lana
lana, spin wool
lāna, ae, f. [Gr. λάχνη, λάχνος, λῆνος, Dor. λᾶνος; cf. λάοιος, and v. Varr. L. L. 5, § 113 Müll.],
- wool, Plaut. Men. 1, 2, 12 (121); Varr. R. R. 2, 2, 18; Cic. de Or. 2, 68, 277; Col. 7, 2, 4: lanam cārĕre, to card wool, Plaut. Men. 5, 2, 46 (798); so, lanam trahere, Juv. 2, 54: lanam deducere, id. 7, 224: lanas ducere, to spin wool, Ov. M. 4, 34: lanam expediendam conducere, for carding and spinning, Dig. 7, 8, 12: lanas tingere murice, to dye, Ov. M. 6, 9; cf.: lanam fucare veneno Assyrio, Verg. G. 2, 465: medicata fuco, Hor. C. 3, 5, 28: aurea lana, the golden fleece, Ov. F. 3, 876: lana legata, sive succida sive lota sit, sive pectinata sive versicoloria, legato cedit, Paul. Sent. 3, 6, 82; cf. § 85: si ex lana mea vestimentum feceris, etc., Gai. Inst. 2, 79.—
- II Transf.
- A In gen., a working in wool: lana et tela victum quaeritans, Ter. And. 75: Lucretia lanae dedita, Liv. 1, 57: lanam facere, Ov. M. 6, 31.—Plur.: te lanae ... non citharae decent, Hor. C. 3, 15, 13: admotaque lanis quae cessat acu, Juv. 6, 497.—Prov.: cogitare de lana sua, to be thinking about her work, i. e. to be unconcerned, Ov. A. A. 2, 686.—
- B Of things resembling wool, soft hair or feathers, down: lana leporina et anserina et caprina, Dig. 32, 1, 70; Mart. 14, 161: celantur simili ventura Cydonia lana, id. 10, 42; cf. Plin. 12, 10, 21, § 38.—Of thin, fleecy clouds: tenuia lanae vellera, Verg. G. 1, 397; cf. Plin. 18, 35, 82, § 356.—Prov.: rixari de lana caprina, i. e. to dispute about trifles, Hor. Ep. 1, 18, 15.
lāna, ae, f. (aus * vlāna, griech. ληνος, dorisch λανος) die Wolle, I) der Tiere: 1) im engern Sinne, die Wolle der Schafe, a) eig.: lana Gallicana et Apula, Varro: alba, Varro: sucida, Varro: facta, infecta, ICt.: lota, tincta, ICt.: lana mollis, Catull. u. Prop.: lana mollis bene carpta, Cels.: lana rudis, Ov.: aurea lana, das goldene Widderfell, Ov. – colus et lana, Cic.: colus lanā amictus, Catull.: colus lanā gravis, Ov.: vellera lanae, Plin.: vellera tenuia lanae, v. den Wolkenschäfchen am Himmel, Verg. – lanam tondere, Varro, detondere, detrahere, Colum.: lanam lavare, ICt.: lanam carĕre (krempeln), Plaut.: u. so lanam carminare, Varro LL. u. Plin.: lanam tingere, ICt., tingere fuco, Quint.: lanam sufficere medicamentis quibusdam, Cic.: lanam nere, ICt.: u. dafür poet. lanam ducere, Ov., manibus trahere, Varro fr., bl. trahere, Iuven.: lanam facere (verarbeiten = spinnen), Lucr., Varro fr. u. ICt.: ebenso lanam expedire (zurechtmachen = zupfen, krempeln, spinnen), ICt.: lanam glomerare in orbes, Ov. – Plur., lanarum textor, Iul. Firm.: in usum vestium pecori lanas detrahere, Quint.: lanas lavare, Plin.: lanas pectere, Colum.: lanas nere, A. Sabin.: Phocaico bibulas tingere murice lanas, Ov.: brachia lanis fasciisque obvolvere, Suet. – b) meton.: α) die Wollarbeit, das Wollspinnen, lanae dedita, Liv.: lanā ac telā victum quaeritare, Ter.: cogitare de lana sua, nur an seine W. denken, Ov. – β) ein wollner (rautenförmiger) Lappen, lanam habere ob oculum unum, Plaut. mil. 1430: u. kollekt. = wollene Stoffe, Plaut. Men. 120: lana purpuraque, Plaut. Stich. 376. – 2) im weiteren Sinne, die Wolle = das weiche Haar anderer Tiere, lana leporina, caprina, ICt. – u. = der weiche Flaum der Vögel, lana anserina, ICt.: interior cygni lana, Mart. – Sprichw., rixari de lana caprina, um des Kaisers Bart streiten, Hor. ep. 1, 18, 15. – II) die Wolle, das Wollige an Früchten u. Pflanzen, lana Cydonia (der cydonischen Quitten), Mart.: lanae sequaces, die schmeidigen, wolligen Fasern (am ägypt. Bohnenstengel), Mart. – insbes. die Baumwolle, nemora Aethiopum molli canentia (weißgrau) lanā, Verg.: lanas silvae ferunt, Mela: lino alii vestiuntur alii lanis, quas diximus, Mela.
numquid ‥ Deus hirsutas bidentum ~as ‥ non potuit ‥ fuco inficere ‥?
