festino
festino, to hasten, make haste, be in haste, hurry, be quick
BWL
to hurry about for days and nights
Frieze-Dennison Vergil
Could not find festinantur in Logeion dictionaries.
festinantur Verb: present passive indicative 3rd plural of festino
- I Neutr., to hasten, make haste, hurry, be quick (class.; not in Caes.; syn.: propero, celero, maturo): aliud est properare, aliud festinare. Qui unum quid mature transigit, is properat: qui multa simul incipit neque perficit, is festinat, Cato ap. Gell. 16, 14, 2; id. ap. Paul. ex Fest. s. v. properare, p. 235 Müll.; ap. Non. 441, 22: propemodum quid illic festinet sentio, Plaut. Trin. 3, 1, 14 (615): aput nos eccillam festinat cum sorore uxor tua, id. Stich. 4, 1, 30 (534): quid festinas? Ter. Eun. 650; cf.: quamquam festinas, non est mora longa, Hor. C. 1, 28, 35; Sall. Fragm. ap. Don. Ter. Eun. 650: ibi, Plaut. Stich. 5, 3, 4 (676): plura scripsissem, nisi tui festinarent, Cic. Fam. 12, 22, 4; cf. id. Att. 6, 2 fin.: solent nautae festinare quaestus sui causa, id. Fam. 16, 9, 4: esseda festinant, pilenta, petorrita, naves, Hor. Ep. 2, 1, 192: in provinciam festinare, Quint. 6, 3, 39: ad portas, Sall. J. 69, 2; cf.: ad singulare Antonii factum festinat oratio, Cic. Phil. 1, 1, 3: ad probationem, Quint. 4, 3, 8; cf. id. 4, 5, 10: quis te festinare jubet? Juv. 14, 212.—Prov.: festina lente (σπεῦδε βραδέως), Suet. Aug. 25.
- II Transf., as v. a., to make haste with a thing, to hasten, hurry, accelerate, do speedily.
- α With an object-clause (class.): ut migrare tanto opere festines, Cic. Fam. 7, 23 fin.: ne festinaret abire, Sall. J. 64, 4: ultum ire injurias, id. ib. 68, 1: finem imponere, Quint. 9, 4, 146: sequi, Curt. 6, 6, 25: componere lites, Hor. Ep. 1, 2, 12: quae laedunt oculum, festinas demere, id. ib. 1, 2, 38: terris advertere proram, Verg. G. 4, 117: aram congerere arboribus, id. A. 6, 177; cf.: callidus id modo festinabat, Bocchi pacem imminuere, ne, etc., Sall. J. 81 fin.: universis prodesse festinet, Inscr. Orell. 775.—
- β With acc. (not in Cic.): festivum festinant diem, hasten to celebrate, Enn. ap. Serv. Verg. A. 9, 401 (Trag. v. 434 ed. Vahl.): ni id festinaret, Sall. J. 77, 1: ad bellum cuncta, id. ib. 73, 1: soleas festinate (sc. dare), id. Fragm. ap. Serv. Verg. A. 12, 425: festinare fugam, Verg. A. 4, 575: vias, Stat. Th. 2, 478: poenas, Hor. Ep. 1, 2, 61: pyram, Sil. 8, 52: vestes, Stat. S. 2, 1, 128: caedes, patibula, ignes, cruces, Tac. A. 14, 33: mortem in se, to bring on speedily, id. ib. 4, 28: pyram, prepares in haste, Sil. 8, 52.—In pass.: quod animo cupienti nihil satis festinatur, Sall. J. 64 fin.: ea cuncta per idoneos ministros festinabantur, Tac. H. 2, 82: cum belli civilis praemia festinarentur, id. ib. 3, 37: nec virgines festinantur, are not married early, id. G. 20: adoptio festinatur, id. A. 12, 25; 6, 50; id. H. 3, 37.—In part. perf., hastened, accelerated: festinata maturitas, Quint. 6 praef. § 10; iter, Ov. P. 4, 5, 8: missio, Tac. A. 1, 52: casus, id. ib. 6, 44: nuptiae, Suet. Aug. 69: honores, i.e. obtained before the proper time, Luc. 8, 24; Plin. Pan. 69, 5: festinatis annis raptus, by an early death, Mart. 7, 40, 7; cf.: festinatis lictorum manibus in carcerem raptus, Tac. A. 6, 40: mors domini gladiis tam festinata, prematurely inflicted, Juv. 4, 96.—*
- γ With se, to make haste, Gell. 14, 2, 9.—Hence,
- 1 festīnans, antis, P. a., hasty, in haste: ille properans, festinans, mandata vestra conficere cupiens, Cic. Phil. 9, 3, 6: haec festinans scripsi in itinere atque agmine, id. Att. 6, 4 fin. —Adv.: festīnanter, hastily, speedily, quickly (class.): improbe, turbide, festinanter, rapide omnia videtis esse suscepta, Cic. Scaur. § 37: nimium festinanter dictum, id. Fin. 5, 26, 77.—Comp.: compositius cuncta quam festinantius agerent, Tac. A. 15, 3: factum quid, Gell. 10, 11, 8: publicatum, Suet. Aug. 29: germinant, Plin. 17, 11, 15, § 78.—Sup.: festinantissime, Aug. Ep. 250.—
- 2 festīnāto, adv., hastily, hurriedly (post-Aug.): quam nihil praeparato, nihil festinato fecisse videtur Milo, Quint. 4, 2, 58; Suet. Claud. 16; Vulg. Gen. 44, 11 al.
