parum
parum, too little, not enough, insufficiently
they did not think it was enough to have undertaken such crimes with impunity
- I Lit.
- A Subst.
- 1 With gen.: in hac enim satis erat copiae, in illā autem leporis parum, Cic. Brut. 68, 240: non parum humanitatis (= satis), id. Rosc. Com. 16, 46: satis eloquentiae, sapientiae parum, Sall. C. 5, 4: Latini sanguinis, Hor. Epod. 7, 4: splendoris, id. Ep. 2, 2, 111.—
- 2 Absol.: magis offendit nimium quam parum, Cic. Or. 22, 73; cf.: in hoc genere nimium quod est offendit vementius quam id, quod videtur parum, id. ib. 53, 178: melius est parum cum timore Domini, Vulg. Prov. 15, 16; 16, 8.—
- B Adverb.
- 1 With verbs: parum praedicas, Plaut. Am. 1, 1, 218 (370): consulitis parum, Ter. Ad. 993: parum procedit quod ago, id. And. 680: si parum intellexti, Plaut. Rud. 4, 4, 59 (1103): quaero ex te, quae parum accepi, Cic. N. D. 3, 1, 4: cum parum memineris, quod concesseris, id. Inv. 1, 47, 88: credere alicui, Caes. B. C. 2, 31: affirmatur, Tac. H. 4, 60.—
- b Parum est, videtur, etc., it is, seems, not enough, not sufficient: parum habere, to deem it not enough, to be not content with any thing: immo duas dabo, una si parum est, Plaut. Stich. 4, 1, 44 (548): rebus servandis centuplex murus parum'st, id. Pers. 4, 4, 11 (569): parumne est, quod nobis succenset senex, Ni instigemus etiam? Ter. Phorm. 546: parumne est, quod tantum homines fefellisti, ut neglegeres auctoritatem senatūs, Cic. Sest. 14, 32; often followed by nisi: consules parum sībi videri praefati pro merito eorum suā voce conlaudari eos, nisi, etc., Liv. 27, 10, 5: parum fuisse non laudari Africanum ... nisi, etc., id. 38, 54, 9; 6, 40, 8; 42, 4, 6; 38, 54, 9: parum est, ut in curiam venias, nisi, etc., Plin. Pan. 60; rarely by si: parum est, si in partem ejus venis, etc., Liv. 6, 40, 18: ceu parum sit in tantam pervenire altitudinem, Plin. 31, 1, 1, 2: non nocuisse parum est; prodest quoque, Ov. F. 2, 415: quid satis est, si Roma parum? Luc. 5, 274: haec talia facinora impune suscepisse parum habuere, Sall. J. 31, 9: templum violare parum habuisse, nisi, etc., Liv. 42, 3; Vell. 2, 76 fin. parum est, aegrum non esse, Tac. Or. 23.—
- 2 With adjectives, not sufficiently, too little. sunt ea quidem parum firma, Cic. Att. 10, 11: si parum multi sunt, qui, etc., id. Planc. 7, 18: parum multae necessitudines, id. ib. 30, 72; id. Tusc. 5, 37, 107: blanda es parum, Plaut. Cas. 3, 3, 21 (583): dum pudet te parum optimatem esse, Cael. ap. Cic. Att. 10, 9, A, 2: parum claris lucem dare coget, Hor. A. P. 448: castis, id. C. 1, 12, 59.—
- 3 With adverbs: nemo parum diu vixit, qui, etc., not enough, not sufficiently, Cic. Tusc. 1, 45, 109: diligenter, id. Att. 10, 9: mature, Liv. 21, 3: cui rei parum diligenter ab iis erat provisum, Caes. B. G. 3, 18, 6: si quando dictum est: est autem dictum non parum saepe, often enough, Cic. Fin. 2, 4, 12: cum non parum liberaliter domum suam homines invitaret, Nep. Att. 13, 6; cf.: parum in tempore, not in good season, too late, Tac. A. 1, 19.—
- II Transf., in gen., not particularly, not very, little (perh. only post-Aug.), v. Madv. ad Cic. Fin. 781 sq.; Dietsch ad Sall. J. 85, 31.