~a,uul
cortex ‥ ambit arborem ‥, et ~a ovem, pilusque jumenta et bestias
~am ovium regina habebat
de vj s. viij d. de ~a que cecidit de ovibus
bona in nave ‥ debent solvere sub hac forma: ‥ j sacca ~i iiij d. ‥(
mentionem fecit de ~a ab ovibus suis tracta et furata in falda
linum, lana [gl. ], canapus, bumbax, stupa ceriumquewolle
discretoris ~arum(v.
in colo ‥ ~a involuta est quae filo ducenda et nenda transeat in fusum
carpere nunc lanam, nunc pectere ‥ / monstrat
in ‥ iij petris grosse ~e pectinandis
[(v.mercatores ] ~as ‥ non ducerent
~as paratas, bursatas et ponderatas
nullus ‥ siccat ~as(v.
~a ‥ carminata
vasa maritima apta ‥ pro ~is in eisdem cariandis et ‥ ad partes Hollandie ‥ ducendis
quod ~as coria seu aliquas pelles lanutas ‥ nullatenus transire permittatis antequam ‥
emptor ‥ ~e(v.
habuit ‥ iiij petras ~i precii petre xvj d.
ccxx saccos lane vocate(sleyghtwolle ‥ fraudulentes paccavit ad eos extra regnum Anglie traducendum
monachis ‥ dedit totam decimam de terra sua ‥ viz. de annona, de vino ‥ de ~a ‥(
decimam de molendinis suis ‥ et de ~a ovium suarum et caseorum suorum
nihil capiatur de cetero ‥ occasione male tolte de sacco ~e
concessu fuit ~a domino regi ‥ ad gravissimum onus populi
venit ‥ ad regem offerens se multa facturum ‥ dum tamen haberet pecuniam, et ‥ finaliter habuit multas ~as
fratres ‥ de decimis, quintisdecimis, nonis, ~is, auxiliis et aliis oneribus ‥ quieti fuerint(
non sum setigero lanarum vellere facta
ovis ~am dat, tante vestium varietatis materiam
artem operativam vestium de ~a et pilis
~e agnine(v. 2
~a ventris(
reservatis ‥ quinque marcis in ~a pacabili vel agnis et decimis garbarum
etc. ~a fracta(v.
et reddent dictos quinque saccos ‥ in bona ~a matricia de collecta de Bannebyr’ [cf. ]T. H. Lloyd, Eng. Wool Trade (1977) p. 299
in ~is filaciis(v.
pro xxx libratis ~e Hispannie
tres saccos mere ~e precii sacci x m., et sex saccos ~e pellic’ precii sacci viij m.
neque ~am operatam vel aliam quam albam ‥ emant aut recipiant
quod nullus capellum factum de alba sive grisa ~a tingere faciat in nigro
ovis ~e grossioris
~e crispe et grosse(v.
in xxxvj ulnis dim. decanevaz ad ~am subtilem inponendam vj s. j d.
mantellis subtilissime ~e
vendidimus quemlibet saccum de bona ~a de Dunstaple pro centum solidis et quadraginta denariis ‥, grossam ~am et laccos vendidimus in universo pro novem marcis
etc.(v. 2
tam ~am communem dicte domus quam ~a tailler’ ejusdem
quemlibet succum bone ~e ‥ pro xviij m. ‥, quemlibet saccum mediane ~e pro xiv m.
mala ~a(v.
quod ‥ lx saccos de hujusmodi ~is debilibus ‥ ad portum de K. ‥ ducere ‥ possint
malactica, i. ~a mollisima
videt ornatos splendere manus digitosque / lanaque nec mollis mollior astat eis
~a succida vel sucilenta,unawæscen wull
accipite ~am succidam ovis et oleum olive et ponite in plagis
~a succida est ~a inviscata que pendet in velleribus ovium circa crura
~a succida, i. ~a non lota
habet H. camerarius unum villanum in custodia causa coadunandi ~am reginae(
faciendo inde debitum servicium, sc. colligere ~am regine per loca debita ‥ vel solvere per annum ad ‥ scaccarium xx s.
