obligare

obligare [CL] 1 to tie up, bind: a (w. ref. to strangling); b (transf. or fig., w. ref. to paralyzing or immobilizing); c (abstr. or fig.). a te Dominum ‥ prece deposco, ut qui furtum istud commisit ‥ gula ejus vel lingua seu fauces suae sic fiant constrictae et ~atae, ut panem vel caseum istum non praevaleat manducare (Jud. Dei 5.1) GAS 425; conjuro te ‥ ut panem ‥ numquam possis manducare, sed inflatis buccis ‥ fauces tue sicce efficiantur et ~ent te, antequam confitearis peccata tua Domino nostro (Ib. 11. 1) Ib. 427.  b manus et brachia gelidus rigor ~at Gosc. Transl. Mild. 37 p. 208.  c errores, quibus ante adventum Christi in carne omne humanum genus ~abatur astrictum Gildas EB 4; p675 quis paschalis festi regulam et tonsurae Romanae ritum refutans non potius se strictis nexibus inextricabiliter ~andum quam dementer absolvendum ullatenus arbitretur Aldh. Ep. 4 p. 485; si Deus ‥ me nodibus infirmitatis pro peccatis non ~asset V. Cuthb. I 4; sunt tamen qui de levioribus peccatis quibus ~ati defuncti sunt post mortem possunt absolvi Bede Prov. 971; licet ‥ anima quam Dei Filius assumpsit numquam peccato fuerit ~ata Ailr. Serm. 2. 24. 268; spernere namque Deum labor excipit, obligat error L. Durh. Dial. IV 217. 2 to tie up or engage (money or property) for a specific purpose, usu. as pledge or mortgage. 1200 hii [libri] cum ceteris ornamentis non vendantur nec pignori ~entur Conc. Syn. 1071; c1200 quas viz. ecclesias eidem conventui ad hoc ipsum faciendum bona fide ~avi Ch. Westm. 482; advocantes sibi in consilium magistrum J. de B. ‥ advocatum, ~antes eidem ‥ decem marcas annue pensionis Gerv. Cant. GR cont. 259; 1272 pro toto ‥ debito ‥ ~avit dicto Abrahe unam domum quam habet ‥ in civitate Londonie SelPlJews 65; c1290 ad horum [sc. iiij solidorum] solucionem predicti H. et M. ~averunt terram illam et omnes suas extra portam aquilonalem districcioni abbatis Cart. Chester 470 p. 276; 1320 pro denariis ~atis episcopo Coventrensi Lit. Cant. I 45. 3 to bind (person) legally or morally, oblige (also refl. & pass.); b (w. inf.); c (w. in & acc. or abl.); d (w. ad or de); e (w. quod or quia). f (p. ppl. as adj. ) obliged, responsible. g (as sb. m.) person under legal obligation. qui bonae rei detrahit se in futurum ~at Bede Prov. 979A; quos respicit ‥ tantis debitis ~atos egestate tabescere Anselm (CurD II 19) II 131; ad curiam coactos ‥ perpetuo sacramento sibi ~avit W. Malm. GR II 148; asserens se de fide qua se rex ~atum esse dicebat Id. GP III 125; cum Rollone comite amico ~atus federe Ib. V 247.  b 1309 ~avit se teneri Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 157; 1410 universitas ‥ graciam hujusmodi ampliare se reputans ~atam StatOx 209; 1412 quibus misse et exequiis doctores et magistri regentes singuli interesse ‥ in fide universitati prestita ~entur Ib. 210.  c c1280 Robertus le Mercer fuit ~atus in xiiij solidis ‥ pro terra in vico aquilonali Cart. Chester 456 p. 272; 1307 ~amus nos conjunctim et divisim ‥ magistro ‥ in quadraginta solidis sterlingorum Deeds Balliol 119; 1329 noverit universitas vestra ‥ me ‥ ~ari ‥ Roberto ‥ in quadraginta solidis argenti FormA 361; 1350 quod ‥ Hugo ‥ ~aretur dicto [J.] in decem libros [sic] sterlingorum Reg. Rough 283; aliquem ‥ in suum defensorem ‥ ~are Croyl. 57; abbati ‥ in ducentas marcas se ‥ ~arunt Meaux II 21.  d quicumque suscipit curam animarum ~at se ad predicandum eis T. Chobham Praed. 137; c1219 inhibemus ne ‥ vicecomites ‥ laicis potestatibus ad reddenda raciocinia ~entur (Const. Lond.) EHR XXX 298; 1255 ~avimus eosdem Judeos predicto comiti ad solutionem trium millium marcarum (Pat) Foed. I 543; 1275 ~avit se fide media de conservando dictum W. indempnem SelPlMan 28; 1285 ~et se ‥ de faciendo fieri eidem Johanni RGasc II 256b; 1309 nec S. et A. ‥ nec aliquis ‥ predecessor fuit umquam seisitus de tenementis ‥ per quod illa alicui dare potuerunt seu ~are se ad warantiam Year Bk. I (Selden Soc. XVII) 53.  e voto se ~ans ‥ quia si cepisset insulam, quartam partem ‥ praedae Domino daret Bede HE IV 14 p. 237; c1280 renuncians in hac parte omni juris remedio ‥ necnon ~ans [sic] quod summam bladi ‥ quam ‥ recepit dicto abbati refundet si contra premissa venerit Cart. Chester 304 p. 195; ~avit se summa pecunie duobus leccatoribus quod induceret quendam sanctum heremitam ut ejus libidini consentiret Latin Stories 18; noveritis me ~asse me ‥ quod non vendam terram meam FormA 355.  f impaenitentia ceteris ~atior invenitur esse peccatis Bede Luke 490B; ex proprii voti sponsione facti sunt ~atiores Bald. Cant. Serm. 1. 15. 565.  g 1435 si infrascripti ~ati ‥ amodo gerant pacem erga W. FormA 364. 4 (log. & phil.) to obligate disputationally, oblige a respondent to answer a proponent. quando arguitur tu negas istam et bene respondes et non es ~atus ‥ igitur hec est falsa Kilvington Soph. 48ww.