ostiarius
ostĭārĭus, ii, v. 2. ostiarius, I.
ostĭārĭus, a, um, adj. [ostium], of or belonging to the door: ancilla, portress, Vulg. Johan. 18, 17; usu. subst.
- I ostĭā-rĭus, ii, m., a door-keeper, porter (syn.: janitor, portitor), Varr. R. R. 1, 13; Plin. 12, 14, 32, § 64; Vulg. 1 Par. 9, 22.—By the rich they were, in early times, occasionally chained up, Suet. Rhet. 3.—In the Christian church, a sexton, Cod. Th. 1, 3, 6; 16, 2, 27.—
- II ostĭāria, ae, f., a female doorkeeper, portress, Ambros. in Luc. 10, § 75; Vulg. 2 Reg. 4, 5; id. Johan. 18, 16.—
- III ostĭārĭum, ii, n., a tax upon doors, a door-tax: columnaria, ostiaria, frumentum, vecturae imperabantur, Caes. B. C. 3, 32 (called exactio ostiorum, Cic. Fam. 3, 8, 5).
ōstiārius, a, um (ostium), zur Tür gehörig, Tür-, I) adi.: ancilla, Türhüterin, Pförtnerin, Vulg. Ioann. 18, 17 u.a. Eccl. – II) subst.: a) ōstiārius, iī, m., der Türhüter, Pförtner, Varro, Sen. u.a.: dah. auch der Küster, Cod. Theod. 1, 3, 6 u.a. – b) ōstiāria, ae, f., die Türhüterin, Pförtnerin, Ambros. in Luc. 10. § 75. Vulg. 2. reg. 4, 5; Ioann. 18, 16. – c) ōstiārium, iī, n. (sc. tributum), die Abgabe von den Türen, die Türsteuer, Caes. b. c. 3, 32. 2.
hostiarius,dureweard ‥ ~ii,duruweardas
janitorem habet aut hostiarium, ne quis insulsus irruat
hostium erat sed numquam nisi ad ejus nutum reseratum ‥; cujus hostii ipsemet erat claviger et hostiarius
hic ~ius,a uscher
Willelmo Lepton, valetto ~io camere regine(
immittuntur etiam in singulis columnarum lateribus quadrati lapides velut ~ii qui sese alterutrum aperte fronte respiciunt
non arcendam se putat [sc. virtus fidei ] ab his qui custodiunt atrium, non ab ~iis, non a cubiculariis
hostiarius lardarii
hostiarii, milites, ipsi in domo comedent ‥; alii hostiarii, non milites, in domo comedent sine alia liberacione
R. de B. hostiarius regis Scotie qui captus fuit apud Berewyck
rex dedit Willelmo, hostiario de garderoba regis domos que fuerunt Isaac Parvi, Judei, in Nortwico
[barones London’ ] habeant hostiarium suum ante hostium aule ubi placitare debent ad introducendum barones et alios de civitate qui placitare debent ‥ et hostiarius regis sit infra hostium
J. de A. tenet ‥ per serjantiam essendi hostiarius de paneteria domini regis
lego Thome Hoo armigero camere mee hostiario unum de cursariis meis
ostium domus illius in qua scaccarium residet ~ius ‥ solus ‥ custodit
officium hostiarii tale est quod hostium cambii bene servetur ab intrantibus et exeuntibus; et quod vocet et congreget omnes ad officium monetariorum pertinentes sicut fuerit ei injunctum
hostiarius principalis Parliamenti stabit infra magnum hostium monasterii aule, vel alterius loci ubi Parliamentum tenetur et custodiet hostium, ita quod nullus intret Parliamentum nisi qui sectam et eventum debeat ad Parliamentum
in aula Westmonasterii ‥ janitores et hostiarios super ingressu ejus et egressu acriter increpabant
hostiarii hujus scaccarii virgas portantes optulerunt se ‥ et queruntur quod ‥ quidam Johannes de Eland’ ‥ repulsit eosdem hostiarios de barris et sic ingressus est contra voluntatem eorum
in vadiis solutis generalibus magistris de factura monetarum et cunagiorum ac eorum clericis et ~iis
unusquisque qui intravit post postremam guldam dabit majori unum den., ~io unum ob., et pincerne unum ob.