de xxiiij saccis ~e bone de Pecco [(] et ij saccis ~e de refuso High Peak, Derbs
de ~a refuse vendita ‥ hoc anno(
ut sit virginitas purpura, castitas rediviva, jugalitas ~a
possunt ‥ mystice in ~a, qui ovinus est habitus, omnia pietatis ‥ opera ‥ accipi
crimen coccineum dealbas ut nives, / et rubri candescunt ut lana reatus
lac et ~as ovium Christi
vide ne alios imiteris, qui lac et ~am querunt in ovibus, non salutem
[Anselmus ] “et ego” inquit “sum ovis vetula, qui ‥ operimento ~e aliquibus possem ‥ non ingratus esse”
sub mercede modica spes cassatur vana; / curia Romana non querit ovem sine lana(
~a agni hujus [cf. ] humilis mansuetudo estJoh. i 29
respondit mixturam ‥ in eo [viro ] male factam ‥ fuisse, nimium enim de grisia ~a appositum fuisse dicens et de nigra nativa parum asserens ‥, alludens mixture lanarum colorum diversorum ex quibus Haverfordie panni fieri solent
lana ostri elabitur / vermiculo, cum vertitur(
bombices ‥ i. vermes ex quorum egestione ~a conficitur unde purpura et atrum texitur
byssus: in terra Affricana crescit in arbustis ~a alba sicut nix
cur tumes ‥ venenis Tiriis / vel lana frondium sive de spoliis / sumptis ab ovibus vel a conchiliis?
situs, ~a que crescit in loco que caret sole
~a que †mostruis [l. in ostriis ] reperitur
si aqua ‥ intus aurem incident, ~a que in conchis margaritarum invenitur que melotida dicitur optime exhibetur
hec sunt Londonis: ‥ / Chepp, stupha, Coklana [] Cock Lane
major et ballivi ‥ deliberaverunt ‥ cancellario ‥ bona et catalla subscripta ‥ viz. ‥ j sigillum plumbeum ‥, item j par lane de vitro in j pixide, item j par tabularum manualium ‥
lāna, (10) æ, f. (cf. λῆνος), ¶ 1 laine : Cic. de Or. 2, 277 ; Varro R. 2, 2, 18 ; Virg. G. 2, 465 ; lanam trahere Juv. 2, 54, carder la laine ¶ 2 travail de la laine : Liv. 1, 57, 9 || pl., Hor. O. 3, 15, 13 || cogitare de lana sua Ov. Ars 2, 686, sʼoccuper de ses affaires ¶ 3 plumes, duvet, cheveux soyeux, etc. : Dig. 32, 1, 70 ; Mart. 14, 161, 2 || [fig.] flocons de laine = nuages, moutons : Virg. G. 1, 397 ; Plin. 18, 356.
- 1. wol [mollis; rudis; aurea het Gulden Vlies; (metaf.) vellera lanae (Verg.) schapenwolkjes]; ➤ -am sufficere medicamentis quibusdam; sprw.: de -a caprina rixari ruziemaken om niets;
- 2. (meton.) iets dat van wol gemaakt is: (a) wollen lap; ➤ bracchia -is obvolvere; (b) wollen draad; ➤ -am ducere, facere spinnen; (c) plur. wollen stof;
- 3. het werken met wol; ➤ -ae dedita Lucretia; -ā ac telā victum quaeritare; cogitare de -a sua alleen aan zijn werk denken;
- 4. (poët.) (metaf.) dons, pluizig materiaal op vruchten en planten, ihb. katoen.
lana , ae. f.
羊毛。— anserina 鴉毳。— facta 紡之羊毛。Interior lana 細毛。毳。De lana caprina rixari 大爭論小事。 Ducere vel facere vel trahere lanam 紡羊毛。
Suggest a Translation
See an image
羊毛。— anserina 鴉毳。— facta 紡之羊毛。Interior lana 細毛。毳。De lana caprina rixari 大爭論小事。 Ducere vel facere vel trahere lanam 紡羊毛。
Suggest a Translation
See an image
Sicque dicti Magister, fratres, et sorores, de decimis, quintisdecimis, nonis, Lanis, et auxiliis et aliis oneribus... quieti et exonerati.
Exinde dare debeat ei grani tritici modiaxxx. vini decimatasl. casei formasxxx. porcos in lardoxx. Lanasc.
Laine prime, ut habetur apud D.
Secoussetom. 3. Ordinat. Reg. pag. 254. in Edicto Johannis Franc. Regis ann. 1358. Lana scilicet recentior, quæ de ipsa ove detondetur, et alii dudum tonsæ præstantior est. Charta Willelmi Reg. Angliæ ex Chartulario SS. Trinit. Cadom. :
Ad cameram autem et ad ligna dederunt in Anglia Filestedem .... et decimam de Lana reginæ.
Laine-mere. Inquisit. ann. 1385. in Reg. 139. Chartoph. reg. ch. 133 :
Per ordinationes regias cavetur, quod nullus... sit ausus a regno Franciæ extrahere... Lanas grossas vel primas.
