exubero
exubero, to grow luxuriantly, be abundant, abound, overflow
exūberō, āvī, ātus, 1, n.: to abound, overflow, 7.465.
ex-ūbĕro, āvi, ātum, 1, v. n. and a. (poet. and in post-Aug. prose).
- I Neutr., to come forth in abundance, to grow luxuriantly; to be abundant, to abound in.
- A Prop.: cujus corpus in tam immodicum modum luxuriasset exuberassetque, Gell. 7, 22, 4: alte spumis exuberat amnis, Verg. A. 7, 465: (frus) mox increscens ad medium noctis exuberat, Plin. 2, 103, 106, § 228: pomis exuberat annus, Verg. G. 2, 516 al. —
- B Trop.: ex multa eruditione, ex pluribus artibus exundat et exuberat eloquentia, Tac. Or. 30: lucrum, Suet. Calig. 40.—
- II Act., to make full or abundant: quae favorum ceras exuberant, Col. 9, 4, 5: materia melior vindemiis exuberandis, id. 2, 15, 5.—Trop.: Scythae exuberant Persas, i. e. overwhelm by numbers of immigrants, Tert. Pall. 2.—P. a.: exuberans, ntis.
- a Superfluous: hoc exuberantis quasi operis, ut, etc., Quint. 10, 5, 1.—
- b Extraordinary: pernicitas, Amm.19, 8, 11. —Hence, adv.: exuberante, superfluously, Cassiod. de Amic. 25, 3.
ex-ūbero, āvi, ātum, āre, I) intr. reichlich hervorkommen, A) eig., v. Flüssigkeiten, in reichlicher Fülle hervorströmen, überströmen, sub eo saxo exuberans scatebra fluviae radit rupem, Acc. tr. fr.: specus, quo reciprocata maria residunt, atque unde se rursus exuberantia attollunt, Mela: mox (fons) increscens ad medium noctis exuberat, ab eo rursus sensim deficit, Plin.: omnem aquam exuberare, Frontin.: im Bilde, ille quasi exuberans fons est, hic tamquam defluens ex eo rivus, Lact. – m. Abl., copiis exuberans propriis (Rhenus), Amm.: alte spumis exuberat amnis (die Flut des kochenden Wassers), Verg. – B) übtr.: 1) in Fülle (reicher Menge) sich zeigen, überreichlich sich zeigen, si luxuriā foliorum exuberat umbra, Verg.: cuius corpus in tam immodicum modum luxuriasset exuberassetque, dessen Leib unförmig fett und dick geworden war, Gell.: quia lucrum exuberabat, Suet.: ex multa eruditione exuberat eloquentia, Tac. dial.: vel quod (περισσόν) abundans nimis esset et affluens et exuberans (überreichlich), Gell. 1, 22, 9. – 2) m. Abl. = von etwas überströmen, an etwas Überfluß haben, mit etw. überfüllt sein, pomis exuberat annus, Verg.: ex. copiā lactis, v. Tieren, Lact.: terram umore quodam, qui esset similis lactis, exuberasse, Lact.: tam lato fenore exuberat, v. einer Pers., Tac. – II) tr.: 1) in reichlicher Menge-, in reicher Fülle hervorbringen, favorum ceras (v. Kräutern), Col.: vindemias, Col. – 2) einwandernd überfluten, überreichlich bevölkern, Scythae exuberant Persas, Tert. de pall. 2.
exūbĕrō, (13) āvī, ātum, āre, ¶ 1 intr., regorger, déborder, être plein, abondant, abonder : Virg. En. 7, 465 ; pomis exuberat annus Virg. G. 2, 516, lʼannée abonde en fruits || [fig.] ex multa eruditione... exundat et exuberat illa eloquentia Tac. D. 30, cʼest grâce à une érudition considérable que cette éloquence épanche ses flots abondants ¶ 2 tr., rendre abondant : Col. Rust. 6, 4, 5 || [fig.] dépasser en nombre : Tert. Pall. 2.
- 1. (v. water) rijkelijk tevoorschijn stromen, overstromen, golven opstuwen; ➤ exuberat amnis;
- 2. (metaf.) rijkelijk voorhanden zijn, zich in overvloed tonen; (ex) opwellen uit; ➤ luxuriā foliorum exuberat umbra (Verg.) door de rijkdom aan bladeren is er schaduw in overvloed; ex eruditione eloquentia exuberat;
- 3. overvloed hebben (aan: abl.).
ex-ūberō —, —, āre
- uber, to grow luxuriantly, be abundant, abound, overflow: luxuriā foliorum exuberat umbra, V.: alte spumis amnis, V.: pomis annus, V.: ex eruditione eloquentia, Ta.: animus fenore, revels, Ta.