curvo
curvo, to crook, bend, bow, curve, round
- I Lit.: curvari manus et aduncos crescere in ungues, Ov. M. 2, 479: bimā cornua fronte (vitulus), Verg. G. 4, 299: trabes, Ov. M. 7, 441; Prop. 3 (4), 22, 38: flexile cornu, Ov. M. 5, 383; 11, 324; cf.: ingentem arcum manu, Stat. Ach. 1, 487: rotundas Curvat aper lances, i. e. by its weight, Hor. S. 2, 4, 41: Calabros sinus (Hadria), id. C. 1, 33, 16: portus curvatus in arcum, Verg. A. 3, 533; cf. Plin. 6, 6, 6, § 18: luna curvata in cornua, id. 37, 10, 68, § 184; cf. poet.: fronte curvatos imitatus ignes, Hor. C. 4, 2, 57: imi (rami) in terram adeo curvantur, ut, etc., Plin. 12, 5, 11, § 22: in diversum curvatur (arbor), id. 16, 42, 81, § 223: insectorum pedes ... foris curvantur, id. 11, 29, 35, § 101: curvata in montis faciem unda, Verg. G. 4, 361; cf. Ov. M. 15, 509; and: tollimur in caelum curvato gurgite, Verg. A. 3, 564.—Of persons: nec nostrum seri curvarent Aeacon anni, Ov. M. 9, 435; so, curvata senio membra, Tac. A. 1, 34: pondera vix toto curvatus corpore juxta Deicit, Stat. Th. 6, 649.—*
- II Trop., to make to yield, to move: neque te munera nec ... vir curvat ( = movet, ad misericordiam flectit), Hor. C. 3, 10, 16.
So nun bes.: a) v. gekrümmten Laufe der Gebirge, Küsten, Meerbusen, Gewässer, curvare se od. curvari, sich krümmen, iugum montis... velut sinu quodam flexuque curvatum, Curt.: ora ipsa Bospori utrimque ex Asia atque Europa curvatur in Maeotim, Plin.: Codanus ingens sinus... curvans se subinde, Mela: pontus Euxinus... magno litorum flexu retro curvatus in cornua ab his utrimque porrigitur, ut sit plane arcus Scythici forma, Plin.: Etymandrus crebris flexibus subinde curvatus, Curt. – b) v. wogenden Wassermassen, curvari, sich krümmen = sich aufwölben, curvātus, gekrümmt, gewölbt (vgl. κυρτὸν κῦμα), cumulus immanis aquarum in montis speciem curvatur, Ov.: illum curvata in montis faciem circumstetit unda, Verb.: tollimur in caelum curvato gurgite, Verg. – c) vom Krümmen, Bücken des Körpers, des Rückens, Beugen des Nackens, der Knie, c. cervicem alcis, Vulg.: c. collum, Verg.: c. genua sua, Verg.: c. genu deo (vor G.), Vulg.: pacem curvatis genibus orare, Amm.: homo ad necessaria opera curvatur, bückt sich (Ggstz. rectus insistit), Cels.: toto curvatus corpore (beim Tragen einer Last), Stat.: quid autem non intellegit nefas esse rectum animal (der Mensch) curvari, ut adoret terram, Lact.: primo curvatus (sich tief verneigend, tief gebückt), deinde humi suppliciter fusus, Amm. – bes. durchs Alter, nec nostrum seri curvarent Aeacon anni, Ov.: anus quaedam curvata gravi senio, Apul.: curvata senio membra, Tac. – u. übtr., quamvis neque te munera nec preces... nec vir Pieriā paelice saucius curvat, dir den Nacken beugt, Hor. carm. 3, 10, 13 sqq. – d) v. Monde usw., se curvare in cornua, Curt.: luna curvata in cornua falcis, Plin.: vitulus fronte curvatos imitatus ignes (die gekr. Flammen = die flammende Sichel) tertium lunae referentes ortum, Hor. – e) prägn.: α) krümmen = krümmend spannen, arcum manu, Stat.: cornu (Bogen aus Horn), Ov.: u. so opposito genu flexile cornu, Ov. – β) etw. krümmen = etw., was gekrümmt, bogenförmig ist, bilden, schaffen, bimulus bima curvans iam cornua fronte (an der St.), Verg.: cornua nec valuit curvare in paelice Iuno, an dem Kebsweibe H. kr. = das K. durch H. entstellen, Prop.: in quocumque frutice (aspalathi) curvatur arcus caelestis, Plin. – Hadria (adriat. Meer) curvans Calabros sinus, Hor.: portus ab Euroo fluctu in arcum curvatus, bogenförmig ausgehöhlt, Verg. – u. vom Kreisen in der Bewegung, (deus ales) iter non agit in rectum (geradeaus), sed in orbem curvat eundem, gibt seinem Fluge immer dieselbe Kreisbewegung, kreist in derselben Krümmung, Ov.: turbo (Kreisel) actus habenā curvatis fertur spatiis, fährt in kreisenden Bahnen umher, Verg.