- A With adjectives: semper fuerunt non parum multi, qui, etc., not few, Quint. 6, 2, 3; so, scripsit non parum multa, id. 10, 1, 124.—
- B With verbs: non sunt composita mea verba: parum id facio, I care little for it, Sall. J. 85, 31 Kritz (but the true read. is parvi, Dietsch ad loc.; Madv. ad Cic. Fin. p. 781): dolebimus, sed parum, Sen. Ep. 116, 7: nihil aut certe parum, intererat, Plin. Pan. 20, 3: (littera M) etiamsi scribitur, tamen parum exprimitur, it is hardly sounded, Quint. 9, 4, 40; 8, 3, 5: possessa ipso transitu Vicetia: quod per se parum, etc., Tac. H. 3, 8: non principatus appetens, parum effugerat ne dignus crederetur (= vix), id. ib. 3, 39 fin. (Cic. Tusc. 5, 14, 41, the better read. is: qui pauca metuit, Bait.).
II) minus, A) weniger, plus minus, mehr oder weniger, ungefähr, Hirt. b. G.: minus minusque, Ter. u. Liv., od. minus ac minus, Plin., od. minus atque minus, Verg., weniger und weniger, immer weniger und weniger: nihil minus, nichts weniger, ganz u. gar nicht, Ter. u. Cic.: non m., Cic. u. Liv., od. haud m., Liv., nicht weniger, ebensowohl: so auch neque m., und ebensowohl, Nep. – mit folg. Vergleichungspartikeln, quam od. atque (ac), Cic., Verg. u.a.: nihil minus quam, alles andere mehr, am allerwenigsten, Liv. (s. Weißenb. Liv. 3, 3, 2). – u. mit fehlendem quam, haud minus duo milia, nicht weniger als usw., nicht unter usw., Liv.: m. triginta diebus, in weniger als dreißig Tagen, Cic.: ne dona m. quinum milium (daret), keine Geschenke unter fünf tausend Asse, Liv. – m. folg. Abl., α) des verglichenen Gegenstandes, nemo illo fuit m. emax, Nep.: minimo m., beinahe, um ein Haar, Apul. – β) mit Abl. der Menge, Zahl usw., um wieviel? facere dimidio m. palas, um die Hälfte weniger, Varro: uno m. teste haberet, einen Zeugen weniger, Cic.: generosae (sues habent mammas) duodenas, vulgares binis m., zwei weniger, Plin.: multo m., viel weniger, Cic.: paulo m., etwas weniger, Cic., u. (= ὀλίγου δειν) fast, beinahe, Plin. ep.: quanto minus (fast ebensoviel), quam etc., Plin. pan.: eo m., desto weniger, und quo m., je weniger, Cic.: aber quo minus dixi quam volui de te, um was ich weniger, d.i. was ich dir noch nicht genug ans Herz gelegt habe, Plaut. capt. 430: quo tu minus scis aerumnas meas, um was du weniger, d.i. was du noch nicht genug weißt von meinem Unglück, Ter. Andr. 655. – bes. = weniger, außer, ausgenommen, bis sex cecĭderunt, me m. uno, außer mir allein, mich allein ausgenommen, Ov. – B) nicht sonderlich, nicht recht, m. diligenter, Nep.: m. multi, Cic.: intellexi m., nicht recht, Ter. – C) nicht so, nicht so sehr, m. infesta, quam etc., Liv. – D) nicht, a) nach quo (daß), prohibuisse, quo minus etc., Cic.: neque recusavit, quo m. poenam subiret, weigerte sich nicht, die Strafe zu leiden, Nep.: deterrere, quo m., Cic.: auch minus quo, Ter. – b) in den Formeln si minus, wo nicht, sin minus, wo aber nicht, widrigenfalls, worauf gern at, tamen etc. zu folgen pflegen, si assecutus sum, gaudeo; sin minus, hoc me tamen consolor, Cic. – E) zu wenig (gew. mit plus, das dann zu viel heißt), m. dicere, Cic.: plus minusve faxit, zu viel od. zu wenig, Ter.; vgl. plus (adv.) unter multus.
