flagellum
flagellum, a whip, scourge
Frieze-Dennison Vergil
- I (Cf. also: flagrum, verber, lorum.) Lit.: nec scuticā dignum horribili sectere flagello, Hor. S. 1, 3, 119; cf.: ille flagellis Ad mortem caesus, id. ib. 1, 2, 41; Cic. Rab. Perd. 4, 12; Dig. 48, 19, 10; Hor. Epod. 4, 11; Cat. 25, 11; Ov. Ib. 185; Juv. 6, 479.—
- B Transf.
- 1 A riding-whip, Verg. A. 5, 579; Sil. 4, 441; a whip for driving cattle, Col. 2, 2, 26.—
- 2 The thong of a javelin, Verg. A. 7, 731.—
- 3 A young branch or shoot, a vine-shoot, Varr. R. R. 1, 31, 3; Verg. G. 2, 299; Cat. 62, 52; Col. 3, 6, 3 al.—
- 4 The arm of a polypus, Ov. M. 4, 367.—
- 5 In late Lat., a threshing-flail, Hier. Isa. 28.—
- 6 A tuft of hair, Sid. Ep. 1, 2.—
- II Trop., the lash or stings of conscience (poet.), Lucr. 3, 1019; Juv. 13, 195; cf. of the goad of love, Hor. C. 3, 26, 11.
dicunt ‥ Tisiphonem ‥ animabus vipereo ~o nocentem urbis servare vestibulum
quasi ~o probante castigatior rediit
si tarditas aselli sustineat in dorso ~um
si tu vis mecum ludere trocho [gl.: ], ego dabo tibi unum ~um ut in invicem ambo possimus jocaretoppas
deliquerunt genitalia et dorsum ponitur ad ~a
~a pedagogi
‘scorpionibus’ [cf. ], que sunt virge nodose et grosse que graviter verberant, vel ‥ ~um Sarracenorum habens glandes plumbeas in fineII Par. x 11
si ‥ mulionis officium explere velit, aculeo fruatur aut ~o [gl.: ] aut scorpione equos cedatescurge
sanctus ‥ ipsum cum ~o tam graviter verberavit ut ululatum plangentis emitteret
notandum est quod ~um infligitur aliquando ratione boni, aliquando ratione mali
~a nova emp’ pro carecta prioris
singulique habentes in manu dextera ~um cum tribus cordulis, singulis habentibus unum nodum, per mediumque cujuslibet nodi iliac et istac quasi acus acuti infixi fuerant
qui ‥ cum qualibet alia fornicatus fuerit octoginta ~is subjacebit
nec supernae ~a districtionis perfido regi castigando et corrigendo defuere
timete ~um quod venit super ecclesiam S. Cudberhti, locum ‥ a paganis devastatum
~a tuae iracundiae [AS: ]suyppa ðines uraððo
perseverantibus in nequitiis iracundie sue ~um intulit
postquam ‥ ~o Dei castigata est
ecce ‥ peccata mea et iniquitates Dei misericordia diutius tolerare non valens, ~a justicie sue carni mee ‥ admovit
intelligens ‥ mulier quod propter blasphemiam ‥ hoc ei ~um contigisset
omnes ‥ aut ulcio divina diversis ~is examinans reddidit correctos aut reluctamine obduratos ‥ transmisit ad inferos(
quid est lingua? †flagellinna eris [(l. flagellum aeris ]
colocynthis ‥ est genus herbe amarissime, sc. cucurbita agrestis, quia more cucurbite ~a tendit juxta terram [], fructu rotundo, et similis cucumeri usuali Trevisa þe spray þerof sprediþ by þe grounde
~a dicuntur summe arborum et vitium partes ab eo quod crebros sustineant ventorum flatus, ut dicit Ysid, [] Isid. Etym. XVII 6. 19
juveni ‥ messem flagellanti ~um manibus adhesit
quod enim lima ferro, fornax auro, tritura tritico, ~um grano, hoc ‥ tribulatio justo
annus iste sterilis, paucissimas habens aristas, sed inopinabiliter sub ~o respondentes
expurgat justos tribulatio, mundat ut aurum / fornax, et sicut grana flagella probant
flagellorum partes sunt manutentum, virga, et cappa
catalla ejus unum ~um precii ob.