Johannis Hostiarius tenet de rege(
Robertus Hostiarius(
Willelmus Hostiarius(
testibus hiis ‥ Galfrido ~io
xxiij s. vij d. ob. de firma de Dull, de quibus Alanus Hostiarius debet respondere
ego Colinus Hostiarius dedi ‥
sororem regis notham, sc. uxorem Alani Hostiarii
Simone Hostiario
quomodo ‥ ecclesia grados ‥ commendaverit ‥ i.~e. ~ius, fossarius, lector, subdiaconus, diaconus, presbyter, et episcopus
septem ‥ sunt ecclesiastici gradus. quorum primus est hostiarius, qui clavim ecclesiae tenet
pro unoquoque viginti sol. emendet, viz. ad ordinem ~ii viginti sol., item ad exorcistam iterum viginti sol., et sic per ordinem usque transeat presbiteratum(
~ii ‥ vicem supplent templi janitorum ‥ officium est catechumenos baptyzandos et penitentes ‥ in ecclesiam introducere
episcopus ordinat ~ios in ecclesia
janitor vel ~ius [sc. absolvitur ] ‥ ab episcopo vel a sacerdote
de septem gradibus clericorum; et primo de hostiariis
Gayus papa ‥ constituit in ecclesia gradus ordinum, sc. ~ium, lectorem, exorcistam, acolytum, et cetera
te ‥ ~ium pretensum in habitu ~ii indutum ‥ ab ordine ~ii degradamus ‥ et in signum degradacionis ‥ tibi claves ecclesie auferimus
de cancellaria donatur tertium, / si pauper habeat intus negocium, / non eat vacuus ad hostiarium / sed si vult ingredi solvat marsupium
habeat ‥ cubicularius domini pape x marcas, hostiarius domini pape xl solidos sterlingorum
item, advocatoribus hostiarii domini pape, triginta quatuor Turonenses grossi
Christus ~ius fuit quando ‥ portas inferni aperuit, unde modo hostiarii qui dicuntur aecclesiae ostia et sacrarii ‥ custodiri [sic ] jubentur
Christus ‥ ~ius fuit quando destruxit ostia inferni et ligavit diabolum
si ad ostium cubiculi humiliter accedamus, ‥ scio quia ~ius benignissimus est et novit nos ex nomine et confestim aperiet nobis
admittuntur alii, alii prohibentur intrare, liquet quia ~ius in promptu est, habens super humerum suum clavem David, in qua claudit et aperit, juxta quod accepit a Patre
ostium domus Dei verbi sacri intelligentia est ‥ per quod alii admittuntur, alii ‥ repelluntur juxta beneplacitum ‥ ~ii qui est Christus
nemo ‥ sufficit suo imperio portas hujus aperire nisi filius hominis qui notus hostiarius prius descenderat
consentiunt quod ‥ Petro ‥ claves regni caelorum sint dati ‥? ‥ hic est ~ius ille, cui ego contradicere nolo
Willelmus scolarum Eboracensium hostiarius
statutum est quod ad hostium hostiarius, sive subhostiarius, continue sedeant, nec duos vel tres scolares simul et semel exire permittant
quando hostiarius vel submonitor scolarium Cantuariensium propter numerum scolarium scolas S. Martini visitavit, scolares S. Martini absconderunt se usque ad numerum xiij
‥ unius magistri in grammatica, et ~ii sub ipso eis intendere debencium propter instruccionem eorum in moribus et sciencia(
Willelmus hostiarius abbatis Walteri
cum ‥ pratis quondam W. hostilarii abbatis W.
