lapsus
lapsus2, a falling, fall, slipping, sliding, gliding, running, flowing, flight
lāpsus, ūs, m.: a slipping; gliding, 2.225; gliding movement, 2.225; turning, movement, 2.236; descent, flight, 3.225; course, 4.524. (1. lābor)
lapsus, a, um, Part., from 1. labor.
lapsus, ūs, m. [1. labor], a falling, fall; a slipping, sliding, gliding, running, flowing, flying, flight, etc. (class.).
- I Lit.: ac celeri ferme percurrunt fulmina lapsu, Lucr. 6, 324: atque ea, quae lapsu tandem cecidere vetusto, Cic. poët. Div. 1, 11, 19 infrenis equi lapsu jacens, Verg. A. 10, 750: tum quassao nutant turres, lapsumque minantur, Luc. 6, 136: horrere lapsus tectorum assiduos, Juv. 3, 8.—Of a landslide: locus recenti lapsu terrae abruptus, Liv. 21, 36, 2: lapsu scalarum exanimatus, by falling down stairs, Plin. 7, 37, 37, § 124: ut neque sustinere se a lapsu possent, Liv. 21, 35 fin.: puerilium dentium, the shedding, Sen. Ben. 4, 6, 6: si lacus emissus lapsu et cursu suo ad mare profluxisset, Cic. Div. 1, 44, 100: (stellae) certo lapsu spatioque feruntur, course, id. ib. 1, 11, 17; cf.: medio volvuntur sidera lapsu, Verg. A. 4, 524: molli zephyros descendere lapsu adspiciunt, Val. Fl. 1, 686: accepere deae, celerique per aethera lapsu, periere, etc., id. 1, 91: volucrum lapsus, flight, Cic. N. D. 2, 39, 99; cf.: facili lapsu ad deos pervolare, id. Fragm. ap. Lact. 3, 18 (19), 6: gemini lapsu delubra ad summa dracones Effugiunt, Verg. A. 2, 225: vitis serpens multiplici lapsu et erratico, Cic. de Sen. 15, 52: rotarum, i. e. rolling wheels, Verg. A. 2, 236 (cf. τροχῶν βάσεις, Soph. Elect. 718; and remigium alarum = alae, Verg. A. 1, 301): arte materna rapidos morantem Fluminum lapsus, i. e. flumina, Hor. C. 1, 12, 10. —
- B Transf., of the effects of a fall; in plur.: contra ulcera, rupta, lapsusque, bruises, contusions received in falling, Plin. 22, 17, 20, § 43.—
- II Trop., a failing, error, fault (rare but class.): amor lapsum animi ludificat, Plaut. Cist. 2, 1, 11 (213): ab omni lapsu continere temeritatem, to restrain one's rashness in believing from leading him into error, Cic. Ac. 1, 12, 45: cum sint populares multi variique lapsus, of losing popularity, id. de Or. 2, 83, 339: haud alius fidei pronior lapsus, quam ubi, etc., Plin. 5, 1, 1, § 12.
lāpsus, ūs, m. (1. labor), I) jede allmähliche Bewegung, das Gleiten, Laufen (der Lauf), Fließen, Fliegen (der Flug), Schlüpfen usw., der Gestirne, volvuntur sidera lapsu, Verg.: (stellae errantes) re verā certo lapsu spatioque feruntur, Cic. poët. – der Gewässer u.a. Flüssigkeiten, lapsus fluminis, Paneg. vet.: torrentium lapsus (Plur.), Augustin.: si lacus emissus lapsu et cursu suo in mare profluxisset, Cic.: flumina sempiterno lapsu fluere praecepit, Lact.: fluvii eunt semper exercitis lapsibus, Min. Fel.: lapsus seminis, Samenfluß, Cael. Aur. de morb. acut. 3, 18, 178. – der Vögel, volucrum lapsus atque cantus, Flug, Cic.: u. so levi quodam et facili lapsu ad deos pervolare (v. d. Seelen), Cic. fr.: et subitae horrifico lapsu de montibus adsunt Harpyiae, Verg.: deae celeri per aethera lapsu diversas petiere vias, Val Flacc. – der Schlangen, gemini lapsu delubra ad summa dracones diffugiunt, Verg. – der Gewächse, faciles vitium lapsus, Apul.: vitis serpens multiplici lapsu atque erratico, Cic. – der Menschen, lapsus a superioribus lecti partibus ad inferiora, Cael. Aur. de morb. acut. 2, 3, 16. – poet., pedibus