iis si non lucem infundere possumus, aliquas tamen ignorantie nebulas majorum flagello auctoritatum dimoveamus
etc.(v.
in iiij cariagiis ad ~a et baterell[a ] faciend[a ] xij d.
pars instabat portarum ~a succidere
pro xvj planchis ad novam portam faciendam et pro uno ~o et pro xxxij barris
firmavit hostium camere quodam ~o
nam ~um porte australis, per quam fugerunt, quod ex transverso illius porte fuerat fabricatum, fugientes non mediocriter impedivit
pro jbolt ferri empt’ ad ponendum super flabell’ porte ex opposito curie
pro j pecia meremii pro ~o porte duplicar’ aque de novo faciendo
cecidut flabellum ‥ quando classicum vespertinum pulsabatur(v.
[carpentarii ] debent facere ~a ad campanas de meremio ‥ et cum novum ~um imposuerint grossis campanis, vetus ~um habebunt
in emendacione j ~i pro campana xx d.
- 1. gesel, zweep;
- 2. (Verg.) werpriem;
- 3. (Ov.) tentakel;
- 4. (poët.) takje, loot.
Sed virga excutiuntur et baculo, quæ vulgo Flagella dicuntur.Translatio S. Joann. Reomaensis n. 9 :
Repente in cenaculo assurgit, Flagellum excussorium rapit, passimque interdicto noctis spatio excutere, velut in area cœpit.Vita S. Ermelandi Abb. :
Flagellum accipiens, in aream, annonam trituraturus, ingreditur.Occurrit præterea in Chronico Andrensi pag. 666. MS. :
Qui porte tinel, qui porte hache, Qui Flaiel et baston d'espines.
Percevalapud Borellum :
Fourche, ou Flael, ou pic, ou mare.
Flageau, in Lit. remiss. ann. 1478. ex Reg. 205. Chartoph. reg. ch. 107 :
Ung Flageau, duquel il battoit son blé, etc.
Per singulas redas, id est, quas Quadrigas, vel Flagella appellant.Ut porro Rhedæ
Flagelladicebantur, ita vice versa
rhedædicta flagella : siquidem ita emendare liceat in Vita S. Nicolai Studitæ pag. 912 :
Κελεύει τούτου καὶ τά τε τῶν βραχιόνων, καὶ τῶν ὠλένων ταῖς λεγομέναις ῥέδαις μαστίζεσθαι.Ubi edit.
Tubis Indi non utuntur, sed pro iis sunt Flagella, quæ excutiunt in aerem, et tympana item horribilem quemdam bombum emittentia.Hæc post Carolum de Aquino in Lex milit.
Summitates vitium et fruticum, sic dicta,
quia flatu agitentur. Jo. de Janua.
crinium. Vide Criniti.
Flayauvel
Flayel. Comput. MS. S. Vulfr. Abbavil. ann. 1450 :
Item dicto Petro pro quadam serrura nova, cum cramponibus ad bendas Flagello dictæ portæ apposita cum clavi, vij. sol.Pedag.
Chacun Flayau doit un denier.Lit. remiss. ann. 1451. in Reg. 184. Chartoph. reg. ch. 190 :
Icellui Solet se bouta et lança dessoubz le Flayel du feuillet de ladite porte, qui estoit clos.
In fine vero subponitur laicalis ferula, videlicet vicecomitis, qui.... præcedit archiepiscopum, parando sibi viam servitoribus suis, præcedentibus eum cum Flagellis ligneis et scissis.
