meritum
meritum, a merit, service, kindness, benefit, favor
- 1. verdienste, loon, (pejor.) verdiende loon;
- 2. verdienstelijke daad, verdienste; ➤ pro (ex) -o naar verdienste;
- 3. weldaad, dienst (jegens: erga; in m. acc.);
- 4. schuld, vergrijp; ➤ non meo -o, nullo meo -o buiten mijn schuld;
- 5. (poët.) (v. zaken) waarde, gewicht.
Profits. Schol. Juvenal. Sat. 5. de Calpurnio Pisone :
Post consulatum materna hæreditate ditatus, magnificentissimus vixit, Meritis sublevare inopes ex utroque ordine solitus.Passio SS. Nicandri et Marciani :
Maximus Præses dixit : Merita dignitatis nostræ ut quid non accipitis ? Sanctus Nicander respondit : Merita dignitatis vestræ ideo non accipimus, quia pecunia impiorum contagium est viris Dominum colere institutis.Charta Dagoberti Regis Franc. apud Doubletum pag. 674 :
Villam cui nomen est.... cum omni integritate vel Merito.Et alia Pipini Regis apud eumdem pag. 699 :
Hoc est foresta nostra, cognominante Æqualina, cum omni Merito et soliditate sua, quidquid ab ipsa silva aspicere vel pertinere videtur.
Cum omni Merito suo vel adjacentiis, seu aspicientiis ipsius villæ.
Cum..... adjacentiis, appenditiis, et omni Merito et termino suo ibidem aspiciente.Cap. 101 :
Unde accepimus a vobis pro ipsa vinea, sicut inter nos bene complacuit atque aptificavit, hoc est, in argento et in alio Merito solidos tantos, etc.Vide Chartas Chlodovei III. Reg. Franc. in Actis SS. Ord. S. Bened. tom. 4. pag. 617. et Chilperici apud Meurissium pag. 146. Formulam 27. ex Baluzianis, etc.
Dominationes et dominium et cætera terræ Merita, bona et jura, etc.
Et taschas, agraria, quartos, quintos, et alia terræ Merita, et directa ac utilia dominia, etc.Occurrit in aliis Chartis Petri, Jacobi Regis Arag. filii, Comitis Impuriarum et Rippacurciæ ann. 1336.
Vel si per se aut per suppositam personam... studuerit qualicunque modo aut ingenio reddendi malum Meritum aut damnitatem cuilibet, etc.
Quadam autem die quidam venator ad illum locum venit, et videns juvenem sedentem et orantem sine intermissione super petram, interrogavit eum et dixit :Qui juvenis sororis suæ filium occiderat, atque eam ob rem pœnitentiam agebat.cur hic, fili, habitas ? et respondit juvenis : Meritum meum mihi fecit ; et juravit illi nulli se dicturum.
Alium ejusdem Meriti domino reformare cogatur.Adde lib. 9. tit. 1. § 6. Legem Bajwar. tit. 8. cap. 18. § 2. tit. 14. cap. 1. etc.
Launechildedictum fuisse observatum est in hac voce. Charta ann. 1109. apud Lamium in Delic. erudit. inter not. ad Hodoepor. Charit. part. 3. pag. 1120 :
Pro qua mea venditione et traditione recepi Meritum ab Gherardo abbate et rectore supra scriptæ ecclesiæ, unum par pellium in præfinito.Alia ann. 1198. ibid. pag. 1193 :
Pro qua donatione ego Symeon profiteor me recepisse Meritum seu launelchild a supradicto patre tuo Sardo, anulum aureum in præfinito.Pactum inter Gerard. comit. et Atton. archiep. Pisan. ann. 1120. apud Murator. tom. 3. Antiq. Ital. med. ævi col. 1138 :
Unde præfatus vicedominus fecit ei Meritum spatam unam.Charta ann. 1129. ibid. col. 1146 :
Unde ipse Rogerius archiepiscopus fecit ei Meritum anulum aureum, ut magis omni tempore prædicta finis et transactio atque refutatio firma et stabilis permaneat atque persistat.
Cernebatur ferri geminas sanctorum fredas, quarum alia habebat Merita S. Baudelii martyris, altera vero Pauli et Amantii confessorum Omnipotentis.Inventar. S. Capellæ Paris. ex Reg. sign.