lapsus rotarum subiciunt, geschwind rollende Räder, Verg. Aen. 2, 235. – II) insbes., das Gleiten nach unten, das Fallen, der Fall, der Sturz, Einsturz, 1) eig.: lapsus terrae, Cic.: considentis soli, Sen.: magnarum urbium lapsus (Plur.), Sen.: subiti montium lapsus, Sen.: lapsus scalarum, von der Treppe, Plin.: equi, Verg.: frequentior currentibus quam reptantibus lapsus, Plin. ep.: sustinere se a lapsu (v. Pers.), Liv.: subito lapsu decidĕre, plötzlich zu Boden stürzen (v. Pers.), Val. Max. – puerilium dentium lapsus, das Ausfallen, Sen. de ben. 4, 6, 6. – meton., die Fallwunde, herba urceolaris contra volsa, rupta lapsusque et praecipitia, ut vehiculorum eversiones, singularis, Plin. 22, 43. – 2) übtr., der Fehltritt, der Fall = das Versehen, die Irrung, cum sint populares multi variique lapsus, je öfter u. vielfältiger man es beim Volke versehen kann, Cic.: ab omni lapsu continere temeritatem, sich nicht von seiner Leichtgläubigkeit einen Streich spielen lassen, Cic.: haud alio fidei proniore lapsu (wobei die Wahrheit ebensosehr verliert), quam ubi etc., Plin.
si gaudendum est de ascensu, timendum est de ~u, quia de altiore loco periculosior est ~us
alterius miserandus exitus superstitem instruxit quam fuerint antea in inferni ~um ambo precipites
fune ad solum usque non pertingente, gravi ~u corpulentus flamen ruit
ut ‥ ~us ingens immineret arboribus
inter lapides est facilis ~us et ruina difficilis
ecclesie ~um et desolationem, ‥ officinas ymbribus ‥ pervias, et ruinas edificiorum
si in juventute ‥ ~us dentium fiat ‥, aut raro aut nunquam dentium fiet restauratio
aurea quadrupes ‥ mugitum reboasse describitur significans idolatriae ~um [gl.: ruinam, detrimentum, ]forwyrd vels [l ]ide
hoc ‥ infelix presagium ‥ in ~u principis manifeste detectum est
infortunium regis
sic ‥ procuratus est ~us cleri, ruina populi et casus regni
cives ‥ audito ‥ ~u principis valde territi sunt
fama de morte regis
Tirellum ut pro ~u sui defensoris membratim discerperent ‥ quesierunt
si ‥ ferro interierint inimicorum, nullus nobis est dolor pro ~u alienigarum
cum omni peccato per penitentiam medeamur, solus ~us virginum restitutionis remedium non meretur
~us Adam prevaricatoris tui [sc. Dei ]
post humani generis ~um
si ‥ de tempore ~us hominis aliquid determinacius quesieris
si post ~um omnes homines secundum racionem viverent, omnia deberent esse communia
usque ad passionem Domini dies precessit noctem, in signum ~us humani
[Paulus, sc. ] considerans ‥ inobedienciam [Rom. vii 24 corporis ] pro statu ~us [opp.: pro statu innocencie ]
[Donatus ] catholicos post ~um baptizandos predicabat
impossibile ‥ est quemlibet sanctorum non aliquando in minutis peccatis ‥ ~um incurrere
sagaci providendo intuitu casus ~usque naturae humanae
imbecillis et fragilis ad ~um peccati eram
quique per lapsum / meruimus baratrum, / per vos celorum / mereamur aditum
dux ‥ improvidus erat et instabilis, ad ~um facilis, ad tenendum justicie rigorem mollis
moneantur ‥ laici in principio quadragesime confiteri et cito post ~us
carnalis ~us prohibet ad sacros ordines accessum et reditum
me convinci posse ‥ super incontinencia vel ~u carnis committendis cum aliqua de filiabus Thome de V. ‥, cum quibus ‥ fateor me peccasse
si ‥ aliquis sociorum ‥ gravem ~um carnis vel notam turpitudinis aliquam incurrat ‥
suspicari quod ‥ episcopus in ~um carnis inciderit
