robur
robur, hard-wood, oak-wood, oak
ships made from oak
brutishly taking pride in physical strength
the strength of the soldiers
- I Lit.
- 1 In gen., a very hard kind of tree or wood: morsus roboris, i. e. of the wild olive, Verg. A. 12, 783 (a little before: foliis oleaster amaris Hic steterat); so of the same, id. G. 2, 305; cf.: solido de robore myrtus, id. ib. 2, 64: annoso validam robore quercum, i. e. of an old and sturdy trunk, id. A. 4, 441; so, annoso robore quercus, Ov. M. 8, 743: antiquo robore quercus, with ancient trunk, Verg. G. 3, 332: Massyla, i. e. citri, Stat. S. 3, 3, 94; also, Maurorum, id. ib. 4, 2, 39.—
- 2 Absol., usu., an oak-tree, an oak in gen.: fixa est pariter cum robore cervix, i. e. was pinned fast to the oak, Ov. M. 3, 92: agitata robora pulsant (delphines), id. ib. 1, 303.—
- 3 Oak-wood, oak: naves totae factae ex robore, Caes. B. G. 3, 13; cf.: (sapiens) non est e saxo sculptus aut e robore dolatus, Cic. Ac. 2 (Luc.), 31, 101; and with this cf. id. Div. 2, 41, 85. — Poet.: illi robur et aes triplex Circa pectus erat, Hor. C. 1, 3, 9; cf.: o saxis nimirum et robore nati! Stat. Th. 4, 340. —
- II Transf.
- A Of things made of oak or of any other hard wood.
- 1 In gen.: Lacedaemonii cottidianis epulis in robore accumbunt, i. e. on oaken, hard benches, Cic. Mur. 35, 74.— So of the wooden horse before Troy: sacrum, Verg. A. 2, 230; of a lance: ferro praefixum, id. ib. 10, 479; Sil. 2, 244; 267; of a club, Ov. M. 12, 349; Mart. 9, 44, 4 et saep.: aratri, i. e. the oaken plough, Verg. G. 1, 162; Val. Fl. 7, 555.—
- 2 In partic., the lower and stronger part of the prison at Rome, built by Servius Tullius, was called Robur (also Tullianum): Robus in carcere dicitur is locus, quo praecipitatur maleficorum genus, quod ante arcis robusteis includebatur, Paul. ex Fest. s. v. robum, p. 264 Müll.: in robore et tenebris exspiret, Liv. 38, 59 fin.: robur et saxum minitari, Tac. A. 4, 29; Val. Max. 6, 3, 1: verbera, carnifices, robur, Lucr. 3, 1017; Hor. C. 2, 13, 19 (v. carcer and Tullianum).—
- B Hardness, strength, firmness, vigor, power (cf. vires; v. Fabri ad Liv. 21, 1, 2).
- 1 Lit.: duri robora ferri, Lucr. 2, 449; so, ferri, Verg. A. 7, 609: saxi, Lucr. 1, 882: navium, Liv. 37, 30: omnia pariter crescunt et robora sumunt, gain strength, Lucr. 5, 820; 895; cf.: qui si jam satis aetatis atque roboris haberet, ipse pro Sex. Roscio diceret, Cic. Rosc. Am. 51, 149: paululum jam roboris accessit aetati, id. Cael. 30, 73: solidaeque suo stant robore vires, Verg. A. 2, 639; Vulg. Judic. 8, 21: si quod est robur, Flor. 2, 1, 1.—
- 2 Trop., power, strength, force, vigor (very freq.): alter virtutis robore firmior quam aetatis, Cic. Phil. 10, 8, 16: in animi excelsi atque invicti magnitudine ac robore, id. Off. 1, 5, 14; so, animi (with magnitudo), id. de Or. 2, 84, 343; id. Tusc. 1, 40, 95: robur incredibile animi, id. Mil. 37, 101: quantum in cujusque animo roboris est ac nervorum, id. Fam. 6, 1, 3: multo plus firmamenti ac roboris, id. Imp. Pomp. 4, 10; so (with firmamentum) id. Mur. 28, 58; (with firmitas) id. Fin. 5, 5, 12: hi tot equites Romani quid roboris hujus petitioni attulerunt? id. Planc. 8, 21: pectus robore fultum, Ov. Tr. 5, 12, 11: te mea robora fallunt, id. H. 16, 367: velocitate pari, robore animi virumque praestanti, Liv. 24, 26, 11: verba quanti roboris plena, Sen. Ep. 10, 3: qui robur aliquod in stilo fecerint, Quint. 10, 3, 10; cf.: robur oratorium adicere sententiis, id. 10, 5, 4; 8, prooem. § 3: illi robur et aes triplex Circa pectus erat, Hor. C. 1, 3, 9; cf.: O saxis nimirum et robore nati, Stat. Th. 4, 340. —
- b Authority: nostrarum constitutionum, Just. Inst. prooem. 6.—