NosterCam. Comput. fol. 196. v° :
Le Merita d'une des onze mille Vierges, et le repositoire et le pié.Porro extant in S. Capella duæ sacrarum reliquiarum thecæ, in quarum una mentum S. Ursulæ ; in altera, ad modum capitis efficta, ejusdem sanctæ os capitis asservatur.
Omnes bucos plateæ fecimus præparari et armatis gentibus custodiri, ut si ipsi venirent, obviaremus eisdem viriliter, et suum Meritum traderemus.
Prædictarum causarum Meritis longa deliberatione pensatis, etc.
Item ordinaverunt et providerunt predicti, quod dominus Meçovillanus bonzagni et dominus Rovixius merçarius, qui prefuerunt officio bladi... pro Merito laboris eorum, quem... sustinuerunt in dicto officio... quilibet eorum habeat... quindecim libras bononinorum.
- P. n. of mero, a merit, service, kindness, benefit, favor: pro merito ab illo tibi referri gratia, T.: nobis ob merita sua carus, S.: pro singulari eorum merito: merito tuo feci, as you deserved: ex merito, Ta.: recordatio ingentium meritorum, L.: meritis pro talibus, V.: magna in me.—Demerit, blame, fault, offence: merito hoc meo videtur factum?T.: a me nullo meo merito alienus, by no fault of mine: nullo meo in se merito, no offence against him, L.: Leniter, ex merito quicquid patiare, ferendum est, O.—Merit, worth, value, importance: quo sit merito quaeque notata dies, O.: sume superbiam Quaesitam meritis, H.
-
…minus dubitationis dari, quod eas res quas legati Helvetii commemorassent memoria teneret, atque eo gravius ferre quo minus merito populi Romani accidissent ; qui si alicuius iniuriae sibi conscius fuisset, non fuisse difficile cavere ; sed eo deceptum…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quam ab his per cruciatum interfici inter quos dominari consuessent. Ad haec Caesar respondit se magis consuetudine sua quam merito eorum civitatem conservaturum, si prius quam murum aries attigisset se dedidissent ; sed deditionis nullam esse condicionem nisi armis…
Julius Caesar, Gallic War
-
…septem praestanti corpore nymphae, quarum quae forma pulcherrima Deiopea, conubio iungam stabili propriamque dicabo, omnis ut tecum meritis pro talibus annos exigat, et pulchra faciat te prole parentem. Aeolus haec contra Tuus, O regina ,…
Vergil, Aeneid
-
…ex fortuna, sed ex virtute tua pendimus semperque pendemus, et maxime animi tui conscientia, cum tibi nihil merito accidisse reputabis et illud adiunges, homines sapientis turpitudine, non casu et delicto suo, non aliorum iniuria commoveri…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…huius tanti facti tamque praeclari decreto nostro testimonium sempiternum ; Galliaque quae semper praesidet atque praesedit huic imperio libertatique communi merito vereque laudetur, quod se suasque viris non tradidit, sed opposuit Antonio. atque etiam M. Lepido pro…
Cicero, Philippicae
-
…iis legationibus non meminisse ullum tempus laudandi aut locum dari ; studia mihi corum placere, quod in te bene merito grati essent ; consilium totum videri minime necessarium ; si autem vellent declarare in eo officium suum, laudaturum me…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…meam in te pietatem ; quid enim dicam benevolentiam, cum illud ipsum gravissimum et sanctissimum nomen pietatis levius mihi meritis erga me tuis esse videatur quod autem tibi grata mea erga te studia scribis esse, facis tu quidem abundantia…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…contione relegavit, edixitque ut ab urbe abesset milia passuum ducenta, quod esset ausus pro civi, pro bene merito civi, pro amico, pro re publica deprecari. quid hoc homine facias, aut quo civem importunum aut…
Cicero, pro Sestio
-
…Antonium esse maluerit a quo ista petenda essent Vindici quidem alienae dominationis, non vicario, ecquis supplicat ut optime meritis de re publica liceat esse salvis ista vero imbecillitas et desperatio, cuius culpa non magis in te residet quam…
Cicero, Epistulae ad Brutum
-
…si tibi, cui sum amicissimus, hostis essem, placarer tamen totumque me ad eius viri ita de me meriti voluntatem nutumque converterem. sed haec hactenus ; pluribus enim etiam fortasse verbis, quam necesse fuit, scripta sunt…
Cicero, Epistulae ad Familiares