulcedinis meis visceribus hic sapor insidet (Ecgburg) Ep. Bonif. 13; nulla magis virtus quam humilitas fideles in unam caritatis ~am ligat Bede Tab. 432; cujus inconcussae amicitiae inseparabilisque ~ae exempla sunt multiplices numeri inter se invicem copulati Eriug. Per. 473B.  b post carnalis consortii ~am de utroque [David et Samson] minora virtutum praeconia crebrescunt Aldh. VirgP 53; quamvis ‥ fortuna sororem / necteret ad thalami cŏpulam taedasque jugales Id. VirgV 2126; Paulinus ‥ cum praefata virgine ad regem Aeduinum quasi comes ~ae carnalis advenit Bede HE II 9; cur ‥ / ‥ cŏpulam conjungere nuptus / ausus eras maculans thalamis tua membra secundis? Æthelwulf Abb. 365; 9‥ ~ae, gesomnunge ‥, ~am, to þæm gemanan WW; horror mihi copula sexus R. Cant. Malch. I 59; dicens [Edgitha] ‥ immunem se fuisse crapule et carnalis ~e W. Malm. GP II 87; s1110 dum maribus sublatis de medio sexus muliebris in †~um [? l. ~am] transiret Andegavensium Diceto Chr. 239; tunc forte legitima ~a gaudebat uterque Gir. EH I 12; 12‥ cum apparuerit probabilis conjectura contra ~am contrahendam, contractus interdicatur Reg. Aberd. II 30; michi nubis sub tegumento / cōpula; cum foliis prebuit herba torum [cf. Ov. Ep. 5. 14] Gower VC I 1442.  c 618 (13c) ego Æmma Francorum regis filia, regis Eadbaldi ~a, vexillo adorandae crucis armavi CS 13.  d quia illa duorum [Adae et Evae] ~a tota intelligitur in nomine principalis partis, sicut saepe per partem totum solet significari Anselm (Orig. Pecc. 9) II 150.  e 1397 j copul’ cignorum aerar[iorum] CalIMisc VI 301. 4 (arch.) couple of tie-beams or chevrons. b (as measure of length of a building) bay between such couples. 1171 pro xl milibus scindularum et xx ~is tignorum ‥ ad domos regis reparandas Pipe 92; 1203, 1208 (v. chevero 1b); 1244 fieri faciatis eandem cameram ad estagium et eodem modo sine ~is, sicut camera privata Magni Scaccarii Cl 160; 1248 C. ‥ cecidit de quadam ~a ‥ orrei JustIt 232 r. 9; sic edificabant fratres capellam ita pauperrimam ut carpentarius una die faceret et erigeret xv coplas tignorum Eccleston Adv. Min. 28; 1267 cum nuper ‥ mandaverimus quod fratribus de Monte Carmeli ‥ faceretis habere xij bonas ~as cum laciis et ‥ aliis apendiciis ‥ ad fabricam ecclesie sue de Cantebrugg’ ‥, vobis mandamus quatinus eisdem fratribus ‥ faciatis habere xxiiij minutas quercus pro predictis ~is et laciis et aliis apendiciis ad xij ~as inde faciendas [? l. faciendis] Cl 309; 1270 in stipendio j carpentarii ad magnam bercariam de novo cum xxiij cuplis carpentantis MinAc 768/5 m. 2; 1295 ij scicatoribus scicantibus meerempnium ad ~as ad dictum molendinum inde faciendas KR Ac 462/14 m. 3; 1341 (v. crucka); 1355 pro c gross’ spyking’ empt’ pro plaunch’ ad pedes cuplarum magne aule affirmand’ Ib. 471/6 m. 19; 1374 maremium quercinum ‥ pro cameris noviter faciendis ‥, viz. ~as sive sparres, wyndbems, ‥ summers sive dormaunes ‥ Arch. Hist. Camb. I 238; 1382 in ij carpentariis conductis pro parvis ~is maeremii super murum inter ‥ gardinum et le praiel ponendis ad restaurandum tectum Comp. Swith. 281; 1454 carpentario pro dolacione et operacione xiij ~arum de sylez Ac. Durh. 634; 1456 pro apposicione magnorum lignorum et firmacione eorundem cum magnis clavis ferreis ad coplas ‥ aule pro conservacione tegularum ad utrumque gabulum ejusdem ExchScot 220; de edificiis domorum: ‥ hic tignuus vel hoc tegimen, a sparre; hec †capula, a cuppylle WW; a cuppylle of a †horse[v. l. howse], ~a CathA.  b 1241 cameram ‥ regine ‥ de x ~is elongari ‥ facias Liberate 33 m. 14; 1244 lambruscari faciat aulam regis Oxon’ quantum v ~e continent ultra sedem regis Ib. 36 m. 15; s1272 (v. consistorium 1a); 1308 in bercaria ovium matricium elonganda de viij ~is †furtarum [l. furcarum] Crawley 262; 1344 facere unam domum ‥ novam de una ~a et poste uno Arch. Bridgw. 