Scuticadicitur, ibid. col. 878 :
Qui portat crucem auream et Scuticam sancti Ambrosii.Status eccl. Metropol. ibid. col. 858 :
Prior vero horum defert pluviale temporibus debitis et Flagellum S. Ambrosii.Vide Ambrosini et
in Moneta.
● tentacolo (del polipo) Ov.
- flagrum, a whip, scourge: flagella rettulit: horribili sectari flagello, H.: accincta flagello Tisiphone, V.—A riding-whip, V.—A thong(of a javelin), V.—A young branch, vine-shoot, V., Ct.—The arm of a polypus, O.— Fig., a lash, sting, goad: flagello Tange Chloen, H.: Occultum (of conscience), Iu.
-
…ipsa ingentem sustinet umbram. Neve tibi ad solem vergant vineta cadentem, Neve inter vitis corylum sere, neve flagella summa pete aut summa defringe ex arbore plantas tantus amor terrae neu ferro laede retunso semina, neve oleae silvestris…
Vergil, Georgics
-
…tribunus pl. custos defensorque iuris et libertatis Porcia lex virgas ab omnium civium Romanorum corpore amovit, hic misericors flagella rettulit ; Porcia lex libertatem civium lictori eripuit, Labienus, homo popularis, carnifici tradidit ; C. Gracchus…
Cicero, pro Rabirio Perduellionis Reo
-
…Machaonas omnis. Vis fieri sanus stragula sume mea. XVII Tonstrix Suburae faucibus sedet primis, Cruenta pendent qua flagella tortorum Argique letum multus obsidet sutor. Sed ista tonstrix, Ammiane, non tondet, Non tondet, inquam…
Martial, Epigrammata
-
…nostra materia constare putat paribusque elementis, an saevire docet Rutilus, qui gaudet acerbo plagarum strepitu et nullam Sirena flagellis conparat, Antiphates trepidi laris ac Polyphemus, tunc felix, quotiens aliquis tortore vocato uritur ardenti duo propter lintea…
Juvenal, Satires
-
…, sed Luna videt, sed sidera testes intendunt oculos, finitum tempus honoris cum fuerit, clara Lateranus luce flagellum sumet et occursum numquam trepidabit amici iam senis ac virga prior annuet, atque maniplos solvet et infundet iumentis hordea…
Juvenal, Satires
-
…ad quiescendum membra posuisset, atque obdormisset, apparuit ei beatissimus apostolorum princeps, et multo illum tempore secretae noctis flagellis artioribus afficiens sciscitabatur apostolica districtione, quare gregem, quem sibi ipse crediderat, relinqueret, uel cui pastorum oues…
The Venerable Bede, Historiam ecclesiasticam gentis Anglorum
-
…campis Vulnera multorum, totum fusura cruorem, Opposita premit ipse manu. Quacumque vagatur, Sanguineum veluti quatiens Bellone flagellum, Bistonas aut Mavors agitans, si verbere saevo Palladia stimulet turbatos aegide currus, Nox ingens scelerum, et…
Lucan, Pharsalia
-
…. sunt qui omnino putari vetent, priusquam arborem longitudine aequaverit. prima falce vi pedes a terra recidatur, flagello infra relicto et nasci coacto incurvatione materiae. iii ei gemmae, non amplius, deputato supersint. ex his…
Pliny the Elder, Natural History
-
…dolone collum compungam tibi. Respondit illa Verbis non moveor tuis ; Sed istum timeo sella qui prima sedens Iugum flagello temperat lento meum Et ora frenis continet spumantibus. Quapropter aufer frivolam insolentiam ; Nam et ubi tricandum et ubi…
Phaedrus, Fabulae
-
…gloria seruat. princeps Tisiphone lentum indignata pauentum pressit ouans capulum cunctantemque impulit ensem et dirum insonuit Stygio bis terque flagello. inuitas maculant cognato sanguine dextras miranturque nefas auersa mente peractum et facto sceleri inlacrimant. hic turbidus ira et…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905