- c Concr., the strongest, most effective, or best part, the pith, kernel, strength of any thing; of soldiers, the flower of the troops, choice troops, etc. (freq. and class.): versaris in optimorum civium vel flore vel robore, Cic. Or. 10, 34: et robur et suboles militum interiit, Asin. ap. Cic. Fam. 10, 33; cf.: quod fuit roboris, duobus proeliis interiit, Caes. B. C. 3, 87: quod roboris ea provincia habuerat, Liv. 30, 2; Ov. M. 14, 454 al.: senatūs robur, Liv. 5, 39. — Plur.: tunc C. Flavius Pusio, Cn. Titinnius, C. Maecenas, illa robora populi Romani, Cic. Clu. 56, 163: haec sunt nostra robora, id. Att. 6, 5, 3; Liv. 7, 7; 12; 21, 54; 22, 6; 23, 16; 25, 6 init.: robora pubis, Verg. A. 8, 518; Ov. M. 7, 510: ingentia robora virorum, Plin. Pan. 34, 3: conferta robora virorum, Curt. 3, 5, 13: betae, i. e. stalks, Col. poët. 10, 326. — Of a place, a stronghold: quod coloniam virium et opum validam robur ac sedem bello legisset, Tac. H. 2, 19.—Absol.: robus, the name of an excellent kind of wheat: quoniam et pondere et nitore praestat, Col. 2, 6, 1.
in loco qui ‥ lingua AnglorumAugustinaes Ác , id est ~ur Augustini ‥ appellatur
~or ‥aac
tremebat tellus turbida / atque eruta robora / cadebant cum verticibus / simul ruptis radicibus(
siquando ornos aut ingentia ~a de montibus evulsa radicitus traxit
nidificare volens fert cinnomon cinomolgus / edificatque suum procero robore nidum
ventus ‥ templa domosque detexit ‥ et innumera silvarum ~ora prostravit
licet generaliter omnis herba gramen vocetur; sicut ~ur omne lignum quum sit et species
in cimiterio beati Albani ~ora, que trium hominum amplexibus circumdari nequiverant, tria radicitus avulsit
frondoso regnator stipite robor / imperio fretus vidit de cespite crescens
cava stipitum ~ora rimatur [rex apum ]
caudex, ~or
ligni ~ur pro hostio conveniens admovit et hoc ‥ tanti ponderis erat quod ab inclusa nullatenus ‥ removeri poterat
castores ‥ a silvis ad aquas lignea ~ora ‥ conducunt
eas [carratas bosci ] eis habere faciat de ramis et ~oribus siccis folia non ferentibus
quercus et ~ora quercuum
duo ~ora ad domos suas ‥ emendand’
unum ~ur fagi folia fagi non portantis
preceptum est quod vendantur rodri [MS: rodr' ] et veteres arbores in bosco
de xl s. de iiijxx vij roffris venditis in bosco hoc anno
meminimus nos ‥ dedisse ‥ x vetera ~ora non ferentia fructum vel folia ‥ ad focum suum
quinque quercus ad maeremium et ‥ quinque ~ora ad focum
quadraginta ~ora singulis annis percipienda in forestis nostris ‥ ad focum suum in camera sua
~era folia non portantia ad focum suum
cum omnibus copiciis et omnibus rubboribus
tunc crucis in patulum coguntur scandere robur
‘pars inventa sacri est mecum de stipite ligni’ / ‥ roboris ‥ aegro dedit
si nostram, lector, festucam tollere quaeris, / robora de proprio lumine tolle prius
cives ‥ ad defensionem promptissimi, ~ora ‥ tam lignea quam saxea projicientes
incolumis subito factus ac robore fortis / perrexit sanus
~ores, vires
quoad juvenilis etatis ~ur adversitatibus assuesceret
comes, viridis juventa et precellens ~ore
quia mortalium ~ur labile est subitoque ceu flos feni marcet
quosdam paralisis dissolverat, omne ~ur eorum enervans
brachii quoque et pedis debilitatem gratuita bonitate ‥ in pristinum ~ur restituit
in omni fere animantium genere, mares majori in ~ore natura producat
non ‥ elephantos mole, tauros ~ore, tigrides velocitate preibimus
potest ‥ viror herbe intelligi novella ‥ sanctitatis conversacio, ~ur vero ligni, conversacio eadem cum creverit in solidam perfeccionem
quicquid residuum erat militaris ~oris exhausit
Henricus ‥ cum ~ore Normannorum Gallie regnum optinuit
non militari ~ore prostratus sed livore femineo corruptus
nonne corrobore [l. cum robore ] mei exercitus victor exstitit?