99; 1359 [domum de] iij cuplis CalPat 281; 1380 que aula, granarium et stabulum fuerunt de iij ~is et ij staunces sub j tecto cooperta cum stramine IMisc 221/13 r. 1; 1400 edificabit unam domum de iij spaciis de iiij ~is Reg. Heref. 163; 1446 edificabit de novo unam aulam continentem ij ~as AncD A 8362; 1499 edificare ‥ domum trium ~arum Reg. Aberd. I 345; 1567 unum horreum vocatum a barne pro grano imponendo continens in longitudine x ~as tegulis coopertas cum ij porchis Surv. Pembr. 502. 5 couple, pair, group or set of two; v. et. 3d supra e.. b brace (of hounds); v. et. 1a supra. c brace (of game or fish). utreque terre ‥ date erant regi pro uno manerio, ac per hoc episcopus tenuit utrasque terras quasi in una ~a Lib. Eli. II 27; ad ea que nobis circa simoniam obiciuntur respondemus; tres enim ~as aut tres binarios ‥ ad hanc posuerunt Gir. Invect. I 13 p. 125; 1320 in ~a molarum et cariagio earundem KR Ac 482/1 m. 5d..  b a cwpylle of hundys, ~a CathA.  c 1393 allec recens in grosso ‥ emerunt et partem inde salire et inbarellare et partem exsiccare et in ~is ponere ‥ usurparunt Cl 235 m. 32; 1395 in ij coplis heyron’ Cant. Coll. Ox. III 55; 1399 duas ~as piscium vocatorum bremes Pat 304 m. 11; 1424 in iij ~is viridis piscis ‥ cum j ~a de hake Ambrosden II 255; 1456 pro cariagio xxj ~arum cuniculorum ExchScot 258; 1535 in xvjc ~is seu paribus cuniculorum Val. Eccl. I 18b. 6 a couple of casks (? coupled for carriage by pack animal). b measure of sweetmeats or dried fruit (couple of frails). c measure of hair. d measure of corn (?) cf. 2 coppa. a 1376 xxj pipe vini quarum quelibet ~a appreciatur ad v m., unde summa totalis lij m. vj s. viij d. Pl. Mem. Lond. A21 m. 9.  b 1304 pro vj ~is ficorum EEC 172; 1307 pro vijxxxviij ~is et dim., j quarterono et dim. quarterono ficuum et racemorum Ib. 351; 1310 j ~a de ficubus et racemis de rem[anenti], xj s; j ~a et j fraell’ empt’ xviij s. Ac. Durh. 8; c1310 in ij couplis de ficulis de Mallek et figulis de Sybyll Ib. 510; 1335 in j ~a zinziberi et pynonade emptis Comp. Swith. 247; 1395 l ~as ficuum et racenarum, duabus fraelis inde semper j ~am facientibus Cl 236 m. 22; 1404 cccix ~as fructus Cl 252 m. 3.  c 1354 de iiij ~is de pilo receptis de redditu assiso de terra de Foghlegh’ [Chesh] MinAc 802/10 r. 2.  d 1457 habet in agardo iiij ~as frumenti et avene, prec’ cujuslibet ~e iiij s; item habet v ~as frumenti in campis seminat’ cum suo proprio semine, prec’ cujuslibet ~e iiij s. Wills Dublin 1; 1474 in primis habet in hagardo v ~as frumenti, ordei et avenarum Ib. 83. 7 (mus.) group of notes. b form of descant. ~a ligata facienda est super unum punctum vel plures sicut organum ‥ et procedit per binariam ligaturam. ‥ ~a non ligata eodem modo fit, sed non ligatura Odington 247–8.  b est alia species [discantus] ‥ que copulatur; dicitur nomen habens a re. est et alia ~a que singulos habet punctus ‥, dicta per contrarium, quia non copulatur Odington 246; Hauboys 404b (v. discantus). 8 series, sequence. res rerum pessima leno. / ‥ / tam mala nulla mala quam copula longa malorum Babio 465.

cōpŭla, (13) æ, f. (cum, apio), ¶ 1 tout ce qui sert à attacher, lien, chaîne : Pl. Epid. 617 ; Nep. Dat. 3, 2 ; copula torta Acc. Tr. 575, cordage || laisse : Ov. Tr. 5, 9, 28 || fermoir [dʼun bracelet] : Capit. Maxim. 1, 8 || crampon, grappin : Cæs. G. 3, 13, 8 ¶ 2 [fig.] a) lien moral, union : Hor. O. 1, 13, 18 ; Nep. Att. 5, 3 || époux, épouse : Cassiod. Var. 1, 37 ; b) enchaînement, suite des mots : Quint. 7, 10, 17 || composition dʼun mot : Nigid. d. Gell. 10, 5, 1.

copula , ae. f.
鎍鏈。拴繩。媾精。

Suggest a Translation
See an image

cōpula ae, f

• com-+AP-, a band, rope, thong, tie, fastening: copulā vinctus, N.: Copula detrahitur canibus, O.: copulis continebantur (naves), grapnel-hooks, Cs.—A bond, tie: inrupta tenet (of love), H.: talium virorum (of friendship), N.