‘si quis in verbo non offendit ‥’ [] ‥, quod est aperte dicere, si quis ~um linguae ‥ cavet Jac. iii 2
sub his non subiit lapsum labiorum [cf. ]Job i 22
si ex ~u lingue vel animi levitate aliqua verba ‥ incaute emiserant ‥(
ac si stridulo cavum ~u aerem valide secantem ‥ columbam
de madido nascor rorantibus aethere guttis / turgida concrescens liquido de flumine lapsu
dulcibus illisa ~ibus alludebat unda littoribus
fluvium Exam qui muros [civitatis ] ~u suo allambit
si eloquentiam exigas, melleo quodam ~u ex ejus ore fluit oratio
ne ~u temporum quod ‥ per nos ‥ factum est in irritum posset revocari
Deus a principio et ~u temporis paucis dedit veritatem philosophie
clericus corone ‥ ~u duarum horarum predictos articulos festinanter lectitando antestetit
in quas [(enormitates ] monachorum vita ‥ longo temporum ~u ‥ exorbitaverat
post ~um treugarum Lodovicus ‥ rediens ‥ castrum ‥ obsedit
si quos inveneris post ~um ‥ duorum dierum infra ballivam tuam moram facientes
ut pecuniam ‥ infra mensem post ~um dicti termini rectori ‥ deferat(
post ~um anni durante ‥ decani contumacia ‥ ipsum L. ‥ in corporalem miserunt possessionem
ubi episcopus presentaverit per ~um temporis
ecclesiam parochialem de Th. ‥ jam per lampsum temporis aut aliter de jure vacantem
quisque dictorum dominorum ‥ cum sua acie ‥ ad modum belli rite se propalavit, volentes ex a[b ]rupto vel ausu temerario pro ~u casuum civitatem introire
ubi turba virorum ~ibus et cordis ‥ sarcofagum enisi sunt transducere, tanto affixum est pondere ‥ ut ne ad modicum quidem moveri posset
1 lāpsus, a, um, part. de labor.
2 lāpsŭs, (11) ūs, m. , ¶ 1 tout mouvement de glissement, dʼécoulement, de course rapide, etc., en parlant dʼétoiles, de fleuves, dʼoiseaux, de serpents, etc. : cum medio volvuntur sidera lapsu Virg. En. 4, 524, quand les astres roulent au milieu de leur course ; si lacus emissus lapsu et cursu suo ad mare profluxisset Cic. Div. 1, 100, si les eaux du lac déversé abandonnées à leur mouvement, à leur cours naturel, se portaient vers la mer ; volucrium lapsus Cic. Nat. 2, 99, le vol des oiseaux ; gemini lapsu dracones effugiunt Virg. En. 2, 225, les deux serpents en glissant sʼéchappent ; vitis serpens multiplici lapsu et erratico Cic. CM 52, la vigne qui déploie en rampant ses jets multipliés et vagabonds ; pedibus rotarum subjiciunt lapsus Virg. En. 2, 236, sous les pieds du cheval on met le glissement de roues (des roues qui glissent, qui tournent) ¶ 2 action de glisser, de trébucher, chute : sustinere se a lapsu Liv. 21, 35, 12, sʼempêcher de glisser ; lapsus terræ Liv. 21, 36, 2, éboulement du sol || chutes, contusions, meurtrissures : Plin. 22, 43 ¶ 3 [fig.] faux pas, trébuchement, erreur : Cic. de Or. 2, 339 ; Ac. 1, 45.
- 1. het glijden, vallen, omlaag bewegen [volucrum (vogel)vlucht; fluminum loop; siderum beweging; rotarum het draaien v. wielen];
- 2. het neerstorten, instorten [urbis; montium; terrae aardverschuiving; puerilium dentium het uitvallen]; (metaf.) het in ongenade vallen; ➤ populares lapsūs bij het volk;
- 3. (metaf.) misstap, fout, vergissing; ➤ ab omni lapsu continere temeritatem zich niet door zijn lichtgelovigheid om de tuin laten leiden.
lapsus , us. m.
隨。滑倒。— serpentium 蛇爬。— avium 鳥飛。— rotarum 輪轉。— fluminum 河水流。
Suggest a Translation
See an image
隨。滑倒。— serpentium 蛇爬。— avium 鳥飛。— rotarum 輪轉。— fluminum 河水流。
Suggest a Translation
See an image
lapsus , a, um. part. v. labor, eris.
