fessus
fessus, wearied, tired, fatigued, exhausted, worn out, weak, feeble, infirm
sleep enfolds their wearied limbs
- I Prop., of living beings: Romani quamquam itinere atque opere castrorum et proelio fessi lassique erant, tamen, etc., Sall. J. 53, 5: de via fessus, Cic. Ac. 1, 1, 1: fessum inedia fluctibusque recreare, id. Planc. 10, 26: Veientes bello fessi, id. Div. 1, 44, 100: militiā fessae cohortes, Hor. C. 3, 4, 38: plorando fessus sum, Cic. Att. 15, 9, 1: satiate videndi, Lucr. 2, 1038: curāque viāque, Ov. M. 11, 274: somno, Tib. 1, 3, 88: malis, Ov. M. 9, 293: aetate, Verg. A. 2, 596; cf. annis, Ov. M. 9, 440: valetudinibus, Tac. H. 3, 2: fessi vomere tauri, Hor. C. 3, 13, 11: elephanti fessi aegritudine, Plin. 8, 1, 1, § 3: exercito corpore fessus, Sall. J. 71, 1; 70, 2: cum tibi librum Sollicito damus aut fesso, Hor. Ep. 2, 1, 221: inde Rubos fessi pervenimus, id. S. 1, 5, 94; so, viator, id. ib. 1, 5, 17: pastor, id. C. 3, 29, 22: Graii (sc. bello), id. ib. 2, 4, 11: boves, id. Epod. 2, 63.—
- β With gen. (poet.): fessi rerum, exhausted with events, misfortunes, Verg. A. 1, 178: fessus bellique viaeque, Stat. Th. 3, 395: trepidi rerum fessique salutis, despairing of safety, Sil. 2, 234.—With acc.: agmina fessa gradum, Sil. 4, 40.—
- II Transf., of inanim. and abstr. things (mostly poet. and in post-Aug. prose): alter fessum vulnere, fessum cursu trahens corpus, Liv. 1, 25, 11; cf. Hor. C. 2, 7, 18; Lucr. 4, 848: (Phoebus) qui salutari levat arte fessos Corporis artus, i. e. sick, diseased, Hor. Carm. Sec. 63: vox fessa loquendo, Ov. Tr. 3, 3, 85: fessa aetas, i. e. the weakness of age, Tac. A. 14, 33: fessa aetate Galbae, id. H. 1, 12: domus aetatis spatio ne fessa vetusto Obruat, worn out, decayed, Lucr. 3, 774; cf. id. 5, 308: cardines fessi et turbati, Plin. 36, 15, 24, § 120: (amnes) In mare deducunt fessas erroribus undas, Ov. M. 1, 582: naves, Verg. A. 1, 168; 5, 29: puppes, Ov. M. 6, 519; Tib. 2, 5, 46: carinae, Ov. M. 11, 393; id. A. A. 3, 748: vela, Prop. 3 (4), 21, 19: fessa dies, spent, i. e. drawing to a close, Stat. S. 2, 2, 48: fessae res, critical, precarious, Plin. 2, 7, 5, § 18; also, misfortunes, calamities, Verg. A. 3, 145: rebus succurrite fessis, id. ib. 11, 335: deligendum esse qui fessis rebus succurreret, Tac. A. 15, 50.
~is menbris requiescebant alii
fessa labore gravi quamvis hic membra quiescant
incumbunt fessi vasto sudore latomi
cum [faber ] nocte quadam membra sopori composuisset, ~us opere fabrili, ‥
jam fessi digiti quietam cupiunt
ut habeat ~us ex itenere viator quo se recreat
sitque minister ovans fesso servire vianti
dat regia virgo refectionem, fatigatis requiem, ~is ab unda vel itinere reparationem
haec matrem monuit fessam languore cruento
multos febricitantes, vel alio quolibet incommodo ~os sanare non desistit
[famulus ] longa ~us infirmitate ‥ convaluit
~us, i. ‥ infirmus
ut hoc sit quaedam ~ae menti rata recompensationis portio
nova ‥ dum culmina pangeret aede, / illud ovans fesso direptum a pariete velum / partiri docuit fidae spes certa salutis
licet moribundae carnis ~a fragilitas fatescat
aetas / fessa gravisque nimis pondere jam senii
fessa senectus adest
portio fessa statu grata novitate resumit / robur et a formis accipit esse novum
- 1. moe, afgemat, uitgeput [milites; viator; boves; artus zwak; proelio; longitudine viae; de via; plorando; malis]; ook: moe van, beu [vitā of vivendo levensmoe];
- 2. versleten, verzwakt, vermolmd [puppes].
