emere

emere antiqui dicebant pro accipere, Paul. ex Fest. p. 4, 18, and 76, 1 Müll.; cf. adimo and demo.

emĕre [CL] 1 to buy, purchase: a (goods); b (person; partly fig.); c (land); d (office); e (w. gdv.); f (w. in retallium or sim.); g (w. sanguis, to pay merchet); h (absol.). a boves et oves et columbae ‥ emebantur [cf. John ii 12–22] Bede Hom. II 1. 115; GlC E 172 (v. emax a); tabernum, domus ubi vinum emitur Ib. T 18; c1140 me dedisse ‥ dim. carucatam terre ‥ ad lumen emendum in capitulum pro salute anime mee Ch. Durh. 29; s1191 (v. cambire 1b); 1285 (v. contracingulum); 1301 capellanus parochialis misit J. clericum suum ad domum J. le S. ad emendam sibi candelam sc. j d. SelCCoron 69; 1343 in expensis factis pro ‥ parochianis ementibus decimas Ac. Durh. 170; paucos libros ‥ pro lxxijm sesterciis ‥ emit R. Bury Phil. 3. 40.  b quatenus ‥ frater Anselmus, quem jam possidetis amicum, in servum a vobis ematur Anselm (Ep. 36) III 144; puer ‥ a mercatore emptus Quaest. Salern. N 6.  c c700 (11c) locus ‥ ecclesiae pecunia emitur a rege (Ch.) Gosc. Milb. 202; 1002 (12c) donabo libertatem ‥ quia tanti pretii emtum [v. l. emptum, (?) l. empta] est suprascripta terra CS 1295; comes ‥ emit illud [manerium] de duobus hominibus qui eum tenebant de episcopo DB I 5v; DB I 46b (v. conventio 2b); †1084 (v. cambire 1b); a1233 totam villam de B. quem emimus de Rogero Feod. Durh. 149n; 12‥ si H. et I‥. messuagium ‥ alicui velint vendere seu alienare, ego J. et heredes mei ad ea emenda omnibus aliis erimus propinquiores Ib. 73n; 1250 quod non permittat quod ‥ viri religiosi ingrediantur manerium de C. ad emendum in eo vel possidendum aliquam terram Cl 286; si ‥ ecclesia emerit agrum Ockham Disp. 17.  d a tyrannis et a patre eorum diabolo ‥ emunt sacerdotia Gildas EB 67; emit pretio ab eo sedem Lundoniae civitatis Bede HE III 7; W. Malm. GR IV 345 (v. canonia 1a); empto presulatu Diceto Chr. 219; Gregorius VI ‥ emit papatum Eul. Hist. III 294.  e eum pecunia sua emere occidendum quaerebat V. Greg. p. 90.  f c1340 jurare ‥ quod non emant aliqua victualia ad retallium FormOx 171; c1349 non emant aliqua victualia ad retallium StatOx 153; 1451 quod nullus alienigena emat in retallia sive in grosso Gild Merch. II 61; c1492 emendo pannos ad revendendum et retalandum Doc. Bev. 75.  g 1279 de sanguine suo emendo Hund. II 321.  h ex eo [templo] vendentes et ementes ejecit [Jesus] V. Greg. p. 106; GAS 221 (v. cambire 1a); Bracton 235b (v. diaeta 2c); 1288 A. G. manens in Pottergate emit per majorem et vendit per minorem Leet Norw. 13. 2 to gain, procure (also fig.). b to obtain (by entreaty). emptus Christo concelebrans cane carmina mundus Aldh. Met. 10 p. 87; hactenus excolicum quanto sudore sacellum / emerit exposui Frith. 1310; empta iniquitas sic ad emptorem transit ut nequaquam a venditore recedat J. Sal. Pol. 569A; thalamos qui vendit ementem / fallit et emptorem mox penitet empta voluntas Hanv. IX 326 p. 387; empta fides Garl. Tri. Eccl. 13 (v. 1 cum 5).  b “hic rex subjectos non regit, immo vorat.” / ille refert “emptum longa prece ferte magistrum” Walt. Angl. Fab. 19. 19; taydis est, quod ĕmo corpus prece, fletibus ēmo Serlo Wilt. II 34. 3 (p. pp1. as sb. n.) buying, purchasing. Cf. emptio 1a. c1130 xiiij solidatos pratorum quos monachi prius habuerunt ex empto Cart. Glouc. I 340; 1200 assisa utrum Edwardus ‥ habeat majus jus ‥ de j virgata terre ‥ an Reynilda ‥ ex empto Willelmi quondam viri predicte R. et ex suo empto ponitur in adventu justiciariorum CurR I 306; 1213 inquiri facias si aliqui in feodo ‥ Linc. episcopi ‥ absque assensu ‥ ipsius vel ex empto vel ex vadio ‥ se miserint Cl 154a.