cuneus
cuneus, a wedge
Frieze-Dennison Vergil
- I Prop., Cato R. R. 10, 3; 11, 4; Att. ap. Cic. Tusc. 2, 10, 23; Verg. G. 1, 144; Hor. C. 1, 35, 18: jamque labant cunei, i. e. the plugs or wedges by which the ship's hull was made tight, Ov. M. 11, 514: Britannia in cuneum tenuatur, is shaped like a wedge, Tac. Agr. 10; cf. cuneo, II.—*
- B Trop.: hoc cuneo veritatis omnis extruditur haeresis, Tert. adv. Marc. 1, 21 fin.—
- II Meton.
- A Troops drawn up for battle in the form of a wedge, Caes. B. G. 6, 39; Liv. 2, 50, 9; 10, 29, 7 al.; Tac. A. 1, 51; id. H. 2, 42; id. G. 6 sq.; Quint. 2, 13, 4; Verg. A. 12, 269; 12, 575 al.; cf. Veg. Mil. 1, 26; 3, 19; of the Macedonian phalanx: cohortes invicem sub signis, quae cuneum Macedonicum (phalangem ipsi vocant) si possent, vi perrumperent, emittebat, Liv. 32, 17, 11; and Dict. of Antiq.—So of a mob: turbandae rei causā publicani cuneo inruperunt, Liv. 25, 3, 18; of a flight of geese, Plin. 10, 23, 32, § 63.—
- B The wedge-form division of the rows of seats in a theatre, Vitr. 5, 6: ad tumulum cuneosque theatri perferre, etc., Verg. A. 5, 664; Suet. Aug. 44; Juv. 6, 61; cf. Dict. of Antiq.—Hence, *
- 2 Transf., the spectators: ut vero cuneis notuit res omnibus, all the boxes, Phaedr. 5, 8, 35.—
- C In architecture, the wedge-like space between the different painted or inlaid panels in walls, Vitr. 7, 4, 4; 7, 5, 1.
materiam cuneis findit sed cultor agrestis
~eus,waecg
ubi olim steterat quinta crux, in qua ~eus ferreus infixus erat in signum divisarum
ligno quod post altare se in utrumque parietem extendebat ~eis firmiter infixo
in xliiij †cuinis [? l. cuniis ] ferreis ad macones
spine ‥ ad ~eos inde faciendos ad findendum buscam
solut’ fabro pro novo ~io ponderante iij lib.
~us,a wegge ‥, hic ~ius,a weg
~eis sive fissoriis
hic ~ius,a sceselle.
cum Domini populus muri pinnacula septem / denso vallaret cuneo
~eus,getrymmed feþa
Saxones suo more in ~eos dispositos
regalem ~eum diffindam, gladio mihi viam ‥ parabo
turma proprie xxx militum est et dicitur ~eus, quasi couniens multitudo
qui ~eos jam ad bellum dispositos sequebantur
~eos armiferos, viris instauratos potentibus, tripertivit
buschment or werment , †cimeus [v. l. cuneus ]
vulgi cuneus
qua martyres in cuneo / regem canunt aethereo(
cuneus fratrum
~eus, i. densus populus, turba,þreat
intuetur ‥ quendam ~eum candidatarum personarum ‥ antiphonam ‥ resonare
[Henricus II ] in ~eo clericorum aliquem nodum questionis laborat evolvere
Samuel primus instituit conventus religiosorum jugiter psallentium Domino; et dicebatur domus conventus eorum ~eus, quasi ‘†conneus’ [? l. couneus, cf. counire ]
illac dominarum numeroso relucenti ~eo
fusci vermiculorum ~ei
pisces quasi disceptando copiae per ~eos occurrebant viris
milvus vidit ~eum perdicum
venerunt in quemdam ~eum symiarum
concessimus domine regine ‥ ~eum et stagnariam Devonie
stacnariam comitatus Devonie cum cucneo
quando moneta vertebatur, quisque monetarius dabat xx s. ad Lundoniam pro ~eis monetae accipiendis(
