cupio

cognitionem iuris consequi cupio
I desire to attain knowledge of justice

cupiō, īvī or iī, ītus, 3, a.: to desire, be desirous; wish, 6.717; long, 4.394.

cŭpĭo, īvi or ĭi, ītum, 3 (imperf. subj. cŭpīret, Lucr. 1, 72; quoted ap. Non. p. 506 fin., and ap. Prisc. p. 879 P.), v. a. [Sanscr kup, to be in active motion, to be angry; cf. recupero], to long for a thing, to desire, wish (designating a natural, involuntary inclination, or an unbridled or passionate desire, while volo indicates an energetic will, and opto a deliberate wish or choice, Cic. Mil. 12, 32; Sen. Ep. 116, 2; cf. Klotz in Jahn's Neues Jahrb. 1834, II. p. 119 sq.; freq. in every per. and species of composition); constr. with acc., inf., acc. and inf., acc. and part., ut, ne, the gen., or absol.

• I In gen.
• • A Lit., of persons.
  • • • • α With acc.: quid istuc tam cupide cupis? Plaut. Cas. 2, 3, 49 (265): nec bonum illud esse, quod cupias ardenter, Cic. Tusc. 4, 17, 39: nuptias, Ter. Heaut. 885: cupere eadem, eadem odisse, Sall. J. 31, 14: domum alius, alius agros, id. C. 11. 4: novas res, id. J. 70, 1: quanto plura parasti, Tanto plura cupis, Hor. Ep. 2, 2, 148: (magistratus, imperia, etc.) minime mihi hac tempestate cupienda videntur, Sall. J. 3, 1; cf. Ov. Tr. 4, 4, 66 et saep.—In part. perf.: corde cupitus, Enn. ap. Cic. Div. 1, 20, 41: cupitus atque exspectatus, Plaut. Poen. 5, 4, 104 (1277): Mars videt hanc visamque cupit potiturque cupitā, Ov. F. 3, 21: cupitus aetatis flos, Lucr. 3, 770; 5, 847: cujus rei semper cupitae, Liv. 26, 7, 3; Tac. A. 4, 3 et saep.: tandem huic cupitum contigit, Plaut. Poen. 5, 4, 116 (1289); so in neutr., Liv. 3, 37, 7; Tac. A. 6, 32; 14, 2 al.—
        • β With inf. (so most freq.): emori cupio, Ter. Heaut. 971: vitam mutare, Lucr. 5, 170; 1, 71: te celare de phaleris, Cic. Verr. 2, 4, 12, § 29: audire cupio, id. Caecin. 12, 33: diem consumere, id. Att. 4, 2, 4: operam navare, Caes. B. G. 2, 25 fin.: proelium facere, Sall. J. 57, 4 et saep.: cum nostri quid sine imperatore efficere possent perspici cuperent, Caes. B. G. 3, 21.—
        • γ With acc. and inf.: te tuā frui virtute cupimus, Cic. Brut. 97, 331; id. Fam. 1, 2, 2: cupio me esse clementem; cupio in tantis rei publicae periculis me non dissolutum videri, id. Cat. 1, 2, 4; cf. Haase ad Reisig, Lect. p. 790: (Pausanias) se tecum affinitate conjungi cupit, Nep. Paus. 2, 3.—*
        • δ With acc. and part.: Cu. Quis nominat me? Ph. Qui te conventum cupit. Cu. Hau me magis cupis, quam te ego cupio, Plaut. Curc. 2, 3, 25 (304).—
        • ε With ut: cupio ut impetret, Plaut. Capt. 1, 1, 34 (102): quin etiam necesse erit cupere et optare, ut peccet, etc., Cic. Lael. 16, 59: responsum est mihi cupere quidem universos ut a me rationes coloniae legerentur, Plin. Ep. 10, 47 (56), 1. —
