mortificare

mortificare [LL] 1 to make dead, deprive of life, (refl. or pass.) to die; b (w. ref. to I Reg. ii 6); c (w. ref. to Rom. viii 13); d (abstr. or fig.). 8‥ ~abitur, biþ cwelmed WW; carius est mihi capere piscem quem possum occidere quam illum qui non solum me sed etiam meos socios uno ictu potest ‥ ~are [AS: ȝecwylman] Ælf. Coll. 95; ethnicos adhuc superstites ~are moliti sunt Ord. Vit. XIII 10 p. 23; fetus ‥ teneros, lesione quacunque ~atos ‥ refocillare solet Gir. TH I 27; quidam seminabat tempore eclipsis ordeum in terra fertilissima, tamen semen ~abatur Rob. Angl. (II) 196; 1378 ab eo emit ‥ intralia omnium animalium suorum ~atorum Rec. Leic. II 181.  b 801 Dominus Deus qui ~at et vivificat Alcuin Ep. 218; illi ut vivificantem ~arent, ille ut mortuos vivificaret Anselm (Or. 4) III 11; non ‥ lex littere que mortificat sed spiritus que in sanctitate mentis vivificas J. Sal. Pol. 523A; Domine ‥ qui ~as et vivificas J. Furness Kentig. 7 p. 174; Domine, gladio forti quo ~as et vivificas ‥ interfice me J. Ford Serm. 106. 11.  c spiritu facta carnis ~ando Ad. Scot Serm. 115D.  d hec et circumcisio Christi, vitia ~are Lanfr. Comment. Paul. 325; de cruce depositum, sepultum ‥ mortem ~antem Ad. Scot QEC 25. 843C; 1182 illa vestra magnanimitas ‥ in morte filii vestri ~ata est P. Blois Ep. 2. 4A; animas ‥ salvandas ‥ pastoralis officii ‥ defraudatione ~are et perdere Ad. Marsh Ep. 216 p. 383; alget / in multis hodie mortificata fides Garl. Tri. Eccl. 134; hii ‥ errores quippe carnalium affectuum ~ant per mundicie appetitum Rolle IA 252. 2 to ‘kill’, to cause to lose vitality, strength, or sim: a (disease); b (sound or vision); c (alch.) ? to calcine. pulvis salis et cinis vitis ‥ ~ant antracem et carbunculum Gad. 127. 2.  b de plumbo fiunt manubria lime surde quo sonus ~atur M. Scot Part. 295; non ita mortificat visum visus basilisci (Vers.) Latin Stories 188.  c fit de mercurio, i. argento vi[vo] suspenso et ~ato Gilb. VII 341v. 2; argentum vivum prepara ~ando ipsum cum vapore stanni pro margarita et cum vapore plumbi pro Hibero lapide Bacon NM 547; et seipsum eciam dissolvit, seipsum coagulat, seipsum putrefacit, seipsum colorat, seipsum ~at, seipsum vivificat, seipsum denigrat, seipsum dealbat Spec. Alch. 383. 3 to cause to decay or become gangrenous. per quod magna pars pedis predicti ‥ ignita corrosa et ~ata fuit Reg. Brev. Orig. 112. 4 to mortify, render ‘dead’ (to the world, through ascetic practice or sim.); b (w. ref. to Col. iii 5). c (p. ppl. as sb. m.) man ‘dead’ (to the world). verum per aliquod tempus sic se ~ans ‥ post dies aliquot gravi correptus valetudine decubuit H. Bos. Thom. IV 14 p. 376.  b ipsum ~asse membra sua terrena ‥ signatur Bede Hom. I 1. 24; mortificare decet vitiis carnalia membra / non decet ut ferro mortificentur ea W. Malm. GP V 271.  c erumnosam ‥ vite istius viam ‥ tam contemnere docent quam vitare ‥ et sic mundo ~atos impietate piissima feliciter exulare compellunt Gir. TH I 12 p. 36. 5 (leg.) to quash, put an end to (legal action or sim.). 1330 lites quandoque in dicta [sc. apostolica] curia ~ate plerumque respirant, et fiunt sepe immortales Lit. Cant. I 334; 1331 loquela ipsa ibidem ~ata remansit PQW 74a. 6 to remit, extinguish (rent or payment). c1283 ~atur quia fuit in manu domini j vomerem. Thomas ate Pende, ad festum S. Johannis Baptiste, j vomerem Cust. Battle 99; 1297 decetero nichil computetur in capite redditus de redditu terrarum et tenementorum alienatorum in feodo per cartam comitis ~atis nec de aliis de quibus reversio non speratur Ac. Cornw I 18. 7 to amortize, alienate in mortmain. 1316 quod ‥ terras et redditus per ipsum Benedictum ‥ capelle ‥ assignandos ~etis ipsumque Benedictum eandem capellam inde dotare permittatis RGasc IV 1585; 1335 in dictis terris et tenementis ~andis per brevem ad quod damnum et carta impetranda Sacr. Ely II 68; 1343 ea [mesuagia etc.] ab eodem [rege] ~ari procuravimus ‥ ad opus ‥ cantarie predicte Pat 210 m. 12; nimis abusive ac pharisaice vocantur temporalia ecclesiasticis appropriata vel ~ata ut sic Domino consecrata, et sic loca sua et dominia quantumcunque civilia vocant sacra Wycl. Civ. Dom. II 27; 1417 volo quod dictum manerium meum post mortem meam ~etur ad sustentandum duos presbiteros et tantos pauperes Reg. Cant. II 137; 1479 sciatis nos ‥ ~asse ‥ situacionem loci ‥ fratribus Scot. Grey Friars II 195. 8 (pr. ppl. as sb. n. pl.) circumstances that call for the death penalty. si in ~antibus handhabbenda sit, sicut liber moriatur (Leg. Hen. 59. 23a) GAS 580.