pactio
pactio, an agreeing, agreement, covenant, contract, stipulation, bargain, pact
- In gen., an agreeing, covenanting; an agreement, covenant, contract, bargain, pact (syn. pactum): est autem pactio duorum plurinmve in idem placitum et consensum, Dig. 2, 14, 1: in pactionibus faciendis legem spectare, Cic. Q. Fr. 1, 1, 12: pactionem facere de aliquā re, id. Rosc. Com. 12, 34, and 14, 40: nefarias cum multis pactiones conflare, id. Har. Resp. 20, 42: pactionem cum aliquo facere, ut, etc., id. Att. 4, 18, 2: condiciones pactionesque bellicas perturbare perjurio, id. Off. 3, 29, 108; id. Caecin. 18, 51: arma per pactionem tradere, Liv. 9, 11: summā fide in pactione manere, Nep. Ag. 2, 4: talibus pactionibus pacem facere, conditions, id. Dion. 5: interpositā pactione, Just. 7, 6, 4; 22, 2, 3: pactionem de republicā facere, id. 35, 1, 4: collegam suum Antonium pactione provinciae perpulerat, ne, etc., by making over to him his province according to agreement, Sall. C. 26, 4: pactionem nuptialem facere, Liv. 4, 4: praemiorum, a promise, Cic. post Red. in Sen. 13, 31.—
- II In partic.
- A An agreement, compact, between the farmers general and the inhabitants of a province: pactiones cum aliquo conficere, Cic. Fam. 13, 65, 1; id. Att. 5, 13, 1.—
- B A corrupt bargaining, an underhand agreement or compact: nonnullos pactionis suspicionem non vitasse, Cic. Verr. 2, 1, 7, § 17: Aulum spe pactionis perpulit, uti, etc., Sall. J. 38, 2; cf. id. C. 26, 4.—
- C A truce: aut pax aut pactio, Flor. 4, 12, 24.—
- D Pactio verborum, a form of words: ex pactione verborum, quibus jusjurandum comprehenditur, on account of the form of oath, Cic. Rosc. Com. 16, 46; cf.: deos cum pactionibus adorare et formulis, Arn. 7 med.—
- E A marriage-contract: hic eam rem volt, scio, mecum adire ad pactionem (= mecum pacisci), Plaut. Aul. 2, 2, 25 (202).
promittentibus illam ~onis condicionem se observaturos quam ‥ unianimiter paciscebamur
~ones, conditiones
pax incertis ~onibus ludificata
ipse H. reddidit in manu abbatis breve regis super eadem calumpnia et adavit in manu A. dapiferi ~onem istam finabiliter tenendam
sub certis conditionibus et ~onibus
constituamus quandam inter nos sicut et quosdam alios non numquam fecisse audivi ~onem
ei dederunt ‥ tantum de sarto quantum pater ejus fecerat, ea ~one ne amplius aliquid ibi augeat
hac sc. disposicione et ~one constituta ut ‥ monachi ‥ sibi eligant personam
- 1. overeenkomst, verdrag, regeling, afspraak [verborum; praemiorum; provinciae]; ➤ pactionem facere cum alqo (over: de; m. ut); sine ulla -e zonder enig beding;
- 2. vredesvoorwaarde; ➤ arma per pactionem tradere capituleren, zich overgeven;
- 3. contract: (a) tussen pachters v.h. land v.d. staat en bewoners v.d. provincies: ➤ pactiones conficere; (b) huwelijkscontract; (c) schikking in een proces;
- 4. geheime overeenkomst; ➤ pactionis suspicio; spe pactionis.
Pactoconcessum. Charta Rodulfi Reg. ann. 923. tom. 2. Gall. Christ. inter Instr. col. 222 :
Ut nullus Comes, aut judex publicus, aut aliqua sæcularis potestas ibi audeat aliquam exactionem facere, neque mansionaticas aut Pactiones, aut aliquas redhibitiones exigere.Vide Pactum.
- paciscor, an agreeing, agreement, covenant, contract, stipulation, bargain, pact: de civibus cum sociis facere pactiones: pactione libertatem perdere: neque ullum telum per pactiones loquentium traiciebatur, Cs.: arma per pactionem tradere, L.: talibus pactionibus pacem facere, conditions, N.: foederis: conlegam suum pactione provinciae perpulerat, ne, etc., by agreeing to yield him the province, S.: nuptialis, L.: praemiorum, promise.—An agreement between farmers general and the people of a province: pactiones cum civitatibus conficere.—A corrupt bargaining, underhand agreement: pactionis suspicionem non vitasse: Aulum spe pactionis perpulit, uti, etc., S.—In the phrase, pactio verborum, a form of words.
-
…Q. Curius, de quo paulo ante memoravi, consilia Catilinae sibi proderet ; ad hoc collegam suum Antonium pactione provinciae perpulerat, ne contra rem publicam sentiret ; circum se praesidia amicorum atque clientium occulte habebat. Postquam dies…
Sallust, Catilina
-
…exspecto. quod scribis te audisse in candidatorum consularium coitione me interfuisse, id falsum est. eius modi enim pactiones in ea coitione factae sunt, quas postea Memmius patefecit, ut nemo bonus interesse debuerit, et simul mihi…
Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem
-
…atque Caesaris unum flumen tantum intererat Apsus, crebraque inter se colloquia milites habebant, neque ullum interim telum per pactiones loquentium traiciebatur. mittit P. Vatinium legatum ad ripam ipsam fluminis, qui ea quae maxime ad pacem pertinere…
Julius Caesar, Civil War
-
…est, multaque et magna inter nos officia paria et mutua intercedunt. eius summa existimatio agitur in eo ut pactiones cum civitatibus reliquis conficiat. non me praeterit nos eam rem Ephesi expertos esse neque ab Ephesiis ullo modo impetrare…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…non facere periurium est. Scite enim Euripides Iurávi lingua, méntem iniuratám gero. Regulus vero non debuit condiciones pactionesque bellicas et hostiles perturbare periurio. Cum iusto enim et legitimo hoste res gerebatur, adversus quem et totum ius…
M. Tullius Cicero, De Officiis
-
…suffragium libero, provincia tibi ista manupretium fuerit eversae per te et perditae civitatis, cumque omnium tuorum scelerum haec pactio exstiterit ut, si tu totam rem publicam nefariis latronibus tradidisses, Macedonia tibi ob eam rem quibus tu velles…
Cicero, in Pisonem
-
…diem statuo satis laxam, quam ante si solverint, dico me centesimas ducturum ; si non solverint, ex pactione. itaque et Graeci solvunt tolerabili faenore et publicanis res est gratissima, si illa iam habent pleno modio ,…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…denique capiti ac fortunis tuis providere cum tui nominis terror in auribus animisque aratorum versaretur, cum decumani aratoribus ad pactiones faciendas non suam vim, sed tuum scelus ac nomen opponerent. ecquod iudicium Romae tam dissolutum, tam perditum…
Cicero, in Verrem
-
…, neque de filio dicit. iam hoc quis tum fuit Syracusis quin audierit, quin sciat, has Timarchidi pactiones sepulturae cum vivis etiam illis esse factas non palam cum Timarchide loquebantur, non omnes omnium propinqui adhibebantur, non…
Cicero, in Verrem
PA´CTIO, PACTUM. [OBLIGATIONES]