- 1. krommen, (om)buigen, welven [collum]; ➤ curvata glandibus ilex gebogen onder het gewicht v.d. eikels; pacem curvatis genibus orare; — se ~ en pass. zich krommen, (zich) buigen: pondere serpentis curvatur arbor;
- 2. (metaf.) soepel, meegaand maken; / p. adj. curvātus, a, um = curvus.
- curvus, to crook, bend, bow, curve, round: Curvari manūs et crescere in unguīs, O.: flexile cornu, O.: lances, i. e. by its weight, H.: Fronte curvatos imitatus ignīs lunae, the flaming sickle, H.: curvata in montis faciem unda, rolling, V.: curvato gurgite, arched, V.: Nec curvarent Aeacon anni, cause to stoop, O.: curvata senis membra, Ta.—Fig., to make to yield, bend, move: te, H.
-
…etiam ante Leucippi, esse corpuscula quaedam levia alia aspera, rutunda alia, partim autem angulata et hamata, curvata quaedam et quasi adunca, ex iis effectum esse caelum atque terram nulla cogente natura sed concursu quodam fortuito hanc…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…a. vel in. a ., ut videtur. CICERO THERMO PROPR. S. L. Genucilio Curvo iam pridem utor familiarissime, optimo viro et homine gratissimo. Eum tibi penitus commendo atque trado, primum ut…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…agnoscat. Scorpionis autem quem appellant nunc Onagrum huius modi forma est. Dolantur axes duo quernei vel ilicei, curvanturque mediocriter, ut prominere videantur in gibbas, hique in modum serratoriae machinae conectuntur ex utroque latere patentius perforati ,…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum
-
…melius nos egimus ; huius enim stat currus aeneus, alti quadriiuges in vestibulis, atque ipse feroci bellatore sedens curvatum hastile minatur eminus et statua meditatur proelia lusca. sic Pedo conturbat, Matho deficit, exitus hic est Tongilii…
Juvenal, Satires
-
…, quorum nihil magnitudini deerit, si aliquid aetati detraxeris an nobilissimos viros clarissimosque ad ictum militaris gladi composita cervice curvatos Respice patrem atque avum tuum ille in alieni percussoris venit arbitrium ; ego nihil in me cuiquam permisi et cibo…
Seneca, De Consolatione ad Marciam
-
…et excelsa montium ipsius sunt cuius est mare ipse enim fecit illud et siccam manus eius plasmaverunt venite adoremus et curvemur flectamus genua ante faciem Domini factoris nostri quia ipse est Deus noster et nos populus pascuae eius et grex manus…
Vulgate, Latin Vulgate
-
…decernere disco impiger et vires velit ostentare superbas. it iussus Pterelas. et aenae lubrica massae pondera vix toto curvatus corpore iuxta deicit ; inspectant taciti expenduntque laborem Inachidae. mox turba ruunt, duo gentis Achaeae, tres Ephyreiadae…
Statius, P. Papinius, Thebais
-
…in surculum, praedensis acervatur granis, cum longissima, pedali ph oba. milio comae granum complexae fimbriato capillo curvantur. sunt et panico genera mammosa, e pano parvis racemata paniculis, et cacumine gemino ; quin et colore…
Pliny the Elder, Natural History
-
…fragore cohorruit, talem se tamque immobilem, qualis in provinciis suis visebatur, ostendens. Nam et corpus perhumile curvabat portas ingrediens celsas, et velut collo munito, rectam aciem luminum tendens, nec dextra vultum nec laeva flectebat…
Ammianus Marcellinus, Rerum Gestarum