sopor
sopor, a deep sleep, slumber
Frieze-Dennison Vergil
- I Lit., in gen., sleep (mostly poet. and in post-Aug. prose; not in Cic.; cf. somnus): lucrum praeposivi sopori et quieti, Plaut. Rud. 4, 2, 11 (916): cum eum cibo vinoque gravatum sopor oppressisset, Liv. 1, 7, 5: sopore discusso, Curt. 6, 8, 22; 6, 10, 13; 7, 11, 18; 8, 6, 26; but also opp. somnus: hujus (junci) semine somnum allici, sed modum servandum, ne sopor fiat, Plin. 21, 18, 71, § 119: sopore placans artus languidos, Att. ap. Cic. Div. 1, 22, 44: cum suavi devinxit membra sopore Somnus, Lucr. 4, 453; 4, 765; 4, 996: nox erat et placidum carpebant fessa soporem Corpora, Verg. A. 4, 522: piger his labante languore oculos sopor operit, Cat. 63, 37: fessos sopor inrigat artus, Verg. A. 3, 511: placidum petivit soporem, id. ib. 8, 406: occupet ut fessi lumina victa sopor, Tib. 1, 2, 2. —Personified, Sopor = Somnus, Verg. A. 6, 278; Prop. 1, 3, 45; Stat. Th. 12, 308. —In plur., Tib. 3, 10, 9 (Müll. sapores).—
- 2 Pregn., the sleep of death, death: in soporem conlocastis nudos, Plaut. Am. 1, 1, 148 (300); 1, 1, 150 (302): aeternus, Lucr. 3, 466: perpetuus, Hor. C. 1, 24, 5.—
- II Transf.
- A Stupefaction, lethargy, stupor: neque dormire excitatus, neque vigilare ebrius poterat, sed semisomno sopore ... jactabatur, Cael. ap. Quint. 4, 2, 124: temulento sopore profligatus, id. ib. § 123.—
- B Drowsiness, laziness, indifference: sopor et ignavia, Tac. H. 2, 76; Mart. 7, 42, 4.—
- C Poppy-juice, opium: e nigro papavere sopor gignitur scapo inciso, Plin. 20, 18, 76, § 198.—
- D A sleeping-draught, sleeping-potion: sopore sumpto dormiturus, Sen. Ep. 83, 25; so (opp. venenum) id. Ben. 5, 13, 5; Front. Strat. 2, 5, 12; Nep. Dion, 2, 5.—
- E The temple (of the head; cf. Germ. Schläfe): laevus, Stat. S. 2, 3, 29.
pernitidis ‥ rivis ‥ ipsorum ‥ in ripis accubantibus suavis ~oris pignus praetendentibus
ceteris quiescentibus et alto ~ore pressis
sacrorum carminum modulamina ‥ didicerat, quamvis ejus humani artus in somni ~ore subacti jacuissent
nox erat et omnes ~or occupaverat
si forte ~or irrepserit
~orem exuit a palpebris suis, noctes et dies ducebat insompnes
~or ille sive exstasis ‥ quam Deus inmisit in Adam
cum subito ante oculos cunctis mors invida nostros / lumina supremo clausit veneranda sopore / pontificis summi
audivi quod omnes cognati mei in ~orem mortis resoluti erant(
tali pestifero cantu cor avari demulcet usque dum eum ~or mortis opprimet
dominus ‥ invenit regnum ejus ‥ caeco ~ore torpens
pro letalis ~or, ad quem excitandum raucum est tam terrificum tonitruum!
oculos ‥ peccati ~ore gravatos
~ore ‥ neglegentie gravatos
unum ‥ quod silencii ~ore preteriri dignum non arbitror
Castitas et Sapientia per ~orem [gl.: somnium ] apparuisse describuntur
C. Cesar in minori etate in sompnis sibi visus est matris incestare cubicula, et turpitudine ~oris attonitus
- 1. diepe, vaste slaap; (poët.) alg. slaap; ➤ soporem carpere genieten; — (Verg.) personif. Sopor god v.d. slaap;
- 2. (poët.) doodsslaap [aeternus; perpetuus];
- 3. (meton.) slaapdrank; ➤ soporem miscere; patri soporem dare; soporem sumere;
- 4. (postklass.) (metaf.) slaperigheid, loomheid;
- 5. (postklass.) bedwelming [animi corporisque].
