cupressus
cupressus, the cypress (an evergreen tree, sacred to Pluto)
- (m. acc. plur. rectosque cupressos, Enn. ap. Gell. 13, 20, 13, and ap. Non. p. 195; rare collat. form cypărissus, i, f., Verg. A. 3, 680; cf. infra B.; and in late Lat. cȳ̆pres-sus, i, f., Vulg. Ecclus. 24, 17; Isid. Orig. 17, 7, 34), = κυπάρισσος, the cypress, an evergreen tree sacred to Pluto and used at funerals: Cupressus sempervirens, Linn.— Sing. nom., Hor. C. 4, 6, 10; Plin. 16, 33, 60, § 142; 16, 40, 78, § 212; Ov. M. 10, 106.—Gen. cupressi, Cato R. R. 48, 1; 151, 1 sq.; Plin. 17, 12, 18, § 89; 24, 5, 10, § 15; Val. Fl. 1, 774; Ser. Samm. 598; 691 al.; cupressus, Plin. 14, 16, 19, § 112; Ap. Met. 6, 30, 17; 8, 18, 10.—Dat. cupresso, Ser. Samm. 688.—Abl. cupresso, Verg. A. 3, 64; Hor. A. P. 332; Cels. 4, 9; 6, 18, 6; Plin. 22, 23, 47, § 97; 24, 6, 22, § 32; Vitr. 1, 2, 8; 2, 9, 12; Mart. 6, 73, 7; Plin. Ep. 8, 8, 2: cupressu, Cat. 64, 291; Ov. M. 3, 155; id. Tr. 3, 13, 21; Vitr. 2, 9, 13; Col. 4, 26, 1; Mart. 6, 49, 4; 6, 49, 11; Petr. 120; Spart. Sev. 22, 4.—Plur. nom. cupressi, Verg. E. 1, 26; Hor. C. 1, 9, 11: cupressus, Petr. 131; Claud. Rapt. Pros. 3, 370.—Acc. cupressos, Enn. ap. Gell. 13, 20, 13; Cato R. R. 28, 1; Varr. R. R. 1, 15, 1, 26; Verg. G. 2, 443; id. A. 6, 216; Hor. C. 2, 14, 23; id. Epod. 5, 18: cupressus, Claud. Rapt. Pros. 3, 393.—
- B Personified: Cypărissus, i, m., a youth changed to a cypress, Ov. M. 10, 121 sq.; cf. Serv. ad Verg. G. 1, 20; id. A. 3, 64.—
- II Meton., a box of cypress wood; abl. cupresso, Hor. A. P. 332.
~us, genus ligni
cypressusnæfð nænne Englisce namen
stipes, / quem dedit ex Libano cupressus
protegit et frutices non indignata cupressus
cipressus coctus in aceto sedat dolorem calidum
cipressus arbor est cujus poma et folia medicine competunt
hic cipressus,a cypyrtre
- 1. cipres (gewijd aan Pluto) [funebris; atra; invisa];
- 2. (meton.) voorwerp gemaakt van cipressenhout, o.a.: (a) kistje; (b) speer;
- 3. olie of hout v.d. cipres.
- , κυπάρισσος, the cypress (an evergreen tree, sacred to Pluto): impulsa Euro, H.: funebris, H.: feralis, V.: metas imitata, i. e. cone - shaped, O. — A box of cypress wood: lēvis, H.
-
…. Principio pinguem taedis et robore secto ingentem struxere pyram, cui frondibus atris intexunt latera, et ferales ante cupressos constituunt, decorantque super fulgentibus armis. Pars calidos latices et aëna undantia flammis expediunt, corpusque lavant frigentis et…
Vergil, Aeneid
-
…quoniam praeter cetera in uno genere materiae nitor maxime valeat aeternus. non e t simulacrum veiovis in arce e cupresso durat a condita urbe dlxi anno dicatu m memorabile et uticae templum apollinis, ubi cedro numidica trabes durant ita…
Pliny the Elder, Natural History
-
…rapuerunt sabinas, ut auctor est masurius. nunc facibus carpinus, corylus familiarissimae. aquas o d e re cupressi, iuglandes, castaneae, laburnum. alpina et haec arbor, nec vulgo nota, dura ac candida materie…
Pliny the Elder, Natural History
-
…mecum fustem quatiens benignus iocatur comes, iam domus eorum extremam loricam perveneramus, et ecce de quodam ramo procerae cupressus induta laqueum anus illa pendebat ; quam quidem detractam protinus cum suo sibi funiculo devinctam dedere praecipitem puellaque statim distenta…
Apuleius, Metamorphoses
-
…luco exscidium fugere ferae, nidosque tepentes absiliunt metus urget aves ; cadit ardua fagus, Chaoniumque nemus brumaeque inlaesa cupressus, procumbunt piceae, flammis alimenta supremis, ornique iliceaeque trabes metuendaque suco taxus et infandos belli potura cruores fraxinus…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…Aspice, quam certo videar non ligneus ore Nec devota focis inguinis arma geram, Sed mihi perpetua numquam moritura cupresso Phidiaca rigeat mentula digna manu. Vicini, moneo, sanctum celebrate Priapum Et bis septenis parcite iugeribus. LXXIV…
Martial, Epigrammata
-
…, haec animos aerugo et cura peculi cum semel imbuerit, speremus carmina fingi posse linenda cedro et levi servanda cupresso aut prodesse volunt aut delectare poetae aut simul et iucunda et idonea dicere vitae. quidquid praecipies, esto brevis…
Horace, Ars Poetica
-
…, vides, quod aliis leporem excitavi. .. Nobilis aestivas platanus diffuderat umbras et bacis redimita Daphne tremulaeque cupressus et circum tonsae trepidanti vertice pinus. Has inter ludebat aquis errantibus amnis spumeus et querulo vexabat rore lapillos .…
Petronius, Satyricon, Fragmenta, and Poems
-
…ventis utraque resistit, quoniam et protecta vinearum ratione egent. stilicidia pinus, quercus, ilicis ponderosissima, nullum cupressi, umbra minima et in se convoluta. ficorum levis, quamvis sparsa, ideoque inter vineas seri non vetentur…
Pliny the Elder, Natural History
-
…vix tolerant, non modo umorem. sabucus contra firmissima ad palum taleis seritur, ut populus. nam de cupresso satis diximus. et praedictis velut armamentis vinearum restat ipsarum natura praecipua tradenda cura. vitium surculis et quarundam arborum…
Pliny the Elder, Natural History