        • ζ With ne: cupio, ne ... habeant, Plin. Ep. 5, 17, 6; cf. Ov. H. 6, 6.—
        • η With subj. alone: cupio te quoque sub idem tempus Campania tua remittat, Plin. Ep. 5, 14 (15), 9.—
        • θ Absol.: ubi nolis, cupiunt ultro, Ter. Eun. 813: qui cupit aut metuit, Hor. Ep. 1, 2, 51; so with metuo, id. ib. 1, 6, 12; 1, 16, 65; cf. Cic. de Or. 2, 44, 185; 1, 1, 2: cohortatus suos, omnibus cupientibus ad hostium castra contendit, Caes. B. G. 3, 24; cf. id. ib. 3, 19 et saep.—
        • κ With gen.: pol quamquam domi cupio, opperiar, Plaut. Trin. 4, 1, 23 (842) Brix ad loc.; cf. P. a. α infra. —With gen. pers.: quae (puellae) cupiunt tui, Plaut. Mil. 4, 1, 17 (963); cf.: jam dudum vestri cupiunt Lucrina tacita, Symm. Ep. 1, 8 init.—
  • B Transf., of things: asperiora vina rigari utique cupiunt, Plin. 17, 26, 41, § 250.—
• II Pregn., to be well disposed, be favorable or inclined to one, to favor, to wish well, to be interested for, etc.: favere et cupere Helvetiis propter eam affinitatem, Caes. B. G. 1, 18; cf.: quid ego Fundanio non cupio? Cic. Q. Fr. 1, 2, 3, § 10: ipsi Glycerio, Ter. And. 905: cui maxime, Planc. ap. Cic. Fam. 10, 4, 4: cujus causā omnia cum cupio, tum mehercule etiam debeo, Cic. Fam. 13, 75, 1; cf.: causam mihi tradidit, quem suā causā cupere ac debere intellegebat, id. Rosc. Am. 51, 149: vehementer ejus causā, id. Fam. 13, 64, 1: qui istius causā cupiunt omnia, qui ab eo benignissime tractati sunt, etc., Cic. Verr. 2, 2, 73, § 180; cf. id. Div. in Caecil. 6, 21 Halm ad loc.—Hence the phrase cupio omnia quaevis, your wishes are mine; cf. the Engl., I am entirely at your service, Hor. S. 1, 9, 5.
• —Hence, cŭpĭens, entis, P. a., desiring, desirous, longing, eager for something (mostly ante- class. and post-Aug.; most freq. in Plaut. and Tac.).
• • • • • α With gen.: corporis, Plaut. Mil. 4, 2, 7 (997): nuptiarum, id. ib. 4, 4, 29 (1165): tui (tua amica), id. ib. 4, 2, 58 (1048): liberorum, Tac. A. 16, 6: novarum rerum, id. ib. 15, 46: bonarum artium, id. ib. 6, 46: voluptatum, id. ib. 14, 14: erogandae pecuniae, id. ib. 1, 75.—Comp., Aur. Vict. Caes. 24.—Sup.: cupientissimus legis, Sall. Fragm. ap. Diom. p. 291 P.—
        • β Absol.: ut quibusque bellum invitis aut cupientibus erat, Tac. A. 1, 59.—Sup.: Marius cupientissimā plebe consul factus, Sall. J. 84, 1.— Adv.: cŭpĭenter, desirously, earnestly, eagerly, = cupide (only ante-class.): cupienter cupere, Enn. ap. Non. p. 91, 8 (Trag. Rel. v. 337 Vahl.): discerpere membra, Att. ib. p. 91, 6 (Trag. Rel. v. 543 Rib.): petere, Plaut. Ps. 2, 3, 17 (683).

