About
Menu

coronare

coronare [CL] 1 to garland, crown: a (victor or sim); b (martyr or sim); c (w. ref. to the Feast of the Four Crowned Martyrs on 8 Nov.; cf.Med. Mason 120n.); d (fig.). a coronatus lauri de fronde Aldh. CE 4. 1. 29; solent ‥ poete ~ari foliis edere ‥ in signum vivacis ingenii Bart. Angl. XVII 53; victores ‥ obtenta victoria certis [l. sertis] laureis ~ati laureati dicebantur Ib. 89.  b qui ‥ rubicundis martirii sertis ~abatur Aldh. VirgP 47; cum his caelicolis, qui ‥ / ‥ coronati gestant vexilla tropei Id. VirgV 2900; c1230 veri Pastoris vestigia sic imitari ut tandem valeatis cum illo ~ari FormOx 348; c1300 S. Thomas, qui ‥ glorioso meruit ~ari martyrio Lit. Cant. I 14.  c erat eo loci ‥ martyrium beatorum iiij ~atorum Bede HE II 7; 1288 ordinacio facta ad Scaccarium in die iiij ~atorum Cant. Cath. Pri. 207; s303 passi sunt martyres insignes, sc. ‥ iiij ~ati Higd. IV 25 p. 110.  d duo regii pueri ‥ speciali sunt Dei gratia ~ati Bede HE IV 14; 749 (12c) aeterna claritate ~etur, ornetur, glorificetur CS 178; 949 (10c) sancti viri ‥ scuto bonae voluntatis ~ati Ib. 880; 10‥ (v. corona 2e); finis non pugna ~at Gir. GE II 7; quid ‥ est quod ipsum [R. Grosteste] ‥ tam glorifice et ~avit in excelsis et in terris mirificavit? Ad. Marsh Ep. 247 cap. 26 p. 466; ut videat ‥ chorum sanctorum omnium ‥ et Deum super omnes ipsos benedicentem et ~antem [ME: him ‥ þat ‥ is hore alre crune] AncrR 26; Bradw. CD 628D (v. coronativus). 2 to crown (ruler); b (w. in & acc); c (w. compl.). s973 ~atum atque electum regem perduxerunt ad ecclesiam Byrht. V. Osw. 436; s1066 [Guillelmum] secum velle conjugem suam ~ari W. Poit. II 29; 1087 postquam primitus fui ~atus Regesta 295; archipresules ad palatium ducuntur ut regem diademate regali ~ent G. Mon. IX 12; s1307 (v. coronella a); 1308 quia ‥ concepto coronacionis et consecracionis munere ‥ apud Westmonasterium proponimus ~ari (Breve Regis) Reg. Whet. II app. 357; s1308 rex et regina pariter ~ati et inuncti sunt apud Westmonasterium ab episcopo Wyntoniensi ‥, ad quam coronationem major, aldermanni et cives London’ ‥ inauditum proviserunt gaudium Ann. Lond. 152; s1316 electus fuit ‥ episcopus Portuensis in papam ‥ et ‥ ~atus in ecclesia Lugduni, presente ‥ rege Francie ‥ et frenum suum super pedes ducente a ‥ loco coronacionis usque ad domum ‥ fratrum Predicatorum Ad. Mur. 24; cum imperator ~atur a summo pontifice, non ideo recipiens ensem in vagina eximit et vibrat eum ut ostendat se in temporalibus inferiorem papa Ockham Pol. I 57(56); s1404 (v. corona 3a).  b 1262 quod ‥ existat dudum in regem Alemannie ~atus Cl 173; s1328 (v. corona 3a); s1403 disponitis ‥ Henricum Percy vel filium ejus ‥ in regem ~are Dieul. 146v.  c 722 imperante domno ‥ Leone a Deo ~ato imperatore (Lit. Papae) Ep. Bonif. 18; s1314 [E. Brus] regem Hibernie se fecit ~ari Illust. Scot. 3. 3 a to crown w. thorns; cf. corona 4a. b to tonsure; cf. corona 4b. c (p. ppl. as sb. m.) tonsured clerk or monk. a 680 dum ‥ acutis spinarum aculeis crudeliter ~aretur Aldh. Ep. 4 p. 483.  b ut ‥ monachica sit tonsura ~atus Bede HE V 12; illa tam sancta loca in quibus nutritus et doctus ac ~atus fueram atque ad ultimum ordinatus Asser Alf. 79; 1279 nec licet alicui filium suum ~are ‥ sine licencia Hund. II 722; 1306 nativi non possunt ‥ facere filios suos ~ari ‥ sine licencia Cust. Battle 21; 1322 ~atus fuit corona benedicta IPM VI 338; 1325 Willelmum ‥ ad primam tonsuram ‥ dominus ~avit Reg. Heref. 325.  c s1119 clientes quod ab inermi ~atorum choro convicti fugissent erubuerunt Ord. Vit. XII 25 p. 408; s1128 hic omnes ~ati et barones imperatrici juraverunt Ann. Tewk. 45. 4 to encircle (or surmount). b (p. ppl.) set round, encircling. picturas, quibus totam ‥ aecclesiam in gyro ~aret Bede HA 9; hunc [collem] spinae spissa cum fronde coronant Æthelwulf Abb. 134.  b quid est oceanus? mundi amplexus, terminus ~atus (Dictum Secundi) Leg. Ant. Lond. app. 184. 5 (p. ppl): a (s. dub. of nails); b (s. dub. of bread); c (w. nummus or sim. or as sb. m.) crown; cf. corona 7; d (w. denarius) (?) sterling. a 1164 pro clavis ~atis ad opus regis Pipe 21.  b a1190 serviens de pistrino ‥ habet ij panes ~atos in pistrino Chr. Abingd. II 240 (cf. ib. 237: portarius duo conredia habet, panem monachi et ij ~atos et ij fercula per diem).  c 1309 noverint universi me ‥ recepisse d li. sterlingorum bonorum et legalium ex cunio domini regis Anglie ~atorum (Instr.) Cust. Cant. 30; 1335 cum ‥ F. Azayoli ‥ societatis [Azayalorum de Florencia] ‥ nomine ‥ ccccxc iiij li. ix s. et iiij d. monete sterlingorum in mmmcxxij florenis auri et xij s. monete ~atorum, singulis florenis pro iij s. ij d. sterlingorum argenti computatis, nostre camere duxerit ‥ assignandos Mon. Hib. & Scot. 271a; s1417 (v. corona 7a); hordei modius v ~atis aureis aegre potuit comparari Boece 287; s1429 datis pro redemptione ~atorum numum millibus centum P. Verg. XXIII 467; s1475 ne Lodovicus ab urbe prius discederet illa / Edverdo quam dinumerasset septuaginta / quinque coronatorum millia J. Herd Hist. IV Regum 49.  d s1298 monete nove ‥ fraude extraneorum mercatorum ‥ latenter loco sterlingorum irrepserant in Angliam et ita per totam Angliam diffundebantur quod vix inveniebatur denarius ~atus Meaux II 272.

Saved

Recent