— animi 失望。— in verbo 言錯。— caelo 天降者。Pede lapsus 滑脚。Mente lapsus 痴。Lapsae genae 瘦腮。Res lapsae 诸事已敗。
Suggest a Translation
See an image
— animi 失望。— in verbo 言錯。— caelo 天降者。Pede lapsus 滑脚。Mente lapsus 痴。Lapsae genae 瘦腮。Res lapsae 诸事已敗。
Suggest a Translation
See an image
Abierunt ad Lapsum, et aspicientes invenerunt eum ita refertum piscibus, ut decem viri quæ repererant, vix exhibere potuissent.Infra :
Lapsus noster, in quem pisces decidere soliti sunt, prorsus desertus habetur.Idem lib. de Gloria Confessor. cap. 5 :
Surrexitque e lectulo, invenitque immanem esocem in Lapsum suum, quem ubi jussus fuit, exhibuit.
lapsus (1)
- P. of 1 labor.
lapsus (2) ūs, m
- 2 LAB-, a falling, fall, slipping, sliding, gliding, running, flowing, flight: equi lapsu iacens, V.: lapsūs Tectorum adsiduos, Iu.: locus recenti lapsu terrae abruptus, a landslide, L.: (stellae) certo lapsu spatioque feruntur, course: medio volvuntur sidera lapsu, V.: volucrium lapsus, flight: celeri per aëra lapsu, O.: rotarum, i. e. rolling wheels, V.: morari fluminum lapsūs, H.—Fig., a failing, error, fault: ab omni lapsu continere temeritatem, i. e. refrain from blundering credulity: populares multi variique lapsūs, ways of losing popularity.
-
…terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis quasi manibus quidquid est nacta complectitur, quam serpentem multiplici lapsu et erratico, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis et in omnis partis nimia fundatur. itaque…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…, dum te in foro tenuit ratio honorum tuorum, certe numquam hoc modo ignoscite, iudices ; erravit, lapsus est, non putavit ; si umquam posthac. ad parentem sic agi solet, ad iudices non fecit ,…
Cicero, pro Ligario
-
…. Hoc autem, de quo nune agimus, id ipsum est, quod utile appellatur. In quo verbo lapsa consuetudo deflexit de via sensimque eo deducta est, ut honestatem ab utilitate secernens constitueret esse honestum aliquid, quod…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…fuit M. IuniusBrutus, Caesaris interfector ; quod hoc loco hic Caepio pro avunculo dicitur avuspueri Luculli, Ciceronis lapsus memoriae videtur. nequeenim de avo, qui fuit M. Livii Drusi, tribuni pl. a. ,…
M. Tullius Cicero, de Finibus Bonorum et Malorum
-
…solum qui aderant, displicebat o spectaculum uni Crasso iucundum, ceteris non item nam quia deciderat ex astris, lapsus potius quam progressus videbatur, et, ut Apelles si Venerem, aut Protogenes si Ialysum illum suum caeno oblitum…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…orationem legas, nisi forte iam legisti, certioremque me facias quid iudices ipse. quamquam vereor ne cognomine tuo lapsus ὑπεραττικὸς sis in iudicando. sed si recordabere Δημοσθένους fulmina, tum intelleges posse et Ἀττικώτατα ; et…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…id vere potuisse fieri putas, primum quod ita iudicabam acute movebatur, genus quoddam sequebatur, in quo iudicio lapsus, quo valebat, tamen adsequebatur quod probaret ; multae erant et reconditae litterae, vis non erat ; ad…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…nosse velis, quae sint signorum in sede locatae quae verbo et falsis Graiorum vocibus errant, re vera certo lapsu spatioque feruntur, omnia iam cernes divina mente notata. nam primum astrorum volucris te consule motus concursusque gravis stellarum…
M. Tullius Cicero, De Divinatione
-
…, cum se bis expertos dicerent, Ariovisti bello et Tencterorum transitu non esse amplius fortunam temptaturos. Hac spe lapsus Indutiomarus nihilo minus copias cogere, exercere, a finitimis equos parare, exules damnatosque tota Gallia magnis praemiis ad…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sine tibiis canere, sic orator sine multitudine audiente eloquens esse non possit. Et cum sint populares multi variique lapsus, vitanda est acclamatio adversa populi, quae aut orationis peccato aliquo excitatur, si aspere, si arroganter ,…
Cicero, de Oratore