cupio, īvī od. iī, ītum, ere (vgl. altind. kúpyati »wallt auf, zürnt«), etw. begehren, nach etw. verlangen (das Verlangen hegen od. tragen, nach etw. gelüsten, etw. gern (haben) wollen, u. in diesem Sinne = wünschen, wünschenswert finden (so daß cupere das natürliche, unwillkürliche, dah. auch ungeregelte, leidenschaftliche Verlangen, optare den wohlerwogenen Wunsch, velle den ruhigen, aber tatkräftigen Willen bezeichnet, s. Sen. ep. 116, 2 nam cum tibi cupere interdixero, velle permittam), Ggstz. fugere, abhorrere, non velle u. dgl., oft m. Ang. wie sehr? durch Advv. (wie ardenter, ardentissime, flagranter, flagrantissime, mire, mirabiliter, magno opere, summe), I) im allg.: α) m. Acc.: is quem cupimus optamusque vestitus, Cic.: qui multum habet plus cupit, Sen.: Caesarem id summe sciebant cupere, Caes.: neque ardentius tu pronepotes, quam ego liberos cupio, Plin. ep.: c. domum, agros, Sall.: pacem, Liv.: novas res, Sall. – im Passiv, adeoque is cupiebatur, ut etc., Apul.: cum fortuna, quā quidquid cupitum foret, potentioris esset, Liv.: non omnia omnibus cupiunda esse, Sall. – u. so die Höflichkeitsformeln: LE. Sed amabo, oculus meus, quin lectis nos actutum commendamus? IO. Omnia quae tu vis, ea cupio, ganz zu deinen Diensten, Plaut. Pers. 765 sq.: cupio omnia quae vis, ich wünsche (dir), was du selbst willst = ich wünsche auch dir das Beste, Hor. sat. 1, 9, 5: quid vis cupio dum ne etc., alles soll mir erwünscht sein (lasse ich mir gefallen), wenn nur nicht usw., Ter. Andr. 902. – u. im Partiz. Perf., res cupita, Liv.: cupitum regnum, Vell.: diu cupita captivitatis ultio, Iustin.: u. neutr. subst., huic cupitum contigit, Plaut.: im Plur., das Gewünschte, die Wünsche, ut mox cupitis ministram haberet, Sall. fr.: scit optimum modum esse cupitorum non quantum velis, sed quantum debeas sumere, Sen.: iuvenis filius, nepotes adulti moram cupitis adferebant, Tac. – Partiz. Fut. Pass., magistratus et imperia, postremo omnis cura rerum publicarum minume mihi hāc tempestate cupiunda videntur, Sall.: non invidiosa nefandis nec cupienda bonis regna, Ov. – β) m. Genet.: quamquam domi cupio, mich nach Hause sehne, Plaut. trin. 841; vgl. no. II, a. – γ) m. Infin.: cupit te videre, Plaut.: me cupis concīdere, Pompon. com. fr.: cupiens ad suos redire, Cic.: cupio ex te potissimum audire, erraverim necne, Plin. ep.: cupiebat mutare testamentum, Plin. ep. – quam cupiunt laudari! Cic.: Claudius Polio amari a te cupit, Plin. ep. – cupio et tibi probatum et cohaeredibus meis excusatum esse, quod etc. (daß ich usw.), Plin. ep. – u. so oft die iron. Ausdrücke cupio audire, cupio discere, cupio videre (s. Jordan Cic. Caecin. 33. p. 196), Quae potest esse turpitudinis tantae defensio? Cupio audire, Cic.: Quid igitur est? inquit. Audire enim cupio, quid non probes, Cic.: alia si forte est, quae nos fugerit, dic, quae sit; cupio discere, Cic.: Mihi pecuniam tribuit. Cupio videre qui id audeat dicere, Cic. – δ) m. Acc. u. Infin. (s. Dräger Hist. Synt.2 2, 403), cupis me esse nequam, Plaut.: equidem cupio Antonium haec quam primum audire, Cic.: si quando, nunc praecipue cuperem esse te Romae, Plin. ep.: nam ei (consules) Bibuli sententiam valere cupierunt, Cic. – assectari se omnes cupiunt, Enn. fr.: Pau-sanias se tecum affinitate coniungi cupit, Nep.: ego me cupio non mendacem putari, Cic.: Gaium et Lucium destinari consules flagrantissime (sehnlichst) cupiverat, Tac. – ε) m. Nom. u. Infin.: nimium cupit formosa videri, Ov.: nasutus nimium cupis videri, Mart. -ζ) m. folg. (indir.) Fragesatz: ostende modo te velle, nec deerunt, qui quod tu velis cupiant, Plin. ep.: inveniebantur tamen honesto loco nati, qui peterent cuperentque, quod dari liberto, promitti servis volebant, Plin. ep. – η) m. Acc. u. Partic. od. Adi. als Prädikat: cupis me esse nequam, Plaut.: cupio me esse clementem, Cic.: patriam exstinctam c., Cic.: commutata omnia, Plin. ep.: alqm servatum magno opere, Suet.: alqm incolumem tanto opere, Suet. – θ) m. ut od. ne u. Konj. od. m. bl. Coni.: quod quidem ego nimis quam cupio fieri ut inpetret, Plaut. capt. 102: responsum est mihi, cupere quidem universos, ut a me rationes coloniae legerentur; numquam autem etc., Plin. ep. 10, 47 (56), 1: u. (verb. m. optare) quin etiam necesse erit cupere et optare, ut quam saepissime peccet amicus, das Verlangen und den Wunsch zu hegen, daß usw., Cic. de amic. 59. – mire cupio, ne nobiles nostri nihil in domibus suis pulchrum nisi imagines habeant, Plin. ep. 5, 17, 6: u. so m. ne u. Konj. bei Ov. her. 6, 5 sq. – m. folg. bl. Coni., cupio te quoque sub idem tempus Campania tua remittat, Plin. ep. 5, 15, 9. – ι) absol. (so, daß ein Akk. od. Infin. aus dem Zusammenhang zu ergänzen ist): quae (ratio orationis) alio quodam genere mentes iudicum permovet impellitque, ut metuant aut sperent aut cupiant aut abhorreant, Cic.: vocatum enim interrogat, velletne ad Masinissam reverti? cum effusis gaudio lacrimis cupere vero (verst. reverti) diceret, tum etc., Liv.: ex Livia nihil liberorum tulit, cum maxime cuperet, Suet. – bes. im Partiz., cohortatus suos omnibus cupientibus ad hostium castra contendit, Caes.: cupienti animo nihil satis festinatur, Sall.: ut quibus bellum invitis aut cupientibus erat, wie gerade einem jeden der Krieg zuwider oder erwünscht war, Tac. – u. im Gerundium, qui appetitus... sive cupiendo sive fugiendo non satis a ratione retinentur, Cic.