S. monetarius debet cclxxviij m. argenti pro placito ij ~eorum
concessi ‥ ecclesie S. Edmundi ‥ ut habeat in villa S. Edmundi unum secundum ~eum cum illo ~eo qui antiquitus ibidem fuit
concessisse ‥ j †cuncum ad operandam monetam in villa de Newerca
W. filius Othonis tenet xl s. de sergenteria de ~eis in Lond’ et non finivit
volentes in manu nostra retinere ~eum quem J. ‥ monetarius noster Cantuarie ‥ et ~eum quem R. monetarius noster Lond’ ‥ habuit de nobis ‥, vobis mandamus, quia perdentes sumus quod ~ei illi non itinerant, quatinus ‥ per incisorem ~eorum nostrorum fieri faciatis duos ~eos ad opus nostrum
quod liberent monachis S. Edmundi quendam ~eum nove incisionis ad fabricandum ‥ argentum suum
cum comes [Cornubie ] ‥ exegisset ab eo [rege ] emolumentum ~ei monetalis
officium custodum ~eorum tale est quod ipsi sedeant et videant quod operarii bene percutiant platas ad ~eum missas et quod nulla plata percutiatur neque transeat per ~eum nisi fuerit bona, legalis et recta
ad ‥ custodem [(monete ] ‥ pertinet ‥ ubique, eciam in manu sculptoris ~eorum sive ingravatoris, ~eos monete ‥ diligentissime custodire et videre quod in ipsis ~eis per monetarios ‥ recte denarii ‥ monetentur
rex ‥ concessit S. Edmundo ~eum suum, viz. j standardum †ferre [? l. ferri ] cum duobus trussellis
j ~eum, viz. j stapellum et duos pinczones pro moneta fabricanda
sunt fabricatores ~eorum et sunt factores bone monete et prave per eadem ~ea
invente sunt ‥, due pecie, quarum una vocatur pila et alia(crosse , que vocantur ~eus ad monetam regis cudendam
quod ‥ prior ‥ ~eam habere et monetam facere posset
ita quod ‥ argentum sic purgatum ‥ ad ~ea nostra ‥ deferatur(
cum ~eis ferreis vocatiscoyninge irons ~eam nostram Anglice [sic ] ‥ felonice et proditorie controfecerunt et cuneaverunt
eos qui conos faciunt in occultis et vendunt falsariis pro pecunia et incidunt alterius monetarii nomen in eo et non ipsius immundi(
ne tanquam trapezita subdolus summi regis ~eum adulteraret. nam contemptibilis vite ‥ homines regalis ministerii insignire caractere, hoc revera est regis summi ~eum ‥ adulterare et non auro vel argento sed ‥ stanno potius vel eri ‥ signaculum regis imprimere
in cugnis monete terre nostre
mercatores alienigene ‥ differunt in regnum [(nostrum ] ‥ monetam ‥ de diversis ~eis contrafactam monete nostre commixtam
prentas pro ~a nostra, viz. pro grossis denariis et obolis argenti et quadrantibus auri, ‥ controfecit
de illa summa pecunie in qua nobis tenemini de ~o nostro de Edynburgh
de pecunia debita regi de cono de Edynburgch
[magister fabrice monete ] onerat se ‥ de xlv li. xv s. ix d. provenientibus de cona, vxx xiiij lib. Troe, vij unciarum cum dim. argenti fabricati
idem onerat se ‥ de lj li. ix s. provenientibus de cona, ccclxxxv lib. et xiiij unciarum argenti fabricati in grossis xij denariorum ‥ capiendo regi de qualibet uncia ij denarios
de ‥ expensis de officio cone monetate et fabricate
~eam(v.
imbasionem ~ie(v.
