delabor

delabor, to fall, sink, slip down, glide down, descend

Frieze-Dennison Vergil

dēlābor, lāpsus sum, 3, dep. n.: to glide, slip, or fall down; descend, 3.238; fall in with or upon, 2.377.

dē-lābor, lapsus, 3, v. dep. n., to fall, sink, slip down (freq. and class.).

I Lit.: signum, de caelo delapsum, Cic. Phil. 11, 10, 24: de manibus audacissimorum civium delapsa arma, id. Off. 1, 22, 77; Caes. B. C. 2, 11: sinus ab humero, Quint. 11, 3, 144: ex utraque parte (aqua), Cic. de Or. 3, 46, 180: ex equo, Liv. 37, 34 fin.: ab aethere, to glide down, poet. for to fly down, sc. to the earth, Ov. M. 1, 608; cf.: aetheriis ab astris, Verg. A. 5, 838: caelo, id. ib. 5, 722: summo Olympo, Ov. M. 1, 212: per auras, id. ib. 3, 101; also absol.: aquila leniter delapsa, Suet. Aug. 94: curru delapsus eodem, Verg. A. 10, 596; cf. Ov. M. 15, 685: serta capiti delapsa, Verg. E. 6, 16: in terram delabi, Lucr. 6, 838: in scrobes, Caes. B. G. 7, 82: de caelo in provinciam, Cic. Q. Fr. 1, 1, 2: in mare (flumen), Hor. Od. 3, 29, 35: sensit medios delapsus in hostes, Verg. A. 2, 377: te aequoream Lemnon, Val. Fl. 2, 127: voce delapsa a magnifica gloria, Vulg. 2 Petr. 1, 17.—
II Trop. (esp. freq. in Cic.), to come down, sink, descend; and with reference to the term. ad quem, to slide or fall into: jam a sapientium familiaritatibus ad vulgares amicitias oratio nostra delabitur, Cic. Lael. 21; cf. id. Cael. 7, 15; id. Q. Fr. 1, 1, 6, § 18; and: aut a minoribus ad majora ascendimus, aut a majoribus ad minora delabimur, id. Part. 4, 12: in idem genus morbi delapsa, Cic. Att. 7, 5; cf.: in hoc vitium scurrile, id. de Or. 2, 60, 246: in amorem libertae, Tac. A. 13, 12: in ambitionem, id. ib. 3, 63 et saep.: cujus in similitudinem proclivi cursu delabitur, Cic. Rep. 1, 28: in istum sermonem, id. de Or. 1, 21, 96: in eas difficultates, ut, etc., id. Fat. 17; cf.: eo, ut, etc., id. Ac. 2 (Luc.), 18, 59 al.: ad aequitatem et ad rerum naturam, id. Fam. 6, 10, 5: ad impatientiam, Tac. A. 15, 63: ad inopiam, id. ib. 2, 38 fin.—Of sounds, to descend, be derived: atque etiam illa sunt ab his delapsa plura genera (vocum), Cic. de Or. 3, 57, 216.—In epistolary style: eo magis delabor ad Clodiam, I incline to Clodia (i. e. to purchase her gardens), Cic. Att. 12, 47, 1.

dē-lābor, lāpsus sum, lābī, I) herabgleiten, -fallen, -sinken, entgleiten, entfallen, entsinken, I) eig.: a) übh.: complura et ingentia saxa fortuito superne delapsa sunt, Suet.: stercus eo (dahin) delapsum, Cels.: signum de caelo delapsum, Cic.: de manibus delapsa arma, Cic.: delabi e corpore, v. Gewande, Catull.: ab excelsa praeceps delapsa (soror) fenestra, Tibull.: ex equo, Liv.: suffosso equo, Tac.: in flumen, Cic.: in alam, in die Achselhöhle (v. umerus, Oberbein), Cels.: ad pedes, nach dem Fußende des Bettes zu gleiten (v. Kranken), Cels.: per fauces cavi montis vitineis delapsi vinculis, Flor.: anulus sponte de digito delapsus, Spart.: m. Dat. capiti, Verg. ecl. 6, 16. – Partiz. subst., arbore altā delapsi, Scrib. 101. – b) v. Gottheiten, geflügelten Wesen u. Vögeln, durch die Luft sich herabsenken, sich herabschwingen, herabschweben, de caelo, Liv.: e caelo (v. Christus), Lact.: caelo, Verg. u. Liv.: aetheriis ab astris, Verg.: ab aethere, Ov.: Olympo, Ov.: superas per auras, Ov.: in terram, Lucr. u. Ov.: Lemnon (nach L.), Val. Flacc.: aquila leniter delapsa, Suet.: fixam refert delapsa (columba) sagittam, Verg. – dah. aliquis de caelo delapsus, einer, der wie eine Gottheit unverhofft zu jmds. Glück erscheint, Cic.: u. so de caelo divinum hominem esse in provinciam delapsum putare, Cic. – c) v. Flüssigkeiten, herabgleiten, -fallen =herabfließen, duo flumina diversis fontibus et aliunde delapsa, Mela: flumina ab Alpibus delapsa, Mela: Garumna ex Pyrenaeo monte delapsus, Mela: ex utraque parte tecti aqua delabitur, Cic.: Nilus lato delapsus in alveo, Ov.: del. in stomachum (v. Speisen u. Getränken), Gell.: flumen nunc medio aequore cum pace delabens Etruscum in mare, Hor. – II) weggleiten u. bei Ang. wohin hingleiten, meist übtr., a) von etw. herkommen, entstehen, atque etiam illa sunt ab his delapsa plura genera (sc. vocum), Cic. de or. 3, 216. – b) von etwas (gleichs. wie vom geraden Wege) abkommen, herabsinken, u. mit Rücksicht auf das Ziel = wohin geraten, in-, auf etw. kommen, -verfallen, sich verirren, α) im allg., noch im Bilde, cuius in similitudinem dominatus unius proclivi cursu et facili delabitur, Cic.: post, cum id assequi non potuissent, istuc potissimum sunt delapsi, Cic.: in idem genus morbi, Cic.: in eas difficultates, ut etc., Cic.: in hoc vitium scurrile, Tac.: specie religionis in ambitionem, unter dem Deckmantel der R. sich zu Sonderinteressen verirren, Tac.: ad inopiam, Tac.: ad aequitatem, sich neigen, Cic.: eo magis delabor ad Clodiam, neige ich mich zur Klodia (d.i. zum Kaufe ihres Gartens), Cic. ad Att. 12,47, 1. – β) insbes., in deri Rede od. Schrift abschweifend, sed nescio quo pacto ad praecipiendi rationem delapsa est oratio mea, ich bin unvermerkt in den Lehrton geraten, Cic.: scribere saepe aliud cupiens delabor eodem, Ov.: optanti utrique nostrum cecĭdit, ut in istum sermonem delaberemini, Cic. – vom Höhern zum Niedern herabsteigend, a sapientium familiaritatibus ad vulgares amicitias oratio nostra delabitur, Cic.: solitus est eo delabi interdum, ut diceret m. folg. Akk. u. Infin., Cic. – c) hingleiten, (hinein) geraten, medios in hostes, Verg. Aen. 2, 377: u. übtr., in eine Zeit, si foret hoc nostrum fato delapsus in aevum, Hor. sat. 1, 10, 68 Fr. (al. dilapsus od. dilatus od. delatus).