II) insbes.: a) alqm = (wie ἐπιθυμέω τινός) jmd. mit sinnl. Liebe begehren, seine Begier auf jmd. richten, quae te cupit, eam ne spernas, Plaut.: Mars videt hanc visamque cupit potiturque cupitā, Ov.: puellam efflicte cupere, Apul. – m. Genet., quae (puellae) cupiunt tui, Plaut. mil. 964: iam dudum vestri cupiunt Lucrina tacita, Symm. ep. 1, 8 in. – b) alci od. alcis causā = für jmd. od. im Interesse jmds. Verlangen (Wünsche) hegen, d.i. an jmd. Interesse nehmen, sich für jmd. interessieren, jmdm. zugetan-, gewogen sein (Dumnorigem) favere et cupere Helvetiis propter eam affinitatem, odisse etiam suo nomine Caesarem et Romanos, Caes.: quid? ego Fundanio non cupio? non amicus sum? Cic.: tibi, cui maxime cupio, et omnibus viris bonis satisfaciam, Planc. in Cic. ep. – eius causā et cupio et debeo (bin verpflichtet), Cic.: vehementer eius causā cupere eum intellexi, Cic. – u. so auch cupio omnia rei publicae causā, Cic.: tamen obsequor homini familiarissimo C. Avianio Flacco, cuius causā omnia cum cupio, tum mehercule etiam debeo, Cic. – ➳ Synkop. Perf.-Formen, cupisti, cupisset, cupisse, oft bei Cic., s. Georges Lexik. d. lat. Wortf. S. 185. – Formen nach der 4. Konjug., cupiret, Lucr. 1, 71: cupire, Commod. instr. 2, 7, 15: cupiri, Augustin. ep. 3, 5.

