maturo
maturo, to make ripe, ripen, bring to maturity
- Act., to make ripe, ripen, to bring to ma turity (class.).
- A Lit., of fruits: uvas, Tib. 1, 4, 19: pomum, Plin. 16, 25, 41, § 102. —Pass.: maturari, to grow ripe, ripen, to come to maturity: frumenta maturantur, Plin. 18, 7, 10, § 60: omnia maturata, ripened, Cic. N. D. 1, 2, 4: uva maturata dulcescit, ripe, id. de Sen. 13, 53.—
- 2 Transf., to make ripe, to ripen, mature, soften, bring to maturity: vitis alba suppurationes veteres maturat, Plin. 23, 1, 16, § 24: lupini strumas maturant, id. 22, 25, 74, § 156: partus conceptos, id. 30, 14, 43, § 123: olivas muria, to make ripe, soft, eatable, Pall. 12, 22, 2.—Pass., to become ripe or soft, to come to maturity: ova in sicco maturari, Plin. 9, 57, 83, § 177: alumen aestivis solibus maturatur, id. 35, 15, 52, § 184: concoctione maturata, id. 11, 37, 79, § 200.—
- B Trop., to hasten, accelerate, quicken, despatch, expedite (class.).
- α With acc.: domum ad coepta maturanda redire jubet, Liv. 24, 13: iter, Caes. B. C. 1, 63: mortem alicui, Cic. Clu. 61, 171: necem alicui, Hor. C. 3, 7, 16; cf.: mortem ea res maturat, Cels. 7, 7, 7: insidias consuli, Sall. C. 32: fugam, Verg. A. 1, 137: negotia, Suet. Caes. 80: sibi exitium, id. Dom. 15: maturatur recordatio, Quint. 11, 2, 43: spem praedae suae morte maturare, Val. Max. 8, 2, 2.—
- β With inf., to make haste or hasten to do a thing: jube maturare illam exire huc, Plaut. Most. 4, 2, 101 (985): flumen Axonam exercitum transducere maturavit, Caes. B. G. 2, 5: ab urbe proficisci, id. ib. 1, 7: venire, Cic. Att. 4, 1, 7: iter pergere, Sall. J. 79, 5.—
- 2 To hurry too much, precipitate: ni Catilina maturasset signum dare, had not Catiline given the signal too soon, Sall. C. 18, 8: jussis ceteris quantum possent maturare sequi, Liv. 32, 16, 5.—
- 3 Poet.: multa quae mox caelo properanda sereno, maturare datur, i. e. to do in good time, betimes, Verg. G. 1, 261.—
- II Neutr.
- A Lit., to grow ripe, ripen (post-class.): ficus, quae sero maturant, Pall. Mart. 10, 27: tardius, id. Nov. 7, 22.—
- B Transf., to make haste, hasten (rare but class.): successor tuus non potest ita maturare, ut, etc., Cic. Fam. 2, 17, 1: legati in Africam maturantes veniunt, Sall. J. 22, 1: et maturavit Romanus, ne, etc., Liv. 2, 22: maturandum ne, etc., id. 24, 12: facto maturatoque opus esse, id. 1, 58; cf. id. 8, 13 fin.: quam maturato opus erat, id. 24, 23.—Hence, adv.: mātūrātē, betimes, quickly (very rare): properare, Plaut. Ps. 4, 7, 58 (1160); also: mātūrātō, hastily (late Lat.), Schol. Verg. ap. Clan. Auct. Mai. vol. 7, p. 291.
I tr., ¶ 1 faire mûrir, mûrir : uva maturata Cic. CM 53, raisin mûri, cf. Cic. Nat. 1, 4 || [médec.] mûrir un abcès, etc. : Plin. 22, 156, etc. || amener à son terme : Plin. 30, 123 || [fig.] faire à loisir : Virg. G. 1, 261 ¶ 2 mener à sa fin, accélérer : cœpta Liv. 24, 13, 4, hâter lʼachèvement dʼune entreprise ; iter Cæs. C. 1, 63, 1, hâter un départ ; alicui mortem Cic. Clu. 171, hâter la mort de qqn || [avec inf.] se hâter de : maturat venire Cic. Att. 4, 1, 7, il hâte sa venue ; exercitum traducere maturavit Cæs. G. 2, 5, 4, il se hâta de faire traverser [le fleuve] à son armée ; quodni Catilina maturasset signum dare Sall. C. 8, 8, si Catilina ne sʼétait hâté de donner le signal = nʼavait donné trop vite le signal.
II intr., ¶ 1 devenir mûr : Pall. 4, 10, 27 ¶ 2 [fig.] se hâter, se presser : Cic. Fam. 2, 17, 1 ; Sall. J. 22, 1 ; Liv. 2, 22, 1 ; maturato opus est Liv. 24, 23, 9, il est besoin de hâte.