III) Superl. minimē (auch minumē geschr.), A) am wenigsten, a) übh.: quā m. arduus ad nostras munitiones ascensus videbatur, Caes.: mihi placebat Pomponius maxime, vel dicam, minime displicebat, Cic.: quod minime apparet et valet plurimum, Cic.: quod ad te minime omnium pertinebat, am allerwenigsten, Cic. – b) bei Adjektiven, um den Grad der angegebenen Eigenschaft unbestimmt zu lassen, den richtig zu würdigen der jedesmalige Zusammenhang lehrt, keineswegs, gar nicht, ganz und gar nicht, homo m. ambitiosus, Cic.: m. vafer, m. malus, Cic. – c) bei Antworten, keineswegs, ganz und gar nicht, Cic. u.a.: verstärkt minime vero, Cic.: minime hercle vero, Plaut.: minime gentium, ganz und gar nicht, um des Himmels willen nicht, beileibe nicht, Ter. – B) wenigstens, Liv. u. Colum.
ne ~um dicere videretur in eo quod ait
judicium ‥ pauperis, i. ~um habentis
potissare vel pitissare, ~um et ~um potare
secundum ~um scire meum et intellectum
in qua sola parum vini vix tunna tenebat
ipse tenet unam domum ‥ et ~um terrae de iij sol’
qui lanea tantum vestitur aliquid patitur asperitatis, qui tantum linea, ~um~caloris
luscus, qui ~um habet luminis
ut ~um quid panis et aquae sumeret
de cujus nuperrima revelatione parum quid sed magnum fidei monumentum hic inserimus
in quo parliamento ~um notabile fuit factum, nisi ‥
Gregorius ‥ in papam est electus, sed post ~um Crescentius ‥ Placentinum episcopum ‥ in papatum intrusit
~um est generationem nosse sillogismorum nisi quis et potentiam habeat faciendi
~um est pascere ventres cito morituros
si dominum dicas, ~um est
quare nunc proposito non sit ~um qualiter ad principia prompti disserendo simus expedire
~um auribus captasti propheticam objurgationem
pane ‥ ~um inpinguato
non ~um expavit
verum vel a vero ~um distans
cum rex ‥ ~um versus portam et quasi passibus octo processisset
pauper superbus qui ~um eruditus est
conversatus cum hominibus ‥ Jesus Christus circa quod per annos xxxiij non plenos parum quid
nimis tepida est oratio mea quia ~um fervida est caritas mea
nullus presbiter nisi, ut verbo ~um Latino utar, firmarius
regnavit xix annis et ~um plus
vixit usque ad noctem et ~um infra noctem obiit
unam preciosam crucem ‥ ponderantem ccxx uncias et ~um ultra
potissare vel pitissare, ~um et ~um potare
R. Seminator decipit terram domini seminando pro eo quod ~um et ~um furatur semen
accidit ‥ ~um ante guerram illam ‥ ut ‥
hoc dicto parumper reticuit ‥ dixit et sicut antea ~um silens ita sermonem conclusit
huc parum descende / de poli sede
secundum ~um scire meum et intellectum
➳ v. minus et minime.
