exuere

1 exuere v. 1 exire

2 exuere [CL] 1 to put off (garment or sim.); b (fig.). c to strip (person of garments); d (fig.). ~unt habitum mundi et induunt armaturam Dei Folc. V. Bot. 402; monachus †exivit vestes et cingulo cinxit se et cucurrit S. Langton Exempla 124; cum cuilibet religioso liceret habitum quemcumque, eciam laycalem, quocienscunque et quamdiu libuerit induere atque ~ere Wycl. Apost. 4.  b ut Jhesus exuat / mortalem tunicam Walt. Wimb. Carm. 621; nam vultus habitum mutat et exuit Id. Palpo 133.  c propriis ~ta vestibus Aldh. VirgP 45; 797 ut pater pius pallio ‥ non ~atur Alcuin Ep. 128; Lanfr. Const. 157 (v. cuculla 1a); GAS 495 (v. conjuratio 2); dum vestimentis ~eretur Ord. Vit. XII 31 p. 430; quando frater ~tus dorso qui prius recognovit delictum in capitulo venit ante presidentem, et flagellat eum ter cum corrigiis Conc. II 356b; armis ‥ propriis quasi per se impotens pugnator ~tus Latin Stories 85; Croyl. 22 (v. colobium a); unus locus secretus ‥ cum igne et aqua calida ‥ ad nudandum et ~endum ibi infantem ante baptismum W. Say Lib. Reg. Cap. 68.  d adeo se mundi rebus ~it ut ‥ veniret ad monasterium Bede HE IV 3 p. 208; tu ‥ defensor animae meae qui nunquam tegmine ~tus virtutum fuisti Nunnam. 71; ~eras, misericors Domine, vetustis pannis originalis peccati et indueras me veste innocentiae Anselm (Or. 8) III 27. 2 to cast off, shed (possessions, attributes, etc.). b (w. hominem) to die. c to deprive (of something). d to release; e (w. ref. to soul set free from body). ejus filii, sed filii perditionis; ejus homines, sed omnem ~ti humanitatem W. Fitzst. Thom. 145; sui sexus perversores ‥ qui ‥ quod creati sunt et nati ~unt et feminas induunt J. Furness Kentig. 28 p. 211; formam humanam prorsus ~entes induunt lupinam Gir. TH II 19 p. 102; ~ta sua forma induit novam Siccav. PN 158; nomen regis ~it et nomen induit tunc tyranni Fortescue NLN I 7.  b ~it hominem rex Ædgarus. quo mortuo ‥ Lib. Eli. II 11 p. 84; Edelredus rex ‥ non multo post hominem †exivit. rex igitur Chunutus, audita morte regis ‥ W. Jum. V 9.  c propter apostasiam regum Anglorum qua se fidei sacramentis ~erant Bede HE III 1 p. 128; velut si aliquis latro aliquem ad se despoliandum incitaret ‥ aut dicendo ei simplici verbo ut se ~eret Simil. Anselmi 122; veniet dies ilia qua nitore hoc ~tus horribili appareas cilicio involutus Pull. CM 210.  d exueret mundum ut furva caligine Christus Aldh. VirgV 1687; 680 ut crinibus carnis nostrae quasi criminibus ~amur Id. Ep. 4 p. 483; 1360 quod ipse ab indignacione aliorum essent ~ti, et erga communitatem ‥ publice excusati MunAcOx 222; s1298 reges et regnum Scocie a dominio et potestate regis Anglie ~ebantur Meaux II 272; 1480 affectans ‥ ab eodem prioratu ~i et exonerari Reg. Whet. II 215; 1504 ut eas [animas] a peccatis omnibus ~as StatOx 318.  e quae et qualia essent quae ~tus corpore videret Bede HE V 12 p. 309 (cf. ib. III 19 p. 164); quomodo ‥ postquam corpore ~te fuerint ‥ anime ad astra referantur Alb. Lond. DG 6. 17; in conjuncto passiones sunt et non in anima ‥; in ~ta autem est apprehensio non corporalis Gilb. VI 244v. 2; cum infelix anima a corpore ~ta fuerit Rolle IA 212; dicunt quoque non esse purgatorium post mortem nec evenire animabus ~tis vel penam vel gloriam ante diem judicii Itin. Mand. 14.