hilaris
hilaris, cheerful, of good cheer, lively, gay, blithe, merry, jocund, joyful
- cheerful, of good cheer, lively, gay, blithe, merry, jocund, jovial.—Adj. (class.; syn. laetus).
- α Form hilaris: oderunt hilarem tristes tristemque jocosi, Hor. Ep. 1, 18, 89; cf.: hoc (vultu) tristes, hoc hilares sumus, Quint. 11, 3, 72: si tristia dicamus hilares, id. ib. 67: esse vultu hilari atque laeto, Cic. Tusc. 1, 42, 100: hilari animo esse, id. Q. Fr. 2, 13, 1; cf.: aliquem hilari ingenio et lepide accipere, Plaut. Most. 1, 4, 6 (318): ut hunc festum diem Habeamus hilarem, id. Poen. 5, 6, 30 (1367): hilarem hunc sumamus diem, Ter. Eun. 731: laetum hilaremque diem sentire, Juv. 15, 41: hilaris fluit (vox), Quint. 11, 3, 63: oratio (opp. tristis), id. 8, 3, 49: causae (opp. tristes), id. 11, 3, 151: adulescentia, id. 8, 6, 27: id quod dicitur aut est lascivum et hilare aut contumeliosum.... In convictibus lasciva humilibus hilaria omnibus convenient, id. 6, 3, 27: infernis hilares sine regibus umbrae, Juv. 13, 52.—
- β Form hilarus: tristis sit (servus frugi), si eri sint tristes: hilarus sit, si gaudeant, Plaut. Am. 3, 3, 6 (961); cf.: credam istuc, si esse te hilarum videro, id. As. 5, 1, 10 (837): unde ego omnes hilaros, lubentes, laetificantes faciam ut fiant, id. Pers. 5, 1, 8 (760): fac te hilarum, cheer up, Ter. Ad. 756; 842: hunc (librum) lege arcano convivis tuis, sed, si me amas hilaris et bene acceptis, Cic. Att. 16, 3, 1: hilara vita, id. Fin. 5, 30, 92: hilaro vultu, id. Clu. 26, 72; Plin. 7, 19, 18, § 79: fronte hilaro, corde tristi, Caecil. ap. Gell. 15, 9, 1: hilara sane Saturnalia, Cic. Att. 5, 20, 5; Lucr. 2, 1121.—
- b Comp.: fac nos hilaros hilariores opera atque adventu tuo, Plaut. Stich. 5, 4, 56 (738): tu quidem pol et multo hilarior, Ter. Eun. 731: hilarioribus oculis quam solitus eras, intuens, Cic. Pis. 5, 11: attulit a te litteras hilariores, id. Att. 7, 25: hilarior protinus renidet oratio, Quint. 12, 10, 28: cutem in facie corrigit coloremque hilariorem facit, brighter, fresher, Plin. 23, 8, 75, § 144; cf. id. 36, 7, 11, § 55; 16, 10, 19, § 48.—
- c Sup.: homo lepidissime atque hilarissime! Plaut. Men. 1, 2, 40 (149): conviva, id. Mil. 3, 1, 72 (667).—
- II Subst.: hĭlărĭa, ōrum, n., the joyous festival celebrated in honor of Cybele at the vernal equinox, Macr. S. 1, 21: hilaribus, Vop. Aurel. 1: hilariis, Lampr. Alex. Sev. 37.—Adv.: hĭlăre (class.), and hĭlărĭ-ter (late Lat.), cheerfully, gayly, joyfully, merrily: dicimus aliquem hilare vivere, etc., Cic. Fin. 5, 30, 92; cf.: res tristes remisse, severas hilare tractare, id. de Or. 3, 8, 30; so, hilare, id. ib. 2, 71, 290; Afran. ap. Non. 514, 2; Tac. A. 11, 3; Suet. Ner. 34; Gell. 18, 2, 1: deinde modo acriter, tum clementer, maeste, hilare in omnes partes commutabimus, Auct. Her. 3, 14, 24; 4, 55, 68: hilariter, Aug. Civ. Dei, 5, 26; Vulg. Sap. 6, 17; cf. Neue, Formenl. 2, 660.— Comp.: si hilarius locuti sunt (opp. in luctu esse), Cic. Tusc. 3, 27, 64; Suet. Calig. 18.
