explanare

explanare [CL] 1 to flatten, smooth (also fig.). ~at, ex[a]equat GlC E 428; lapidum ‥ quos caementarius ~are vel quadrare voluerit Anselm Misc. 317; 1430 (v. colonare). 2 to clear (forest or woodland); b (fig.). s1093 nemora ~avit M. Par. Min. I 46; s1256 ut silvas ~ans omnia devastaret Id. Maj. V 589.  b s1381 totum illud germen Kentensium et Juttorum statuerunt de terra viventium explanare [? l. explantare] Wals. HA II 14. 3 to explain, make intelligible. quod textus libelli Eugeniae uberius ~at Aldh. VirgP 44; ille melius ‥ lingua Anglorum quam ego per interpretem potest ~are quae sentimus Bede HE III 25 p. 184; opuscula doctor / edidit, explanans obscura volumina sanctae scripturae Alcuin SS Ebor 1306; in ~ando Ysaiam Andr. S. Vict. Comm. 273; 1164 satis ~avi in quantam perniciem ecclesie Romane tendunt hec J. Sal. Ep. 134 (136 p. 8); in libello quem ‥ conscripsimus, dilucida brevitate sunt hec ~ata Gir. TH II 3; prout ‥ potero quamvis balbuciendo aliqua ~abo Bart. Angl. II 8. 4 to unfurl. b (her.) to display. s1388 precedente eos vexillo regis ~ato usque regem ‥ iter arripuerunt Chr. Kirkstall 126.  b portat [imperator] aquilam fissam et ~atam in campo aureo Bad. Aur. 118.