- 2 FA-, wearied, tired, fatigued, exhausted, worn out, weak, feeble, infirm: opere castrorum, S.: fessum inediā recreare: militiā cohortes, H.: caede, V.: annis, O.: vomere tauri, H.: Rubos fessi pervenimus, H.: fessi rerum, V.: ab undis, V.—Exhausted, worn out, enfeebled, feeble: volnere corpus, L.: Corporis artūs, sick, H.: vox loquendo, O.: naves, V.: res, misfortunes, V.
-
…noctes, me miseram qualis semper habere iubes nam modo purpureo fallebam stamine somnum, rursus et Orpheae carmine, fessa, lyrae ; interdum leviter mecum deserta querebar externo longas saepe in amore moras dum me iucundis lapsam sopor impulit…
Propertius, Elegies
-
…desertis Cnosia litoribus ; qualis et accubuit primo Cepheia somno libera iam duris cotibus Andromede ; nec minus assiduis Edonis fessa choreis qualis in herboso concidit Apidano talis visa mihi mollem spirare quietem Cynthia non certis nixa caput manibus, ebria…
Propertius, Elegies
-
…porro nostrum genus atque ferarum, hinc laetas urbes pueris florere videmus frondiferasque novis avibus canere undique silvas, hinc fessae pecudes pingui per pabula laeta corpora deponunt et candens lacteus umor uberibus manat distentis, hinc nova proles artubus infirmis…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…senex lenisque Amphrysos et Aeas, moxque amnes alii, qui, qua tulit impetus illos, in mare deducunt fessas erroribus undas. Inachus unus abest imoque reconditus antro fletibus auget aquas natamque miserrimus Io luget ut amissam. Nescit…
Ovid, Metamorphoses
-
…illa Περσικὴ porticus ; nolo enim Lacedaemonem longinquo quom Lanuvium existimavit. rides inquies in talibus rebus quid faciam plorando fessus sum. di immortales quam me conturbatum tenuit epistulae tuae prior pagina quid autem iste in domo tua casus armorum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…tum salutare nostris fore ex quo illa admirabilis a maioribus Albanae aquae facta deductio est. cum autem Veientes bello fessi legatos ad senatum misissent, tum ex eis quidam dixisse dicitur non omnia ilium transfugam ausum esse senatui dicere ;…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…coloni, quod C. Marium e civili ferro atque ex impiis manibus eripuerunt, quod tecto receperunt, quod fessum inedia fluctibusque recrearunt, quod viaticum congesserunt, quod navigium dederunt, quod eum linquentem terram eam quam servarat votis…
Cicero, pro Plancio
-
…noster esset, nuntiatum est nobis a M. Varrone venisse eum Roma pridie vesperi et, nisi de via fessus esset, continuo ad nos venturum fuisse. quod cum audissemus, nullam moram interponendam putavimus quin videremus hominem nobiscum…
M. Tullius Cicero, Academica
-
…eius non facta solum, sed etiam dicta meminisset. Deinde, ut cubitum discessimus, me et de via fessum, et qui ad multam noctem vigilassem, artior quam solebat somnus complexus est. Hic mihi credo equidem ex…
M. Tullius Cicero, De Republica
-
…potest ubi qui mori constituit et debet mori. proin castitatis vindicem armemus manum. Nvtr. Solamen annis unicum fessis, era, si tam protervus incubat menti furor, contemne famam fama vix vero favet, peius merenti melior…
Seneca, Phaedra