viij li. de nobilibus aureis ~e Anglie
cunetum(v.
ij pecias monete ‥ ad instar ‥ legalis et currentis monete et ~ei nostri ‥ A. vocat’sixepences
de toto auro recepto et expenso ‥ tam de auro in folio et moneta quam ~eo et palea
aurum tam in folio, ~eo, bisanciis, augustalibus et aliis diversis monetis quam in palleola
‘coin’
quod ‥ liberent ‥ xlv m. et xl d. auri, viz. in bisantiis xxiiij m. dim. ‥ et in diversa moneta et in ~eo iij m. dim. ‥
unus item juvenis ‥ / eminuit valli cuneo, super alta caballi / terga sedens
vix est pagus unicus, vix est mundi conus, / quo non sit autenticus successorum sonus
rasura igne comburatur ~oque juxta altare recondatur
villa ‥ circumcincta muris externis angularibus ‥, habens ‥ portas ‥ duas ‥, quarum utramque coni circumducentis aque in ‥ fossis ‥ protegebant
in ~o boreali
M. sustinebit murum lapideum ad conum proprium et residuum illius parietis pertinebit ad communiam capituli usque ad conum prope lacum
in cono prope plateam
- 1. wig (om te splijten, vast te zetten en dicht te maken);
- 2. (meton.) iets in de vorm v.e. wig, o.a.: (a) wigvormige troepenopstelling; ➤ -um facere vormen; (b) wigvormig segment in de oplopende rijen zitplaatsen v.h. theater, begrensd door de trappen, wigvormige afdeling zitplaatsen, vak; (poët.) toeschouwers; (c) tapgat.
Ab era S. Venantii usque ad Cuneum muri, etc.Charta Philippi III. Franc. Regis ann. 1272. in Hist. Sangerman. Jacobi
Bouillartpag.
A Cuneo adaquatorii... eundo ad portam S. Germani de Pratis.Liber Annivers. ejusd. Abbatiæ fol. 70 :
Super domo quæ facit Cuneum, etc.
Coin; a cudendo dictum censet Cokus ad Littletonem sect. 335. Alii a cunei figura, et probabilius. Lexicon Gr. MS. :
Ἀργυροκοπεῖον, ἔν ᾧ κόπτεται τὰ νομίσματα, ὃ νῦν ἴμαντρον καλοῦσι.Leg.
Cuneus monetalis : Cunei emolumentum.Monastic. Angl. tom. 2. pag. 308. 313 :
Carucatam terræ, quæ jacebat olim ad Cuneos monetæ.Adde Will. Thorn. in Chron. pag. 1816. Fleta lib. 1. cap. 22. § 5 :
Fabricatores Cuneorum.§ 6.
Fabricatores falsæ monetæ sine Cuneo. Vide Moneta.
Le chief Signor a Cour, Coins, et Justice, qui est la haute Cour.Passim ibi.
Uno Cuneo, hoc est, albo pane, modicisque cibariis in hebdomada sustentabatur.Picardi
Cuignetetiamnum appellant, panem lacte subactum, et in varios angulos formatum. Auctor Mamotrecti 7. Levit. :
Collyridis, id est, panes similagineos triangulos, vel circulos.
Le Dimenche d'après Noel... iceulx compaignons vindrent soupper et menger leur Cuignet avec leur curé.Vide Coniada et supra Cornuta 2.
Accedentes autem plures prioribus, adjectis ferreis palis et Cuneis, submovere illumMiracula S. Richarii Abb. lib. 1. cap. 1 :(lapidem) non potuerunt.
Cum findere tentassent cum malleis et Cuneis, et omni hujus generis machinamento, etc.Vide Ordericum Vital. lib. 8. pag. 698. et Meurs. in
Crypta, in vet. Glossar. ex Cod. reg. 7613.
