frux
frux, fruit, produce, pulse, legumes
the produce in the fields was not yet ripe
- I Lit.
- α Plur.: terra feta frugibus et vario leguminum genere, Cic. N. D. 2, 62, 156: fruges terrae, id. Div. 1, 51, 116; id. de Sen. 2, 5; cf.: nos fruges serimus, nos arbores, id. N. D. 2, 60, 152: ubertas frugum et fructuum, id. ib. 3, 36, 86: frugum fructuumque reliquorum perceptio, id. Off. 2, 3, 12: oleam frugesve ferre, id. Rep. 3, 9: neque foliis, neque oleo neque frumento neque frugibus usurum, Dig. 7, 8, 12; cf. ib. 50, 16, 77: arbores frondescere ... segetes largiri fruges, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 28, 69 (Trag. v. 195 Vahl.): ut cum fruges Cererem appellamus, vinum autem Liberum, Cic. N. D. 2, 23, 60; cf. Lucr. 2, 656: inventis frugibus, Cic. Or. 9, 31: fruges in ea terra (Sicilia) primum repertas esse arbitrantur, id. Verr. 2, 4, 48, § 106: cultus agrorum perceptioque frugum, id. Rep. 2, 14: lentiscus triplici solita grandescere fetu, Ter fruges fundens, Cic. poët. Div. 1, 9, 15: arboreae, Cornif. ap. Serv. Verg. G. 1, 55: roburneae, Col. 9, 1, 5: (Gallorum gens) dulcedine frugum maximeque vini capta, Liv. 5, 33, 2 al.—Poet.: salsae fruges = mola salsa, the sacrificial roasted barley-meal mixed with salt, Verg. A. 2, 133; 12, 173: medicatae, magic herbs, id. ib. 6, 420.—
- β Sing.: si jam data sit frux, Enn. ap. Prisc. p. 724 P. (Ann. v. 412 Vahl.; cf. ib. v. 318): spicea frux, Aus. Monos. de Cibis, 4: (mensae) exstructae dapibus nec tostae frugis egentes, Ov. M. 11, 121: ut non omnem frugem neque arborem in omni agro reperire possis, Cic. Rosc. Am. 27, 75: fundit frugem spici ordine structam, id. de Sen. 15, 51: quercus et ilex multa fruge pecus juvet, Hor. Ep. 1, 16, 10: sit bona librorum et provisae frugis in annum Copia, id. ib. 1, 18, 109.
- II Trop.
- A In gen., like fructus, result, success, value (rare but class.): quae virtutis maturitas et quantae fruges industriae sint futurae, Cic. Cael. 31, 76: illae sunt animi fruges, Auct. Aetn. 273: generare atque ad frugem aliquam perducere, to some maturity, Quint. 6, 2, 3; cf.: illud ingeniorum velut praecox genus non temere umquam pervenit ad frugem, id. 1, 3, 3: jam ego et ipsa frugem tuam periclitabor, maturity of mind, ability, Ap. Met. 6, 10, 8; hominem nihili, neque rei neque frugis bonae, Gell. 6, 11, 2; cf. B. 1. β infra. —Poet.: centuriae seniorum agitant expertia frugis, rail at what is crude, worthless (= poëmata nimis jocosa), Hor. A. P. 341: cultor enim juvenum purgatas inseris aures Fruge Cleanthea, with Cleanthian fruit, i. e. doctrine, Pers. 5, 64: herus si tuus volet facere frugem, meum herum perdet, i. e. to act with advantage, Plaut. Poen. 4, 2, 70 (892).—
- B In partic., of moral character.