eo extincto Britonum ~ur emarcuit, spes imminute retro fluxere
ut post primam pugnam numquam communi umbone ad libertatem temptarint assurgere; quasi cum Haraldo ~ur omne deciderit patrie
quae res in terris armatur robore tanto / aut paribus fungi nitatur viribus audax
operimini pro fidei vestre ~ore horrenda supplicia
perpendentes fidei tue ~ur(
centurio ‥ in plenum fidei convaluit ~ur
Spiritus Sanctus ‥ ordinavit genus cantus enharmonicum quod et ~or habet sine horrore et sine lascivia condelectat
Cesaream ‥ Balduinus totis viribus et offirmato ~ore obsidens
ut hec donatio ‥ ~ur perpetuitatis ‥ optineat
ut ‥ firmum perpetuitatis ~ur obtineat
aliquod scriptum ‥ prius factum ‥ huic concessioni ‥ in nullo valeat impedire, nec ~ur habere inposterum
extunc presens concessio ‥ nullius sit ~oris vel virtutis
idcirco volumus et decrevimus quod prefate litere nostre ‥ de cetero omni ~ore careant et virtute
nullius ~uris fore
rescriptis apostolicis in suo ~ore permanentibus
donacio ‥ in suo ~ore perseveret
aliis ‥ statutis ‥ in suo ~ore duraturis
nos concessionem nostram predictam in suo ~ore permanere volentes volumus
obligacio ‥ in suo ~ore permaneat et effectu
obligacio ‥ in suo ~ore stat et in effectu
ultimum quasi ~ur causaeque firmamentum prolata sunt antecessorum vestrorum ‥ privilegia atque scripta
in hujus rei ~ur et testimonium literas meas patentes vobis transmitto
signumque meum apposui in ~ur et testimonium omnium premissorum
in signum ~oris dicte prefessionis sue fecit in dicta cedula quoddam signaculum crucis
➳ forme arch. robus Cato Agr. 17, 1 ; Col. Rust. 2, 6, 1 || robor est attesté par les gramm.: Char. 30, 5 ; 43, 31, etc.; Ps. Prisc. Accent. 24.
- 1. wintereik, eikenboom;
- 2. hardhout, kernhout, ihb. eikenhout; ➤ naves ex robore factae; quercus annoso robore;
- 3. (meton.) (a) uit eikenhout gemaakt voorwerp: ➤ in robore accumbere eikenhouten bank(en); ~ ferro praefixum lans van eikenhout; ~ aratri eikenhouten ploeg; ~ cavum of sacrum houten paard van Troje; ~ nodis gravatum knoestige, eikenhouten knots; ferri robora met ijzer beslagen deuren; (b) onderaardse kerker (Tullianum) in de Rom. staatsgevangenis (van eikenhouten planken voorzien); ➤ in robore et tenebris exspirare;
- 4. (metaf.) hardheid, stevigheid [ferri; saxi];
- 5. (v. lichaamskracht e.d.) kracht, sterkte [corporis; animi; imperatoris; iuventae; virtutis];
- 6. (meton.) (a) sterkste deel, kern [libertatis; accusationis]; (b) (sg. en plur.) kern [optimorum civium; populi Romani]; kerntroepen [peditum; militum]; (c) (Tac.) (v. plaatsen) middelpunt, steunpunt;
- 7. bron van sterkte, steunpilaar, bolwerk (ook metaf.); ➤ matrimonium decus et robur fuit; summum robur in praefecto videbatur.
橡樹。棍。推下犯人之處。壯健。力。大胆。— ferri 鐵之硬。— accusationis 吿狀之機。罪由。
Suggest a Translation
See an image
Rami arboris multi sunt, sed Robur unum tenaci radice fundatum.
Ordinamus quod quoddam Robur, sive castrum debeat fieri ad Moscacam..
