crepido
crepido, a foundation of masonry, base
crepīdō, inis, f.: a base; a mound, bank; brow, edge (of a rock), 10.653.
crĕpīdo, ĭnis, f. [κρηπίς].
- Prop., a ground, basis, foundation, a socle, pedestal, base, Plin. 36, 9, 14, § 66; Stat. S. 1, 1, 58: altaris, Vulg. Lev. 1, 15.—
- II Transf., an elevated enclosure, a high projection, an edge, brim, brink, border, dam, dike, pier, shore, bank, etc., Cic. Verr. 2, 5, 37, § 97; Varr. R. R. 3, 11, 2; Verg. A. 10, 653; Liv. 27, 18, 6; Curt. 5, 1, 28; Sen. Contr. 3, 17; Vitr. 4, 6, 3 et saep.—
- B Trop.: omnia tamquam crepidine quādam comprehensione longiore sustinentur, Cic. Or. 67, 224.
crepīdo, dinis, f. (κρηπίς), I) der gemauerte Unterbau, der Sockel, das Postament, crepidines obelisci, Plin. 36, 66: cr. aeterna, Stat. silv. 1, 1, 59. – im Bilde, deinde omnia tamquam crepidine quādam comprehensione longiore sustinentur, stützt sich auf eine längere Periode als auf seine Grundlage, Cic. or. 224. – II) der Rand als hervorragende feste Einfassung zum Schutz u. zur Zierde, ein gemauerter Vorsprung, A) im allg.: vastae altitudinis, Sen.: altaris, Vulg.: semitae, Trottoir, Petr.: crepidines marginum, die Vorsprünge der Ränder, Plin. – B) insbes.: 1) der gemauerte Uferdamm, der Kai, wo die Schiffe landen (Aufenthaltsort von Müßiggängern u. Bettlern), omnes urbis crepidines, Cic.: cr. ripae, Stat.: ad crepidinem dirutae Carthaginis accedere, Firm. math. – m. Genet. des Stoffs, saxi, Verg.: magnae molis, Curt. – absol., altera cr., Liv.: nulla crepido vacat? Iuven. – 2) als t. t. der Architektur, crepidines, der Vorsprung, die Ausladung, der Auslauf, Vitr.; vgl. Schneider Vitr. 4, 6, 3. – ➳ Über das gramm. Geschlecht s. Prob. de nom. exc. § 36. p. 211, 33 K.
~o,uteweard
~o,brerd velofer
adhesit altera [puella ] ~ini alvei [cf. ] per quam fluctus [Exod. ii 5 maris ] ascendebat
in †compidine [l. crepidine ]
situatur villa [] in extremitate vallis super ~inem Secani fluminis Harfleur
collectas vires prerupta crepido Chaleti / excipit
fluvii ‥ usque ad collium ~ines ascendendo loca finitima subverterunt
craggestone , rupa, scopula, †cepido
†~us, saxa constructa
inde computandi ~inem strue
vidit puellam ‥ usque ad altaris ~inem [cf. ] procedentemLev. i 15
[exta ] secus altaris crepedinem sub lapide marmoreo honeste reposita
sacerdos ‥ innitatur super altaris ~ine
sonitu excitus ministrorum per pavimenti ~ines gradientium
ne populus supra nimium ruat undique sanctum, / pervia sed paucis pateat clausura ministris, / expectetque foras vallante crepidine vulgus
aquas ‥ nulla firmioris substantiae ~ine sustentatas sed vaporibus solummodo nubium retentas
precepit sorori ‥ ad se ‥ juxta quoddam vetus templum venire, ubi ipse adventum ejus in ~inibus loci expectaret
~inem que vulgariter avolta dicitur
vir ille, qui in mari dimersus fuerat, ‥ tandem sub navis ~ine prope devenerat
crĕpīdō, (13) ĭnis, f. (κρηπίς), ¶ 1 base, socle, piédestal, soubassement : Plin. 36, 66 ; Cic. Or. 224 ¶ 2 avancée, saillie dʼun rocher, dʼun mur, bord du rivage : [en part.] a) quai, môle, jetée : Cic. Verr. 2, 5, 97 ; Juv. 5, 8 ; b) crepido semitæ Petr. 9, 1, trottoir ; c) [archit.] saillie, bordure : Vitr. Arch. 4, 6, 3.
- 1. (Plin. Mai.) gemetseld voetstuk, sokkel [obelisci];
- 2. (metaf.) basis, fundament;
- 3. kade, walkant; trottoir;
- 4. (postklass.) vooruitstekend gedeelte, rand.
Cutis gingivæ dolentis crepuit, atque per illius vulnus Crepidinis emissa putredine, et faciei tumorem perdidit et dentium dolorem.Vide Crepedo.
Caverna ubi viæ conveniunt, in qua solent latitare pauperes et mendicare. Item, Summitas vel extremitas altaris in circuitu, dicebatur Crepido et ipsum propitiatorium:
unde Ezechielis cap. 43. 14.
Et de sinu terræ usque ad Crepidinem novissimam, etc. id est, propitiatorium.Gloss. Bibl. Mss. anonymi ex Bibl. reg. Glossar. Lat. Gall. ex Cod. reg. 7692 :
Et quicumque mei memoriam habuerit usque grandines et nives, Crepidinem pestis, seu quibuscumque tribulationibus me devote invocaverit, etc.
Crepida. Passio S. Faustæ tom. 6. Sept. pag. 146. col. 1 :
Adduxit clavarium cum mille clavis, et clavavit ei Caput, et clavata est sicut Crepido militum.Vide mox Crepita.
crepīdō inis, f
- crepida, a foundation of masonry, base: tamquam crepidine quādam sustineri.—A causeway, mole, pier: omnes urbis: saxi, V.: haud faciliori ascensu, L.: magnae molis, Cu.: Nulla crepido vacat (to beg on), Iu.