Ibidem vers. 183 :Ibant æquati numero, sed et agmine longo, Quadrupedum cursu tellus concussa gemebat.... Jamque Ararim Rodanumque amnes transiverat altos Atque ad prædandum Cuneus dispergitur omnis.
Jamque intra jactum teli congressus uterque Constiterat Cuneus.
- 1 CA-, a wedge: cuneos inserens: cuneis scindebant lignum, V.: iamque labant cunei, i. e. the plugs in the hull, O.: Britannia in cuneum tenuatur, like a wedge, Ta.—A wedgeshaped body of troops, wedge: cuneo facto, Cs.: rupere cuneo viam, L.: cuneis coactis, V.: acies per cuneos componitur, Ta.: Macedonius, the phalanx, L.—A division of seats in a theatre(widening from the stage), V., Iu.—Plur, the spectators, Ph.
-
…. Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum ; procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur scinditur, advolvunt ingentis montibus ornos. Nec non Aeneas opera inter talia primus hortatur socios ,…
Vergil, Aeneid
-
…in proximum tumulum procurrunt. Hinc celeriter deiecti se in signa manipulosque coniciunt eo magis timidos perterrent milites. Alii cuneo facto ut celeriter perrumpant censent, quoniam tam propinqua sint castra, et si pars aliqua circumventa ceciderit, at…
Julius Caesar, Gallic War
-
…rnius me si c infixit Iu ppiter, Iovi sque numen Mu lciberi adscivi t manus. Hos i lle cuneos fa brica crudeli i nserens Perru pit artus ; qua miser solle rtia Transve rberatus ca strum hoc Furiarum i…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…lateribus muniebatur. Ibi legionibus instructis ad ultimum iugum pervenit aciemque eo loco constituit unde tormento missa tela in hostium cuneos conici possent. Barbari confisi loci natura, cum dimicare non recusarent, si forte Romani subire collem conarentur ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…usum conlocationes. Sin autem cuneorum adiectionibus et detractionibus correptiones dierum aut crescentiae ex cuneis non probabuntur fieri, quod cunei saepissime vitia faciunt, sic erit explicandum. in columella horae ex analemmatos transverse describantur, menstruaeque lineae columella signentur…
Vitruvius, de Architectura
-
…toros futuri draconis pasci. unum etiamnum genus est medium inter hoc et propaginem, totas supplantandi in terram vites cuneisque findendi et in sulcos plures simul ex una propagandi, gracilitate singularum firmata circumligatis hastilibus nec recisis, qui a…
Pliny the Elder, Natural History
-
…intermissa iaculantum nube potestas reddere tela fuit ; iamque et Sicyonius Alcon venerat auxilio, Pisaeaque praepetis Idae turma subit cuneumque replent, his laetus in hostes Lernaeam iacit ipse trabem, volat illa sagittis aequa fuga mediumque nihil cunctata Politen…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…Ormizdam laceraret omnibus probris. Itaque aliquantum progressi, tristi percellimur facto. Dum enim tres procursatorum cohortes expeditae cum cuneo Persico decertarent, quem patefactis subito portis, profuderat civitas, proruptores alii ex contraria fluminis ripa, iumenta nos…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…adfirmat nil actum in montibus aut in speluncis adeo senuerunt Iuppiter et Mars Porticibusne tibi monstratur femina voto digna tuo cuneis an habent spectacula totis quod securus ames quodque inde excerpere possis chironomon Ledam molli saltante Bathyllo Tuccia vesicae non imperat…
Juvenal, Satires
-
…talis Olympiaca iuvenem cum spectat harena qui genuit, plus ipse ferit, plus corde sub alto caeditur ; attendunt cunei, spectatur Achaeis ille magis, crebro dum lumina pulveris haustu obruit et prensa vovet exspirare corona. ei mihi…
Statius, P. Papinius, Silvae
CU´NEUS[EXERCITUS; THEATRUM. ]
(σφήν). A wedge. For its metaphorical uses, see exercitus; theatrum.