omni hora ~is et laetus
prospera hilaritate et ~i prosperitate
tandem ~ior factus est et levior, ita ut post tres dies totus sanus fieret
jocundis illius alloquiis applaudere ~e satis duximus
nulla temporis intemperies ‥ sanos et ~es hic contristat
fuerunt simul in domo sua ‥ et sicut fuerunt hillares simil sero venit quidam ‥
Deus quasi hillarior factus est
de contentis [in literis vestris ] ‥ illari animo congaudemus
repperi illam ‥ vultu ~ariorem et velut sospiti similem
dixit ‥ ~i vultu
facie ~i
facies hilaris gaudia sepe facit
solutus in risum ~i voce in hunc sermonem prorumpebat
wltum hillarem [ME: ]swote chere
obviavit eisdem ~i vultu Thomas comes Warwyke
ut ipse ‥ ~is possideat
ego Adulf episcopus ~is
hii Cererem cumulant, hii fercula mutant, / illi hilares iterant calices
- , ἱλαρός, cheerful, of good cheer, lively, gay, blithe, merry, jocund, joyful: Oderunt hilarem tristes, H.: voltus: dies, Iu.: umbrae, Iu.
-
…semper aliqui talis terror impendet. atque ut haec tabificae mentis perturbationes sunt, aegritudinem dico et metum, sic hilariores illae, cupiditas avide semper aliquid expetens et inanis alacritas, id est laetitia gestiens, non multum differunt ab…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…, ut ait Philoctetes apud Accium, abiecta gloria. sed tamen omnia mihi erunt, si tu veneris, hilariora ; quamquam venis, ut ipse intellegis, in maximarum quasi concursum occupationum. quas si, ut volumus ,…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…. Vnus et alter dies intercesserat cum res parum certa videbatur ; sequester et confirmator pecuniae desiderabatur. tum appellat hilari voltu hominem Bulbus ut blandissime potest quid tu inquit Paete hoc enim sibi Staienus cognomen ex imaginibus Aeliorum delegerat ne…
Cicero, pro Cluentio
-
…matres et magistri castigare etiam solent, nec verbis solum, sed etiam verberibus, si quid in domestico luctu hilarius ab is factum est aut dictum, plorare cogunt. Quid ipsa remissio luctus cum est consecuta intellectumque est nihil…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…tamen epistula, quam Acastus attulit, oculos paulum sustulerunt. Pompeius erat apud me, cum haec scribebam, hilare et libenter. ei cupienti audire nostra dixi sine te omnia mea muta esse. tu Musis nostris para ut…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…orationis et dicendi genus induxit prope singulare Quis umquam res praeter hunc tragicas paene comice, tristis remisse, severas hilare, forensis scaenica prope venustate tractavit atque ita, ut neque iocus magnitudine rerum excluderetur nec gravitas facetiis minueretur Ecce…
Cicero, de Oratore
-
…me optime meriti nimis amarent inimicum meum meque inspectante saepe eum in senatu modo severe seducerent, modo familiariter atque hilare amplexarentur, quoniamque illi haberent suum Publium, darent mihi ipsi alium Publium, in quo possem illorum animos mediocriter…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…quidem proditum est, mortem tantopere contempserit, ut, cum ad eam duceretur damnatus ab ephoris et esset voltu hilari atque laeto dixissetque ei quidam inimicus contemnisne leges Lycurgi, responderit ego vero illi maximam gratiam habeo, qui me…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…a. d. xvi K. Martias a. . MARCVS QVINTO FRATRI SALVTEM. risi nivem atram teque hilari animo esse et prompto ad iocandum valde me iuvat. de Pompeio adsentior tibi vel tu potius mihi. nam…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem