emergere

emergĕre [CL] 1 to emerge, arise (from water); b (astr.) to rise, appear above the horizon. c (refl.) to extend upwards. Rufina et Secunda ‥ sospites a thermis emersisse leguntur Aldh. VirgP 51; ~ere, exire GlC E 147; relatum est a quodam ‥ antiquissimo vaticinatum dum pontis illius arcus ~erent [sc. e mari] destructionem gentium ‥ in Hispania imminere Osb. Bawdsey cxlvi; dum mergunt ~untque [aves] pede natatili in aquis se gubernant Gir. TH I 7; Ib. II 12 (v. cumulus 1a); to bolt up, ~ere CathA. b a690 ~ente axe tenus aequore Titane Aldh. Ep. 5 p. 490; Sacrob. Sph. 3 p. 96 (v. chronicus 3b). c alia [sc. extremitas arcus] protensa ultra stratam ~ebat se in vicina edificia quasi connasceretur ex eis G. Hen. V 15. 2 to emerge (from concealment), appear. b to come to light. c to get clear, escape. ~unt certatim de curucis ‥ quasi ‥ de ‥ caverniculis ‥ vermiculorum cunei Gildas EB 19; 706 examina apum ‥ ex alveariis ‥ certatim ~unt Aldh. Ep. 9 (12); Bede HE I 16 (v. abdere 1); septentrionalibus adversariis ex improviso ~entibus Ord. Vit. III 14 p. 143; merge ‥ in ima viscerum / ne mersus servulus emergat iterum Walt. Wimb. Carm. 153. b 985 (12c) anathematis antiquis cartulis ita ut nichil valeant ultra, etiam si iterum ~ant CD 652. c si ab inferis ~eret [Homerus] Aldh. VirgP 29; Hon. Spec. Eccl. 898A (v. efflare 1a); Sabinus ‥ et qui cum ipso erant natabundi de periculo emerserunt Torigni Access. Sig. 18. 3 (of fluid) to gush, spring forth; b (p. ppl. s. act.). in assumptione ‥ almifluae glebae ‥ fons sacer emersit V. Kenelmi B 81v. 2; c1289 super mare et infra quoscumque rivos, aquas, seu rivulos maris usque ad primum pontem ~entes BBAdm I 226. b [flumina] ex terrae penetralibus ‥ emersa Gir. TH I 7. 4 (trans., by conf. w. immergere) to flood, submerge. b to drown. 1378 (v. cretina); 1398 in iij hominibus cond[uctis] pro ripar[ia] falc[anda] ‥ ne pratum domini ~eretur Ac. Coll. Wint.; 1433 aque ‥ redundant ‥ super dictum Mawrymedow et illud nimium ~unt Rec. Leic. II 251. b 14‥ omnes qui condempnati sunt ‥ debent duci ‥ ad quendam locum vocatum Thefeswelle ‥ et vivi †festinantur [l. festinanter] depelli et ~i ibidem Cust. Fordwich 30 p. 272; to drowne, mergere, ‥ e- CathA. 5 to sprout (fig.), originate, come into being; b (of storm or sim.). cultus et ecclesiae fucatur sanctio priscae, / ni coquat emersas calor ecclesiasticus herbas Frith. 744; unde ~unt concurrentes paucis diximus verbis Byrht. Man. 48; culpa ‥ vipereum est semen unde tota dolorum seges emerserit Pull. Sent. 760A; annum ~entem Gerv. Tilb. I 6 (v. annus 1b); 1219 quesita unde fides illa emerserit, dicit quod [etc.] CurR VIII 53; c1236 anno quo guerra fuit ‥ ~ebat obolus qui dicitur foxalpeni de v jugis Cust. Battle 125; in medio lectionis quando corde placet ~it [ME: kimeð up] devocio prevalens multis orationibus AncrR 108. b c678 contra gelida brumarum flabra e climate olim septentrionali ~entia Aldh. Ep. 3; ut malus abscindi possit tempestate ~ente Neckam Ut. 114. 6 (w. abstr. sb.) to arise, crop up; b (pass. s. act.); c (pr. ppl. as sb. n. pl.). 1164 si calumnia emerserit inter clericum et laicum ‥ de ullo tenemento Const. Clar. 9; Gir. TH II pref. p. 76 (v. demordere b); [scriptor] incidentium eorum sc. que temporibus suis finitimis regionibus †emenserant [l. emerserant] S. Langton Gl. Hist. Schol. 39; 1237 (v. determinatio 3a); c1267 omnia placita ‥ que emerserunt postquam justiciarii ‥ ultimo itineraverunt in partibus illis Cl 493; 1338 (v. custodia 4b); judicium de difficilibus et obscuris que circa fidem ~unt Ockham Dial. 496; Wals. HA I 170 (v. divergere); Ps.-Elmh. Hen. V 70 (v. castigativus). b 1269 placita foreste ‥ que post ultima placita foreste sunt emersa et nondum terminata Cl 118; c1298 tam in negociis quam in causis emersis Reg. Cant. 247; pro ‥ scandalis ‥ que ‥ ~i solent MGL I 357 (v. compistor); quamvis Christiani ‥ ex causa de novo ~enda [v. l. emergente] servituti possint subjugari Ockham Pol. I 29; 1448 placitis et querelis ‥ infra ‥ libertatem ‥ emergentibus sive ex nunc ~endis Reg. Whet. I 39; 1455 omnimoda escapia ‥ et transgressiones ‥ infra ‥ regnum ‥ emersa Ib. 196. c 1295 ~encium nuper necessitas nos inducit confratres ‥ convocare Reg. Cant. 31; 1318 nisi ‥ eos ex aliquibus ~entibus impediri contingat (R. Bury Ep.) FormOx 39; 1325 petit procurator ‥ fieri in premissis et ea contingentibus, ~entibus, et dependentibus ab eisdem Lit. Cant. I 155; 1406 (v. 1 dependere 4c); 1419 quod ‥ nec cives extra libertatem de ~entibus infra eandem civitatem trahant MGL I 160; 1423 singula loci illius emolumenta una cum dependentibus, oneribus, et ~entibus (Lit. Abb.) Reg. Whet. II 391. 7 (of capital or interest) to accrue; b (p. ppl. s. act.). 1253 in tam parvo tempore de ixxx li. ~ere non potuerunt cccc li. SelPlJews 20; 1280 de xx s. redditus ~entibus de libero tenemento suo JustIt 763 m. 5d.; 1315 episcopus habebit omnia ‥ proficua quecumque de corona ~entia RParl I 152a. b 1253 quod ‥ de usuris que inde emerse sunt ‥ ipsos quietos esse faciant Cl 198.

Menu

Word wheel

emergere

Saved

Recent