cŭpĭō, (7) īvī ou ĭī, ītum, ĕre, tr., ¶ 1 désirer, souhaiter, convoiter (cupere, cʼest le penchant naturel ; optare, le souhait réfléchi ; velle, la volonté, cf. Sen. Ep. 116, 2 ) : pacem Cic. Att. 14, 20, 4, désirer la paix ; ad eum, quem cupimus optamusque vestitum redire Cic. Phil. 14, 2, reprendre le vêtement de paix vers lequel vont nos aspirations et nos vœux ; novas res Sall. J. 70, 1, désirer un changement politique ; res cupita Liv. 26, 7, 2, chose désirée ; n. cŭpītum, pris subs^t, désir : Pl. Pœn. 1271 ; Sen. Ep. 88, 29 ; Tac. Ann. 4, 3 ; 13, 13 || asperiora vina rigari cupiunt Plin. 17, 250, les vins trop durs demandent à être coupés || [avec inf.] : Cic. Verr. 2, 5, 65 ; Fin. 4, 19 ; etc. ; dissoluti si cupiamus esse Cic. Verr. 2, 4, 115, même si nous désirions être indifférents || [avec prop. inf.] : cupio me esse clementem Cic. Cat. 1, 4, je désire être indulgent ( Sulla 32 ; Domo 32 ; Leg. 1, 4 ; Or. 32 ; Br. 282 ) ; quem servatum esse plurimi cupiunt Cic. Clu. 200, dont un très grand nombre désirent le salut ; qui patriam exstinctam cupit Cic. Fin. 4, 66, celui qui désire la ruine de sa patrie || avec ut (ne) : Pl. Capt. 102 ; Cic. Læl. 59, Fam. 2, 8, 3 ; Plin. Min. Ep. 5, 17, 6 ; 10, 47, 1 || [subj. seul] : Cic. Att. 2, 18, 4 ; Virg. En. 10, 442 ; Plin. Min. Ep. 5, 14, 9 ¶ 2 avoir de la passion, de lʼamour pour qqn : Pl. Mil. 1050 ; Ov. M. 3, 353, etc. ¶ 3 [abs^t ] avoir de lʼattachement, de lʼintérêt, vouloir du bien, être bien disposé ; alicui, pour qqn : Cic. Q. 1, 2, 10 ; Planc. d. Cic. Fam. 10, 4, 4 ; Cæs. G. 1, 18, 8 || alicujus causa, en faveur de qqn : Cic. Att. 15, 3, 2 ; Fam. 13, 6 a ; 13, 64, 1 ¶ 4 emploi arch. avec gén. : domi cupio Pl. Trin. 842, je suis désireux de rentrer chez moi || être amoureux de (alicujus) : Pl. *Mil. 964.

➳ formes sync. cupisti, cupisset, cupisse fréq. dans Cic. || 4^e conj. cupiret Lucr. 1, 71.

cupio , is, ivi vel ii, itum, ere. 3.
欲。貪。 私愛。— ei 親愛彼。

Suggest a Translation
See an image

cupio , is, ire. 4. v. cupio.


Suggest a Translation
See an image

cupiō īvī, ītus, ere

• CVP-, to long for, desire, wish: Qui cupit, i. e. is possessed by a master-passion, H.: omnibus cupientibus ad castra contendit, Cs.: nuptias, T.: domum alius, alius agros, S.: triumphum: cupio omnia quae vis, your wishes are mine, H.: imperia minime cupiunda, S.: corde cupitus, Enn. ap. C.: hanc visamque cupit potiturque cupitā, O.: quidquid cupitum foret, L.: Emori, T.: audire: videre qui audeat dicere: quid possent perspici, Cs.: haberi formosus, H.: me esse clementem: me non mendacem putari: et se cupit ante videri, V.: ut peccet, etc.: cuperem ipse adesset (i. e. vellem), V.—To be well disposed, be favorable, favor, wish well, be interested for: ipsi Glycerio, T.: Helvetiis, Cs.: quid ego Fundanio non cupio?—With causā(alcuius), to be at the service of, be devoted to, be zealous for: alquem suā causā: qui te neque velle suā causā, nec, si cupias, posse arbitrantur: cuius causā omnia cupio, to whom I am wholly devoted.