- 1 frugi (a dat. form, fit for food; frugi aptus, serviceable, χρήσιμος, χρηστός; hence, transf.), as adj. indecl., useful, fit, proper, worthy, honest, discreet, virtuous, temperate, frugal (class.; for comp. and sup. the words frugalior and frugalissimus were used; v. frugalis): frugi hominem dici non multum habet laudis in rege, Cic. Deiot. 9, 26; cf. id. Tusc. 3, 8, 16 sq.: qui (L. Piso) tanta virtute atque integritate fuit, ut ... solus Frugi nominaretur. Quem cum in contionem Gracchus vocari juberet et viator quaereret, quem Pisonem, quod erant plures: Cogis me, inquit, dicere inimicum meum frugi, id. Font. 13, 29; cf.: loquitur ut Frugi ille Piso, id. Fin. 2, 28, 90: homines plane frugi ac sobrii, id. Verr. 2, 3, 27, § 67: ego praeter alios meum virum fui rata Siccum, frugi, continentem (opp. madidum, nihili, incontinentem), Plaut. As. 5, 2, 7 (857): hominis frugi et temperantis functus officium, Ter. Heaut. 580: parcius hic vivit: frugi dicatur, Hor. S. 1, 3, 49: Antonius frugi factus est, Cic. Phil. 2, 28, 69: (Penelope) tam frugi tamque pudica, Hor. S. 2, 5, 77: sum bonus et frugi, id. Ep. 1, 16, 49: quo sane populus numerabilis, utpote parvus, Et frugi castusque verecundusque coibat, id. A. P. 207: servus frugi atque integer, Cic. Clu. 16, 47: Davus, amicum mancipium domino et frugi, Hor. S. 2, 7, 3: liberti probi et frugi, Plin. Pan. 88, 2: quae (lena) frugi esse vult, useful, serviceable, Plaut. As. 1, 3, 23 (175); Ter. Eun. 607.—
- β Strengthened by the attributive bonae: is probus est, quem paenitet, quam probus sit et frugi bonae: Qui ipsus sibi satis placet, nec probus est nec frugi bonae, Plaut. Trin. 2, 2, 39 (314) and 40; id. As. 3, 3, 12 (602); id. Poen. 4, 2, 23 (845): (Fabius Luscus) satis acutus et permodestus ac bonae frugi, Cic. Att. 4, 8, 3.—
- b Of inanim. and abstr. things: frugi severaque vita, honest, virtuous, Cic. Fil. ap. Cic. Fam. 16, 21, 4: victus luxuriosus, an frugi, an sordidus, quaeritur, frugal, temperate, Quint. 5, 10, 27; cf.: atrium frugi nec tamen sordidum, Plin. Ep. 2, 17, 4: cena, id. ib. 3, 1, 4; Juv. 3, 167: jentacula, Mart. 13, 31, 1.—*
- 2 Frux = homo frugi, worthy, honest: dictum factumque facit frux, Enn. ap. Prisc. p. 724 P. (Ann. v. 318 Vahl.). —
- 3 Ad frugem or ad bonam frugem, in vulg. lang. (to turn or bring one's self) to moral worth, excellence, virtue: equidem multos vidi et in hac civitate, qui totam adolescentiam voluptatibus dedissent, emersisse aliquando et se ad frugem bonam, ut dicitur, recepisse gravesque homines atque illustres fuisse, have reformed, Cic. Cael. 12, 28: multa ad bonam frugem ducentia in eo libro scripta sunt, Gell. 13, 27, 2: quin tu adolescentem, quem esse corruptum vides, restituis? quin ad frugem corrigis? Plaut. Trin. 1, 2, 81 (119); cf. id. Bacch. 4, 10, 10 (988): certum'st ad frugem applicare animum, id. Trin. 2, 1, 34 (256).
in memoriam datae legis statuit eo die per annos singulos sacrificium sibi novum de ~gibus ejusdem anni, panes videlicet primitiarum duos, ad altare deferri
tempore aestatis quo ~ges erant colligendae
Sirius autumno segetes coquit ubere laeto, / frugibus inmensae ruperunt horrea messes
campos ‥ prepollenti culture aptos in quibus ~gum diversitates glebe temporibus suis proveniunt
unam medietatem omnium decimarum, ~gum scilicet, leguminum, lini, cannabi, animalium, fructuum, et lanarum
multam ~ges in herba ‥ minorem in granis spem promittunt
Ceres ‥ dicitur ‥ dea frumenti et segetum, ac generaliter seminum ac ~gum que terra producit
locum nemoribus et frutectis consitum, aquis et paludibus cinctum, ac ~gi terrarum gleba fecundum
hoc [? l. hec ] ~ges,corne
Farne, / insula fontis inops, et frugis et arboris expers
centenae ~gis copia
efflavit paleas, Cocyti ardore cremandas, / condivitque bonam caeli per horrea frugem
Teodorus ‥ et Adrianus ‥ plurimas Anglorum ecclesias ecclesiastice doctrine ~ge fecundarunt
primitie ~gum in agro Domini qui celestibus sunt intenti
nove ~ges exalbuerant
~ges et herbas
esca fuit crescens illis de corpore vivo, / nec caro nec fruges
tantum gaudii ‥ tua ad bonam ~gem conversio ‥ ministrant
incumbit juventutem ad meliorem ~gem convertere
➳ nom. frux Enn. Ann. 314 ; frugis Varro L. 9, 76.