- SOP-, a deep sleep, slumber: cum eum sopor oppressisset, L.: sopore discusso, Cu.: sopore placans artūs languidos: fessos sopor inrigat artūs, V.: perpetuus, i. e. death, H.: sopor et ignavia, laziness, Ta.—Person., Sleep, V.—A sleeping-draught, sleeping-potion: soporem dare, N.
-
…Metus, et malesuada Fames, ac turpis Egestas, terribiles visu formae Letumque, Labosque ; tum consanguineus Leti Sopor, et mala mentis Gaudia, mortiferumque adverso in limine Bellum, ferreique Eumenidum thalami, et Discordia demens ,…
Vergil, Aeneid
-
…iunctis nomen tenuisse puellae. Talia dicturus vidit Cyllenius omnes succubuisse oculos adopertaque lumina somno. Supprimit extemplo vocem firmatque soporem languida permulcens medicata lumina virga. Nec mora, falcato nutantem vulnerat ense qua collo est confine caput, saxoque…
Ovid, Metamorphoses
-
…detinuit sermone diem iunctisque canendo vincere harundinibus servantia lumina temptat. Ille tamen pugnat molles evincere somnos et, quamvis sopor est oculorum parte receptus, parte tamen vigilat. Quaerit quoque namque reperta fistula nuper erat, qua sit ratione…
Ovid, Metamorphoses
-
…, fessa, lyrae ; interdum leviter mecum deserta querebar externo longas saepe in amore moras dum me iucundis lapsam sopor impulit alis. illa fuit lacrimis ultima cura meis. Quid mihi tam multas laudando, Basse, puellas…
Propertius, Elegies
-
…modi est Superbi Tarquini somnium, de quo in Bruto Acci loquitur ipse quom iám quieti córpus nocturno ímpetu dedí sopore plácans artus lánguidos, visúst in somnis pástor ad me appéllere pecús lanigerum exímia puchritúdine ; duós consanguineos árietes inde…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…volitantibus umbris, non delubra deum nec ab aethere numina mittunt, sed sibi quisque facit. Nam cum prostrata sopore urget membra quies et mens sine pondere ludit, quidquid luce fuit tenebris agit. Oppida bello qui quatit et…
Petronius, Satyricon, Fragmenta, and Poems
-
…carissime. Nam qui leviter dormit, et species secundum quietem capit et aliquando dormire se dormiens cogitat ; gravis sopor etiam somnia extinguit animumque altius mergit, quam ut in ullo intellectu sui sit. Quare vitia sua nemo confitetur…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales
-
…lacertos per somnum, corpusque petens amplectitur auras exclamatque mane quo te rapis ibimus una Voce sua specieque viri turbata soporem excutit et primo, si sit, circumspicit, illic, qui modo visus erat nam moti voce ministri intulerant…
Ovid, Metamorphoses
-
…necis. quam saepe tristis umbra germani meis offertur oculis, membra cum solvit quies et fessa fletu lumina oppressit sopor modo facibus atris armat infirmas manus oculosque et ora fratris infestus petit, modo trepidus idem refugit in thalamos meos…
Seneca, Octavia
-
…multo vino inebriari et retinere rectum tenorem, etiam si temulentus sit ; licet colligas nec veneno poto moriturum nec sopore sumpto dormiturum nec elleboro accepto, quicquid in visceribus haerebit, eiecturum deiecturumque. Sed si temptantur pedes, widely…
Seneca, Ad Lucilium Epistulae Morales