hic hostiarius,a nostyller
ōstĭārĭus, (13) ĭī, m. (ostium), portier, concierge : Varro R. 1, 13 ; Plin. 12, 64 || sacristain : Cod. Th. 1, 3, 3.
velumstabat, Cancellarius ; nam Ostiariorum id fuit potissimum munus. Monachus Sangall. de Carolo M. lib. 1. cap. 20 :
Tunc dixit nominatus, non revera Episcopus, ad Ostiarium vel Scarionem suum, cujus dignitatis aut ministerii viri apud antiquos Romanos Ædilitiorum nomine censebantur.
MinisterialesPalatinus, qui majoribus ministris suberant, statuitur ab Hincmaro de ordine Palatii cap. 17. Ex iis aliquot recensentur, scilicet
Goterannus magnificus Ostiarius, in Epist. Hadriani PP. 92. Codicis Carolini.
Albertus Comeset
Ostiarius, et Consiliarius Imperatoris, (Ludovici Pii) in Vita Aldrici Episc. Cenom. num. 71.
Francolinus Ostiarius Regis, apud Odorannum in Chron.
Gerungus summus sacri Palatii Ostiarius, apud Frotharium Tullensem Epist. 2. 4.
Ostiariorum Magister, apud Eginhardum ann. 822.
Atho Ostiarius Caroli Imperatoris, apud Hincmarum de villa Novilliaco in Appendice ad Flodoardum. Cujusmodi vero officium fuerit in Regum Palatiis describit Fleta lib. 2. cap. 16. et Vetus Poëma MS. de Vulpe coronato :
Estoit Huissiers et Chambrelens Li Oliphans qui estoit lens, Fu à la porte pour ouvrir, Les grans fiestes à cour tenir. Li Bugles qui mult estoit fors, Refu Huissiers por çou que hors Demourassent cil qui à court N'apporte chose qui a tour.
Ad Ostiarium pertinent claves Ecclesiæ, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia, quæ sunt intus extraque, custodiat, fideles recipiat, infideles et excommunicatos rejiciat.His consona habent Isidorus Senior lib. 2. de Eccl. offic. cap. 14. Alcuinus lib. de Divin. offic. cap. de Eccl. ordine, et cap. de Tonsura Clericorum ; Amalarius lib. 2. de Eccl. offic. cap. 7. Rabanus lib. 1. de Instit. Cleric. cap. 12. Honorius Augustod. lib. 1. cap. 175. Stephanus Eduensis Episc. lib. de Sacram. altaris cap. 1. Hugo Rotomagensis Archiep. lib. 2. de Hæretic. cap. 8. Ivo Carnot. serm. de Excellentia sacror. ordin. Gillebertus Episcopus Lunicensis de Usu Ecclesiastico, Canones Ælfrici Saxonici ad Vulsinum Episc. cap. 11. Vita S. Theolonii n. 4. Anastasius in Vita PP. pag. 9. 10.
Ostiarius cum ordinatur, postquam ab Archidiacono instructus fuerit, qualiter in domo Dei debeat conversari, ad suggestionem Archidiaconi tradat ei Episcopus claves Ecclesiæ, dicens : Sic age, quasi redditurus Deo rationem pro his rebus, quæ istis clavibus recluduntur, et tradat ei Diaconus ostium Ecclesiæ.Agit etiam de ordinatione Ostiariorum Concilium Carthaginense IV. can. 9. Ostiariorum porro mentio occurrit in Epist. S. Ignatii ad Antiochenos, in Epist. S. Cornelii PP. ad Fabium Episc. Antiochenum, apud Euseb. lib. 6. Hist. cap. 35. in quibus
Mansionarius.
dandi duos minores ordines, Ostiariatum videlicet et Lectoratum.
OSTIARIUS
OSTIA´RIUS[DOMUS]
Ostiarius
A janitor. See domus.