…Quod tamen admissum, quae sit vindicta, docebo. Contigerat nostras infamia temporis aures ; quam cupiens falsam summo delabor Olympo et deus humana lustro sub imagine terras. Longa mora est, quantum noxae sit ubique repertum, enumerare…

Ovid, Metamorphoses
…iam nosset furta mariti. Quem postquam caelo non repperit, aut ego fallor, aut ego laedor ait, delapsaque ab aethere summo constitit in terris nebulasque recedere iussit. Coniugis adventum praesenserat inque nitentem Inachidos vultus mutaverat ille iuvencam…

Ovid, Metamorphoses
…magna parva ; quas tamen inter omnis est suo quoque in genere mediocris, atque etiam illa sunt ab his delapsa plura genera, leve asperum, contractum diffusum, continenti spiritu intermisso, fractum scissum, flexo sono extenuatum inflatum…

Cicero, de Oratore
…et scientiam. Ego vero, inquit Crassus ac doleo quidem illos viros in eam fraudem in re publica esse delapsos ; quamquam ea tela texitur et ea in civitate ratio vivendi posteritati ostenditur, ut eorum civium, quos nostri…

Cicero, de Oratore
…periculum in re publica fuit gravius umquam nec maius otium. Ita consiliis diligentiaque nostra celeriter de manibus audacissimorum civium delapsa arma ipsa ceciderunt. Quae res igitur gesta umquam in bello tanta qui triumphus conferendus licet enim mihi, M…

M. Tullius Cicero, De Officiis
…cum didicerimus quid natura desideret. tum vero, si stabilem scientiam rerum tenebimus, servata illa, quae quasi delapsa de caelo est ad cognitionem omnium, regula, ad quam omnia iudicia rerum dirigentur, numquam ullius oratione victi…

M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
…necessitas ipsa fabricata est ; nam, cum esset habita ratio, quem ad modum ex utraque tecti parte aqua delaberetur, utilitatem templi fastigi dignitas consecuta est ; ut, etiam si in caelo Capitolium statueretur, ubi imber esse…

Cicero, de Oratore
…pendere omnia α et Schol. Lucani v. fragilitatẽs H accedat γ credimus α amus βγ dilapsa Ha γ delapsa AV β difflux. Bm deflux. α ELa fluxerunt h tantoque an. γ nunc tibi γ sananda a…

Cicero, pro Marcello
…est etiam quaedam calamitas in amicitiis dimittendis non numquam necessaria iam enim a sapientium familiaritatibus ad volgaris amicitias oratio nostra delabitur. erumpunt saepe vitia amicorum tum in ipsos amicos, tum in alienos, quorum tamen ad amicos redundet infamia…

M. Tullius Cicero, De Amicitia
…Nam aut temporum servantur gradus aut generum distributiones ; aut a minoribus ad maiora ascendimus aut a maioribus ad minora delabimur ; aut haec inaequabili varietate distinguimus, cum parva magnis simplicia coniunctis obscura dilucidis laeta tristibus incredibilia probabilibus inteximus ,…

M. Tullius Cicero, De Partitione Oratoria

Menu

Word wheel

delabor

Frieze-Dennison Vergil

Saved

Recent