Super prædictis pannis, Lana persa et rubea, et expensis præfatis... duximus ordinandum... in hunc modum, videlicet quod dicti decanus et capitulum pro pretio Lanæ Persæ et panni rubei, etc.
Carminare, lib. 1. Capit. Carol. M. cap. 81.
Inter ancillas sedere jubeas, Lanam carpere.Quidam Codd. habent
carere, de qua voce Salmasius ad Solin. pag. 398.
Cepistis octo solidos exactionis, quod vulgariter Lana dicitur, in terra S. Johannis de Valleia.Sed leg. fortassis
Ladavel
Leda. Vide in Leudis.
Sembra, ait Po-eo quod vox« lidorius, Stat .Senesi della Lana de «Sec .XIII .e XIV .tom .1 .pag .425 : che « le appellazioni di lana, o di panni del « Garbo si estendessero ad ogni sorta di « lana, e ad ogni specie di panni tessuti « con lana fatta venire da paesi occiden- « tali
Garb(unde etiam
Garbinus) significat apud Arabos eam terrarum orbis partem, quam nos appellamus
Ponentem. Stat. Bonon. ann. 1250-67. tom. II. pag. 72 :
Statuimus quod nulla lana debeat habere tinturam, nisi fuerit Lana de Garbo..
lāna ae, f
- wool: quid lanae abstulerit?: lanam trahere, Iu.: lanas ducere, spin wool, O.: lanas tingere murice, dye, O.: lanam fucare veneno, V.: medicata fuco, H.: aurea, the golden fleece, O.: Tenuia lanae vellera, i. e. fleecy clouds, V.—Prov.: rixari de lanā caprinā, i. e. dispute about trifles, H. —A working in wool, spinning: lanā ac telā victum quaeritans, T.: Lucretia lanae dedita, L.: lanam facere, O.: Te lanae . . . non citharae decent, H.
-
…qui videretur mollior nec esset, dixisset quid tu, Egilia mea quando ad me venis cum tua colu et lana Non pol inquit audeo, nam me ad famosas vetuit mater accedere. Salsa sunt etiam, quae habent suspicionem…
Cicero, de Oratore
-
…myoparonem egregium de sua classe ornatum atque armatum dederunt. hoc praesidio Myndum profectus est. nam quid a Milesiis lanae publice abstulerit, item de sumptu in adventum, de contumeliis et iniuriis in magistratum Milesium tametsi dici cum vere…
Cicero, in Verrem
-
…longitudinemque aequent, ex his inuicem alterum in aceto et rosa habere, alterum in fronte ; aut intinctam isdem lanam sucidam inponere. Si acetum offendit, pura rosa utendum est ; si rosa ipsa laedit, oleo acerbo .…
Celsus, De Medicina
-
…sunt etiamnum duo genera non nisi sordido nota volgo, cum quaestu multum polleant, in primis rubia, tinguendis lanis et coriis necessaria. laudatissima italica et maxime suburbana, et omnes paene provinciae scatent ea. sponte provenit seriturque…
Pliny the Elder, Natural History
-
…Non illa loco neque origine gentis clara, sed arte fuit. Pater huic Colophonius Idmon Phocaico bibulas tingebat murice lanas. Occiderat mater ; sed et haec de plebe suoque aequa viro fuerat. Lydas tamen illa per urbes quaesierat…
Ovid, Metamorphoses
-
…attollere et os in suam sedem compellere ; faciliusque id in hoc casu quam in priore reuertitur. Reposito umero lana alae subicienda est ; si interiore parte os fuit, ut ei opponatur ; si in priore, ut tamen…
Celsus, De Medicina
-
…eripi acies in perpetuum potest. Quin etiam ipse oculus, qui curabitur, inmobilior faciendus est, super alterum lana inposita deligata curari uero sinister oculus dextra manu, dexter sinistra debet. Tum acus admouenda est, sic ac…
Celsus, De Medicina
-
…aquai fontibus audent misceri, cum pix nequeat gravis et leve olivom. purpureusque colos conchyli iungitur uno corpore cum lanae, dirimi qui non queat usquam, non si Neptuni fluctu renovare operam des, non mare si totum velit…
Lucretius, De Rerum Natura
-
…, idem et bellator, Ilerdes. laus Burni prima, infixit qui spicula metae est donum serua albentis inuertere lanas murice Gaetulo docta. at, quem proxima honorant praemia, uicinam metae qui propulit hastam, accepto laetus puero…
NA, Silius Italicus, Corpus Poetarum Latinorum. Vol. 3, ed. W. C. Summers, 1905
-
…est, si dolor nullus est, quinque primis diebus non est resoluendum, sed bis die tantum aceto inroranda lana uel spongia si dolor est, tertia die resoluendum, et ubi fibulae sunt, eae incidendae ; ubi linamentum…
Celsus, De Medicina