extrinsecus
extrinsecus, from without, from abroad
- I Prop. (class.; syn.: extra, foris): si qui tremerent vel ipsi per se motu mentis aliquo vel objecta terribili re extrinsecus, Cic. Ac. 2 (Luc.), 15, 48; cf.: in dicendo aliquid extrinsecus alicunde quaerere (opp. ex ipsis visceribus causae sumere), id. de Or. 2, 78, 318: assumptis extrinsecus auxiliis, Quint. 7, 4, 7; cf. also Cic. de Or. 2, 39, 163: spiritum adducere, id. N. D. 2, 54, 136: humor allapsus, id. Div. 2, 27, 58: excipere genus divinandi extrinsecus ex divinitate, id. ib. 2, 11, 26: quod habet extremum, id cernitur ex alio extrinsecus, id. ib. 2, 50, 103: imminens bellum, Liv. 2, 32, 6: cum quid extrinsecus laesit, ut in vulneribus (opp. intra se ipsum corruptum), Cels. 6, 26 et saep.—
- II Transf.
- A Without, on the outside (cf. foris): deinde eum (animum) circumdedit corpore et vestivit extrinsecus, Cic. Univ. 6; cf. Varr. R. R. 7, 1, 79; Suet. Vesp. 12: extrinsecus inaurata (columna), Cic. Div. 1, 24, 48: jecur intrinsecus cavum, extrinsecus gibberum est, Cels. 4, 1; so opp. introrsus, Sen. Tranq. 10; opp. intus, Col. 2, 9, 13: extrinsecus custodes erant, Ap. Mund. p. 69: quod eam tuetur, est id extrinsecus, Cic. Fin. 5, 14, 39: plerique extrinsecus nesciunt, the uninitiated, Varr. L. L. 7, § 34 Müll.—*
- B Irrelevantly: haec etsi extrinsecus, non tamen intempestive videor hoc loco retulisse, Col. 1, 6, 17.—
- C Moreover = praeterea (late Lat.), Eutr. 9, 25.
- outer: habitus pallii, Tert. Pall. 1; Gregor. Mag. Ep. 8, 40.
quaerens ~us quod intrinsecus non habebat, id est in propria regno suo
accidit ut [homo ] ~us petita arma sibi laboriose adaptet
insunt passiones intrinsecus nate, assunt ~us illate
prohibeo et quod nullus super meum forisfactum aliquod namum in predicta terra ullo modo capere presumat pro alterius ~us forisfacto
adclinis destinae, quae ~us ecclesiae pro munimine erat adposita
~us, i. separatim,utene
satis ‥ perpendo ‥ ex officio quod mihi ~us exhibetis quam pium circa me intrinsecus affectum habeatis
nullum ‥ inveni ‥ ~i juvaminis adminiculum
bona ‥ hospitalis absque remedio et auxilio extrinceco hiis diebus non sufficiunt
cum concluditur tres angulos trianguli esse equales duobus rectis per angulum ~um qui equipollet duobus intra oppositis
hostillarii ‥ ~i incumbit officio omnes regulares ‥ admittere
hostilarii ‥ incumbit officio in hostilariam ~am omnes regulares ‥ admittere
dum vento diu persistente contrario ~a pars remigii ad istam intraneam venire non posset
monasteria ‥ ~is abundanter opibus et non minus locupletavit internis
~a fortune munera
satis faciliter in verbis et forma ~a concordarunt
hec sciencia non est inventa propter necessaria ~a sed propter necessaria intrinseca (ut videlicet propter ordinem et moderacionem passionum)
occupaciones ~as et solicitudines effugere decreveramus(
per decenciam ~i habitus morum interdum decor intrinsecus designatur
bailliam ~am in manum nostrum capientes; mandavimus enim constabulario ‥ quod ‥ de terris ~is ipsum volumus bailliam habere
villam de Aulton cum hundredis intrinseco et ~o
loquelas que ibidem terminari non poterunt tam de comitatibus ~is quam comitatu predicto
burgenses ~i
rex ‥ ut mercatores ~i possent dividere merces suas et per partes vendere in civitate concessit
hostis ‥ extrincecus
liberam et quietam ab omni servicio intrinseco et ~o
tolnetum intrinsecum et ~um
pars omnium ~arum elemosinarum
si quis nostre congregacionis monachus ‥ super incontinencia convincatur, ‥ nec administracio ~a sibi ex tunc aliquatenus committatur
cum ~o senescallo monacho
mercatoribus ‥ tam †extrincessis quam forincessis
fratres dicti hospitalis de negociis secularibus, tam forinsecis quam ~is, se nimium intromittunt
primo debetur essencie create triplex †mensure [l. mensura ]: una intrinseca que est sua propria limitacio in tali genere vel specie; alia ~a in genere tantum, et sic nobilissima essencia illius generis mensura est aliarum essenciarum ejusdem generis; alia ~a et extra genus et sic Deus sub racione qua essencia summe perfecta mensura est cujuslibet essencie create
actus quem exercet aliquis circa rem ~am, sicut comedendo, bibendo ‥ et hujusmodi, vocatur usus facti, et additur ‘facti’ ad distinguendum talem usum ab usu juris
forma ‥ quedam est intrinseca rei, et quedam ~a
de objectis ~is, ut de preteritis et de futuris(
sine accione ~a
si essencia ‥ esset absoluta, posset perfecte cognosci sine cognicione cause ~e
quantitas ‥ non potest poni causa intrinseca nec ~a substancie vel qualitatis
homo non elicit actum de novo nisi moveatur ab objecto ~o [MS: †ex ~o ]
nec valet ab ~o aer recencior advenire(
contra omnes ab ~o venientes
inquisiciones tam per ~os quam intrinsecos pro hujusmodi malicia abolenda
ipsi advocant capere de intrinsecis unum tolnetum et de ~is pro eadem re duplum
quantum ad defectum jurisdiccionis fratrum in ~os suo ordini
- 1. van buiten; ➤ (metaf.) belli causa ~ venit, non orta inter ipsos est;
- 2. buiten, aan de buitenzijde; ➤ columna ~ inaurata.
- exter + secus, from without, from abroad: obiectā terribili re: spiritum adducere: imminens bellum, L.—Without, on the outside: inaurata (columna).
-
…tum animantes imagines quae vel prodesse nobis solent vel nocere, tum ingentes quasdam imagines tantasque ut universum mundum conplectantur extrinsecus. quae quidem omnia sunt patria Democriti quam Democrito digniora ; quis enim istas imagines conprehendere animo potest, quis…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…sic omnia, quae fiunt quaeque aguntur acerrime, lenioribus principiis natura ipsa praetexuit. Haec autem in dicendo non extrinsecus alicunde quaerenda, sed ex ipsis visceribus causae sumenda sunt ; idcirco tota causa pertemptata atque perspecta, locis omnibus…
Cicero, de Oratore
-
…, hominem natum ad nihil aliud esse quam honestatem, ipsam suo splendore ad se animos ducere nullo prorsus commodo extrinsecus posito et quasi lenocinante mercede, voluptatemque illam Epicuri solis inter se pecoribus esse commune, in quorum societatem et…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…incidisset spiritus impediretur. Sed cum alvi natura subiecta stomacho cibi et potionis sit receptaculum, pulmones autem et cor extrinsecus spiritum ducant, in alvo multa sunt mirabiliter effecta, quae constant fere e nervis ; est autem multiplex et…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…, disponere, meminisse, agere, ignota quondam omnibus et diffusa late videbantur. Adhibita est igitur ars quaedam extrinsecus ex alio genere quodam, quod sibi totum philosophi adsumunt, quae rem dissolutam divulsamque conglutinaret et ratione quadam constringeret…
Cicero, de Oratore
-
…ex his locis in quibus argumenta inclusa sunt, alii in eo ipso de quo agitur haerent, alii adsumuntur extrinsecus. In ipso tum ex toto, tum ex partibus eius, tum ex nota, turn ex eis rebus…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…omnium quarum annuus est usus. Valeat aequitas, quae paribus in causis paria iura desiderat. quae autem adsumuntur extrinsecus, ea maxime ex auctoritate ducuntur. Itaque Graeci talis argumentationes ἀτέχνους vocant, id est artis expertis, ut…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…optanda, alia laudanda genus, forma, vires, opes, divitiae cetera que, quae fortuna dat aut extrinsecus aut corpori, non habent in se veram laudem, quae deberi virtuti uni putatur ; sed tamen, quod…
Cicero, de Oratore
-
…, tum ex nota, turn ex eis rebus quae quodam modo adfectae sunt ad id de quo quaeritur. Extrinsecus autem ea ducuntur quae absunt longeque disiuncta sunt. sed ad id totum de quo disseritur tum definitio adhibetur ,…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…. in qua primum de sensibus ipsis quaedam dixit nova, quos iunctos esse censuit e quadam quasi impulsione oblata extrinsecus, quam ille φαντασίαν, nos visum appellemus licet, et teramus hoc quidem verbum, erit enim utendum in…
M. Tullius Cicero, Academica