- hard-wood, oak-wood, oak: naves totae factae ex robore, Cs.: (sapiens) non est e robore dolatus: Illi robur et aes triplex Circa pectus erat, H.—Very hard wood: morsus Roboris, i. e. of the wild olive, V.: solido de robore myrtus, V.—A tree-trunk: annoso validam robore quercum, i. e. old and sturdy, V.: antiquo robore quercus, with ancient trunk, V.—An oak-tree, oak: fixa est pariter cum robore cervix, i. e. was pinned fast to the oak, O.: agitata robora pulsant (delphines), O.—A piece of oak, structure of hard wood: in robore accumbunt, i. e. on hard benches: sacrum, i. e. the wooden horse, V.: ferro praefixum, i. e. lance, V.: nodosum, i. e. club, O.: aratri, i. e. the oaken plough, V.—A stronghold, dungeon: in robore et tenebris exspiret, L.: Italum, H.—Fig., hardness, physical strength, firmness, vigor, power: aeternaque ferri Robora, V.: navium, L.: satis aetatis atque roboris habere: corporum animorumque, L.: solidaeque suo stant robore vires, V. —Enduring strength, force, vigor: virtutis: animi: pectus robore fultum, O.: neque his (gentibus) tantum virium aut roboris fuit, L.—The best part, pith, kernel, strength, flower, choice: totius Italiae: quod fuit roboris, duobus proeliis interiit, Cs.: senatūs robur, L.: haec sunt nostra robora: lecta robora virorum, L.: robora pubis, V.
-
…confecto et saucio consules imperatoresque vestros opponite ; deinde contra illam naufragorum eiectam ac debilitatam manum florem totius Italiae ac robur educite. iam vero urbes coloniarum ac municipiorum respondebunt Catilinae tumulis silvestribus. neque ego ceteras copias, ornamenta ,…
Cicero, in Catilinam
-
…sua corpora phocae. Mirantur sub aqua lucos urbesque domosque Nereides, silvasque tenent delphines et altis incursant ramis agitataque robora pulsant. Nat lupus inter oves, fulvos vehit unda leones, unda vehit tigres, nec vires fulminis apro…
Ovid, Metamorphoses
-
…antiquam silvam, stabula alta ferarum ; procumbunt piceae, sonat icta securibus ilex, fraxineaeque trabes cuneis et fissile robur scinditur, advolvunt ingentis montibus ornos. Nec non Aeneas opera inter talia primus hortatur socios, paribusque accingitur armis…
Vergil, Aeneid
-
…, neve oleae silvestris insere truncos nam saepe incautis pastoribus excidit ignis, qui furtim pingui primum sub cortice tectus robora conprendit frondesque elapsus in altas ingentem caelo sonitum dedit ; inde secutus per ramos victor perque alta cacumina regnat et…
Vergil, Georgics
-
…. Nec minus interea Misenum in litore Teucri flebant, et cineri ingrato suprema ferebant. Principio pinguem taedis et robore secto ingentem struxere pyram, cui frondibus atris intexunt latera, et ferales ante cupressos constituunt, decorantque super fulgentibus…
Vergil, Aeneid
-
…exploratius possem promittere. Iis enim rebus praestabamus, quae non prodeunt in aciem, usu autem armorum et militum robore inferiores eramus. sed tu illum animum nunc adhibe, quaeso, quo me tum esse oportere censebas. haec…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…ut sit visum illud probabile neque ulla re impeditum, movebitur. non enim est e saxo sculptus aut e robore dolatus, habet corpus habet animum, movetur mente movetur sensibus, ut ei vera multa videantur neque tamen habere…
M. Tullius Cicero, Lucullus
-
…mores, civitas ipsa respuit. neque tamen Lacedaemonii, auctores istius vitae atque orationis, qui cotidianis epulis in robore accumbunt, neque vero Cretes quorum nemo gustavit umquam cubans, melius quam Romani homines qui tempora voluptatis laborisque dispertiunt…
Cicero, pro Murena
-
…, itaque omnia exsequi regis officia et munera. Potest igitur exercitatio et temperantia etiam in senectute conservare aliquid pristini roboris. ne sint in senectute vires ne postulantur quidem vires a senectute. ergo et legibus et institutis vacat aetas…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…incendio ; in qua frueris ipset te, cum in Italiae luce cognosceris versarisque in optimorum civium vel flore vel robore. Iam quantum illud est, quod in maximis occupationibus numquam intermittis studia doctrinae, semper aut ipse scribis aliquid…
M. Tullius Cicero, Orator
ROBUR[CARCER]
See carcer, p. 277.