- festinus, to hasten, make haste, be in haste, hurry, be quick: quid festinas?T.: dies noctīsque, S.: omnibus modis, S.: plura scripsissem, nisi tui festinarent: quaestūs sui causā: Festinate, viri, V.—To make haste with, hasten, hurry, accelerate, drive, do speedily: migrare: abire, S.: ultum ire iniurias, S.: aram Congerere arboribus, V.: ni id festinaret, S.: ad bellum cuncta, S.: poenas, H.: iussa Sibyllae, promptly execute, V.: animo cupienti nihil satis festinatur, S.: nec virgines festinantur, are not married early, Ta.: festinatae mortis solacium, premature, Ta.: vestīs, prepare hastily, O.: mors gladiis festinata, prematurely inflicled, Iu.
-
…unda. Ergo omnes magno circum clamore fremebant, praecipue pius Aeneas. Tum iussa Sibyllae, haud mora, festinant flentes, aramque sepulchri congerere arboribus caeloque educere certant. Itur in antiquam silvam, stabula alta ferarum ; procumbunt…
Vergil, Aeneid
-
…; ipse cum telo esse, item alios iubere, hortari, uti semper intenti paratique essent ; dies noctisque festinare, vigilare, neque insomniis neque labore fatigari. Postremo, ubi multa agitanti nihil procedit, rursus intempesta nocte…
Sallust, Catilina
-
…ante Catilina dimiserat, inconsulte ac veluti per dementiam cuncta simul agebant. Nocturnis consiliis armorum atque telorum portationibus, festinando, agitando omnia plus timoris quam periculi effecerant. Ex eo numero compluris Q. Metellus Celer praetor ex senatus…
Sallust, Catilina
-
…, pauci ex amicis auxilio esse ; nam ceteri metu perculsi a periculis aberant. At Romani domi militiaeque intenti festinare, parare, alius alium hortari, hostibus obviam ire, libertatem, patriam, parentisque armis tegere. Post…
Sallust, Catilina
-
…inmutata urbis facies erat. Ex summa laetitia atque lascivia, quae diuturna quies pepererat, repente omnis tristitia invasit festinare, trepidare, neque loco neque homini cuiquam satis credere, neque bellum gerere neque pacem habere, suo quisque…
Sallust, Catilina
-
…easque ad te e Tusculano esse delatas. ego itinera sic composueram ut Nonis Quintilibus Puteolis essem ; valde enim festino, ita tamen ut quantum homo possit quam cautissime navigem. M. Aelium cura liberabis ; me paucos pedes…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…senatus adesset, cum de re publica relaturus fuisset, adlato nuntio de legione quarta mente concidit, et fugere festinans senatus consultum de supplicatione per discessionem fecit, cum id factum esset antea numquam. quae vero profectio postea ,…
Cicero, Philippicae
-
…esset eum non modo non inimicum tyrannoctonis verum etiam amicum fore. cum ille diceret ita futurum, quid igitur festinamus inquam. illi enim mea opera ante Kal. Ian. nihil opus est, nos autem eius voluntatem ante…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…exspectare et, si obtrectabitur, utar auctoritate senatus et potius vita quam patria carebo. tu, quaeso, festina ad nos venire. Scr. Dyrrachi ex. m. Ian. a. . CICERO ATTICO SAL .…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quod quidem erat consentaneum cum iis litteris, quas ego Romae acceperam, ex quibus perspexisse mihi videbar, quam festinares decedere. respondi Clodio me ita esse facturum ac multo quidem libentius quam si illud esset faciendum, quod promiseram…
Cicero, Epistulae ad Familiares