exaggero
exaggero, to heap, pile, load, fill
ex-aggĕro, āvi, ātum, 1, v. a., to raise a mound, dam, or dike; to heap up (class.; cf.: acervo, coacervo, cumulo, aggero).
- I Lit.: aggesta humo planitiem, Curt. 6, 5: terram, Plin. 19, 8, 41, § 139: clivum super capita columnarum, id. 36, 14, 21, § 96: locum operibus, to surround with ramparts, Vitr. 10, 22: pluribus stramentis exaggerandum est aviarium, to be abundantly filled, supplied, Col. 8, 11, 9.—
- B Transf., to enlarge, increase by heaping up: rem familiarem, Cic. Off. 1, 26, 92; so, magnas opes, Phaedr. 3, prol. 25.—
- II Trop.: hic alteri alteris mortem morti exaggerabant, they mutually heaped up death upon death, Auct. B. Hisp. 5 fin.—Far more freq.,
- B Transf., to exalt, amplify, heighten, magnify, exaggerate: nihil est ad exaggerandam et amplificandam orationem accommodatius, quam, etc., Cic. de Or. 3, 27; cf.: oratio nimis alta et exaggerata (opp. humilis et abjecta), id. Or. 59, 192: quasi exaggerata altius oratio (with elatio et altitudo orationis), id. Brut. 17, 66: artem oratione, id. de Or. 1, 55; cf. beneficium verbis, id. Planc. 29, 71: immanitatem parricidii vi orationis, Quint. 9, 2, 53: injuriam nostram, id. 6, 2, 23: animus excelsus et altus et virtutibus exaggeratus, Cic. Par. 5 fin.: Xenocrates exaggerans tanto opere virtutem, extenuans cetera et abiciens, id. Tusc. 5, 18, 51: auctae exaggerataeque fortunae, id. Cat. 4, 9 fin.: juventam alicujus honoribus, Vell. 2, 129, 2. Hence, *
- 1 exaggĕranter, adv., with many words, Tert. de Carn. Chr. 19.—
- 2 exaggĕrā-tus, a, um, P. a., cumulated, heightened, elevated (very seldom): exaggerata verborum volubilitate, Petr. 124, 3.—Comp., Gell. 13, 24, 25; cf. ib. § 9.
ex-aggero, āvī, ātum, āre, hoch aufdämmen, weit einen Damm hoch aufhäufen, aufschütten, auffüllen, I) im allg.: 1) eig.: quo moenitius esset quod exaggerabant, Varro LL. 5, 141: planitiem aggestā humo, Curt.: terram, Plin.: locus operibus (durch Erdwälle) exaggeratur, Vitr.: ex. illud spatium (sc. maris), Curt.: ex. pluribus stramentis aviarium, ausfüllen, ausfüttern, Col.: exaggerata variis odoribus strues, Mela. – 2) übtr., erheben, einen höhern Schwung geben, animus virtutibus exaggeratus, Cic.: posteriorum quasi exaggerata altius oratio, Cic. – II) prägn., aufhäufen = aufhäufend vermehren, vergrößern, 1) im allg.: rem familiarem, Cic.: opes, Phaedr. – übtr., iuventam alcis honoribus, jmd. als Jüngling durch Ehrenstellen erhöhen, zu hohen Ehren bringen, Vell. 2, 129, 2. – 2) insbes.: a) durch Worte vergrößern, aus Kosten der Wahrheit erheben, sextulam suam, allzu groß angeben, Cic.: beneficium verbis, Cic.: virtutem (Ggstz. extenuare cetera et abicere), Cic. – dah. b) als rhet. t. t., etw. durch die Darstellung vergrößern, stärker hervorheben, mit u. ohne oratione, Cic.: iniuriam, Quint.
exaggĕrō, (13) āvī, ātum, āre, tr., ¶ 1 rapporter des terres sur, hausser en remblai : exaggerare planitiem Curt. 6, 5, 20, remblayer une plaine ¶ 2 grossir, augmenter en accumulant [pr. et fig.] exaggerare rem familiarem Cic. Off. 1, 92, augmenter son patrimoine ¶ 3 combler : exaggerare aliquem honoribus Vell. 2, 129, 2, combler qqn dʼhonneurs ¶ 4 amplifier, grossir : beneficium verbis Cic. Planc. 71, grossir un bienfait par ses propos, cf. Tusc. 5, 51 ; de Or. 1, 234 ; animus virtutibus exaggeratus Cic. Par. 41, une âme grandie par les vertus ; quasi exaggerata altius oratio Cic. Br. 66, un style en qq. sorte surélevé (comme un bâtiment) ; oratio nimis alta et exaggerata Cic. Or. 192, un style trop élevé et amplifié.
- 1. met een dam ophogen, tot een aarden wal opwerpen [planitiem humo; spatium opvullen];
- 2. ophopen, vermeerderen [rem familiarem; opes];
- 3. vergroten, op de voorgrond plaatsen [artem oratione; beneficium verbis];
- 4. (metaf.) verheffen, verhogen [orationem levendiger maken; animum virtutibus].
ex-aggerō āvī, ātus, āre,
- to heap, pile, load, fill: planitiem aggestā humo, Cu.: spatium, Cu. —To heap up, accumulate: fortunas: opes, Ph. —Fig., to exalt, amplify, heighten, magnify, exaggerate: sextulam suam nimium, i. e. claim too much: animus virtutibus exaggeratus: oratio exaggerata: beneficium verbis: virtutem.