- 1. vrucht, veld-, peulvrucht, graan [terrae; tosta brood]; ➤ sterilis sine fruge, sine arbore tellus (Ov.); ager frugum fertilis; medicatae fruges toverkruiden; — (meton.) (poët.) meel, offerkoek; (Hor.) boomvrucht;
- 2. (metaf.) vrucht, opbrengst, nut; ➤ fruges industriae; fruges animi; carmina expertia frugis zonder educatieve waarde, zonder moraal; bonam frugem libertatis ferre;
- 3. zedelijke discipline; ➤ ad bonam frugem se recipere zijn leven beteren, verstandiger worden; alqm ad frugem compellere of corrigere tot rede brengen; — dat. sg. frūgī (ook bonae frugi) als adj., zie frugi.
穀荳。善日規。 Homo bonae frugis 善行爲之人。Ad bonam frugem se recipere 改過。遷善。Fruges percipere 收割。收莊稼。
Suggest a Translation
See an image
- 1 FVG-, fruit, produce, pulse, legumes(no nomsing.): tosta, O.: ilex Multā fruge pecus iuvet, H.: terra feta frugibus: fruges serimus: frugum perceptio: inventis frugibus: Lentiscus Ter fruges fundens: (gens) dulcedine frugum capta, L.: salsae fruges (i. e. mola salsa), V.: medicatae, magic herbs, V.—Fig., result, success, value: industriae: se ad frugem bonam recepisse, i. e. reformed: expertia frugis (sc. poëmata), worthless, H.: permodestus ac bonae frugi, i. e. of real merit; see also frugi.
-
…Helvetios, Tulingos, Latobrigos in fines suos, unde erant profecti, reverti iussit, et, quod omnibus frugibus amissis domi nihil erat quo famem tolerarent, Allobrogibus imperavit ut iis frumenti copiam facerent ; ipsos oppida vicosque ,…
Julius Caesar, Gallic War
-
…corpora materiai. postremo pereunt imbres, ubi eos pater aether in gremium matris terrai praecipitavit ; at nitidae surgunt fruges ramique virescunt arboribus, crescunt ipsae fetuque gravantur. hinc alitur porro nostrum genus atque ferarum, hinc laetas urbes…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…Iovis arbore glandes. Ver erat aeternum, placidique tepentibus auris mulcebant zephyri natos sine semine flores. Mox etiam fruges tellus inarata ferebat, nec renovatus ager gravidis canebat aristis ; flumina iam lactis, iam flumina nectaris ibant ,…
Ovid, Metamorphoses
-
…videas quam primum. nam quid ego de Bruttio dicam quem nullo tempore a me patior discedere ; cuius cum frugi severaque est vita tum etiam iucundissima convictio non est enim seiunctus iocus a φιλολογίᾳ et cotidiana συζητήσει. huic ego…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…cognovi quom doctum, quod mihi iam ante erat notum tum sane plenum offici, studiosum etiam meae laudis, frugi hominem ac, ne libertinum laudare videar, plane virum bonum. Pompeium vidi iiii Idus Decembris. fuimus una…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…his iam aetatibus nostris contractiora esse debent, in adulescentia vero tamquam in herbis significant quae virtutis maturitas et quantae fruges industriae sint futurae. etenim semper magno ingenio adulescentes refrenandi potius a gloria quam incitandi fuerunt ; amputanda plura sunt…
Cicero, pro Caelio
-
…naturalia γυδικς́ sqq. Ptolomaeum gymnasium, a Ptolomaeo Philadelpho extructum Ptolomaeus I, Lagi filius M. Pupius Piso Frugi consula. . irridebat Stoicos sqq. loquens inducitur inlibris de finibus cf. praefat. p. XIII sq…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…depositum non reddidit, quod est iniustitiae, nec qui propter temeritatem male rem gessit, quod est stultitiae, frugi appellari solet, eo tris virtutes, fortitudinem iustitiam prudentiam, frugalitas complexa est etsi hoc quidem commune est virtutum…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…. itaque mihi non satis videmini considerare quod iter sit naturae quaeque progressio. non enim, quod facit in frugibus, ut, cum ad spicam perduxerit ab herba, relinquat et pro nihilo habeat herbam, idem facit in…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…enim est feracius ingeniis, eis praesertim quae disciplinis exculta sunt. Sed ut segetes fecundae et uberes non solum fruges verum herbas etiam effundunt inimicissimas frugibus, sic interdum ex illis locis aut levia quaedam aut causis aliena aut non…
M. Tullius Cicero, Orator