- 1. (vruchten) rijp maken, doen rijpen [pomum]; — pass. rijp worden, rijpen;
- 2. (Verg.) (metaf.) op tijd verrichten [laborem];
- 3. spoedig ten uitvoer brengen, bespoedigen, haast maken met (m. acc.) [coepta; fugam; iter; mortem, necem snelle dood brengen; insidias consuli]; II. intr. zich haasten [ab urbe proficisci]; ➤ non potest ita ~ vroeg komen.
漸熟。速行。合時行。— coepta 速成所興之事。— fugam 速逃。Maturandum sibi existimabat 自思須快來。
Suggest a Translation
See an image
- maturus, to make ripe, ripen, bring to maturity: omnia maturata, ripened: uva maturata dulcescit, ripe.—Fig., to make haste, hasten, accelerate, quicken, despatch, expedite: at matura, T.: ita maturare, ut, etc.: legati in Africam maturantes veniunt, S.: maturandum sibi existimavit, Cs.: maturavit, ne, etc., L.: quam maturato opus erat, L.: nuptias, T.: ad coepta maturanda redire, L.: iter, Cs.: huic mortem: insidias consuli, S.: fugam, V.: flumen Axonam exercitum traducere, Cs.: venire: iter pergere, S.: Multa quae mox caelo properanda sereno, Maturare datur, i. e. do deliberately, V.—To hurry, precipitate: signum dare, i. e. give too soon, S.
-
…agrum Gallicum Picenumque praemisi aut opprimet hominem aut eius omnis motus conatusque prohibebit. reliquis autem de rebus constituendis, maturandis, agendis iam ad senatum referemus, quem vocari videtis. nunc illos qui in urbe remanserunt atque adeo qui…
Cicero, in Catilinam
-
…quos miserat exploratoribus et ab Remis cognovit, flumen Axonam, quod est in extremis Remorum finibus, exercitum traducere maturavit atque ibi castra posuit. Quae res et latus ullum castrorum ripis fluminis muniebat et post eum quae erant tuta…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Rheni consedisse, qui Rhenum transire conarentur ; his praeesse Nasuam et Cimberium fratres. Quibus rebus Caesar vehementer commotus maturandum sibi existimavit, ne, si nova manus Sueborum cum veteribus copiis Ariovisti sese coniunxisset, minus facile resisti posset…
Julius Caesar, Gallic War
-
…A. ; Gabinio consulibus. Caesari cum id nuntiatum esset, eos per provinciam nostram iter facere conari, maturat ab urbe proficisci et quam maximis potest itineribus in Galliam ulteriorem contendit et ad Genavam pervenit. Provinciae toti quam…
Julius Caesar, Gallic War
-
…armis discedere praeter rerum capitalium condemnatis. Praeterea decernit, uti consules dilectum habeant, Antonius cum exercitu Catilinam persequi maturet, Cicero urbi praesidio sit. Ea tempestate mihi imperium populi Romani multo maxume miserabile visum est. Cui cum…
Sallust, Catilina
-
…certo creditur necato filio vacuam domum scelestis nuptiis fecisse. Quae quidem res mihi in primis videtur causa fuisse facinus maturandi. Namque animus inpurus, dis hominibusque infestus neque vigiliis neque quietibus sedari poterat ita conscientia mentem excitam vastabat .…
Sallust, Catilina
-
…Lentulo ceterisque, quorum cognoverat promptam audaciam, mandat, quibus rebus possent, opes factionis confirment, insidias consuli maturent, caedem, incendia aliaque belli facinora parent sese propediem cum magno exercitu ad urbem accessurum. Dum haec Romae…
Sallust, Catilina
-
…Februarias consilium caedis transtulerant. Iam tum non consulibus modo, sed plerisque senatoribus perniciem machinabantur. Quod ni Catilina maturasset pro curia signum sociis dare, eo die post conditam urbem Romam pessumum facinus patratum foret. Quia nondum frequentes…
Sallust, Catilina
-
…et fruges et reliqua quae terra pariat et tempestates ac temporum varietates caelique mutationes, quibus omnia quae terra gignat maturata pubescant, a dis inmortalibus tribui generi humano putant, multaque quae dicentur in his libris colligunt, quae talia…
M. Tullius Cicero, de Natura Deorum
-
…habebamus, ne famam quidem quae declararet te cognita senatus auctoritate in Italiam adducere exercitum ; quod ut faceres idque maturares magno opere desiderabat res publica. ingravescit enim in dies intestinum malum, nec extemis hostibus magis quam domesticis laboramus…
Cicero, Epistulae ad Brutum