- 1. subst. indecl. n: ➤ ~ roboris, animi, sapientiae, splendoris; (m. inf.; aci.) parum est aegrum non esse het is te weinig, niet voldoende; parum habere (m. inf.) niet tevreden zijn; parum facere beschouwen als te onbelangrijk;
- 2. adv.: ➤ ~ diligenter; ~ callide niet slim genoeg; ~ attendere; ~ firmus, validus te zwak; ~ iusta causa; ~ diu te kort; non, haud ~ genoeg, behoorlijk; non ~ saepe tamelijk vaak; scripsit non ~ multa nogal veel; — (postklass.) niet bijzonder, niet erg, niet echt: ~ credere alci; homo non parum sciens goed geschoold; II. comp. minus
- 1. subst. indecl. n kleiner, minder; ➤ minus dubitationis; minus posse, valere; minus ceciderunt (quam) duo milia;
- 2. adv. (a) minder; ➤ minus credibile; minus admirabilis; minus placet; minus bonum vinum; minus diu vivunt; — speciale combinaties: minus saepe; plus minus min of meer, ongeveer; minus minusque steeds minder; nihilo minus niettemin, toch; multo minus veel minder; paulo minus iets minder; eo minus des te minder; quo minus naarmate minder; minus multi niet zo velen; — bij getallen e.d., met of zonder quam minder dan, niet helemaal: minus (quam) ducenti milites; minus quindecim dies sunt quod nog geen vijftien dagen; dimidio minus; (b) (ipv. negatie) niet genoeg, niet echt, niet bijzonder; ➤ res minus prospere gerere; si minus als niet, zo niet, anders: monebo, si quem meministi minus; sin minus als echter niet; (c) haud minus, non minus quam evenzeer als; ➤ laudibus haud minus quam praemio militum animi gaudent; (d) te weinig; ➤ minus facere; III. superl. minimē adv.
- 1. het minst, zeer weinig; ➤ quam minime multa zo min mogelijk; minime saepe hoogst zelden; ad te minime omnium pertinebat het allerminst; minime mirandum est;
- 2. volstrekt niet, in geen geval, helemaal niet; ➤ minime omnes; minime malus; homo minime ambitiosus; non minime in het bijzonder; haec non credis? minime vero nee, absoluut niet.
少。稍。未幾。— multi 不多。— saepe 少有。 — olei 些須油。— habere 嫌少。— intellexisti 若爾未明曉。
Suggest a Translation
See an image
Pro uno Paro de planellis pro domino per manus barberii, taren. 1.
Pochet. Lit. remiss. ann. 1357. in Reg. 86. Chartoph. reg. ch. 95 :
Lequel Adam... avoit replantéActa Mss. Inquisit. Carcass. ann. 1308. fol. 66. v° :(la borne) un Pochet trop sur la terre dudit Colinet.
Vade, dixi ego, mecum unum Parum ; libenter, dixit ipse. Et ivimus ambo usque ad prædictum pontem castri Verduni.Galli diceremus,
Venez un peu avec moy.
- SPAR-, too little, not enough, insufficiently: consulitis parum, T.: quaero ex te, quae parum accepi: sibi credi, Cs.: sunt ea quidem parum firma: parum multae necessitudines: tuta probitas, S.: parum claris lucem dare, H.: nemo parum diu vixit, qui, etc.: mature, L.: est dictum non parum saepe, often enough: non parum liberaliter homines invitare, N.—With est, it is too little, is not enough, does not suffice: parumne est, quod nobis succenset senex, Ni instigemus etiam?is it not enough?T.: parumne est, quod tantum homines fefellisti, are you not content?: parum est, si in partem eius venis, etc., L.: vobis Supplicium meruisse parum est, i. e. you are not satisfied, O.—With habere, to regard as too little, be dissatisfied, be not content: haec talia facinora impune suscepisse parum habuere, were not satisfied, S.: templum violare parum habuisse, nisi, etc., L.— Substantively, an insufficiency, too little, not enough: magis offendit nimium quam parum: in hac satis erat copiae, in illā leporis parum: satis eloquentiae, sapientiae parum, S.: splendoris, H.
-
…, quam vehementer foris esse timendum putem, licet hinc intellegatis, quod etiam illud moleste fero quod ex urbe parum comitatus exierit. Vtinam ille omnis secum suas copias eduxisset Tongilium mihi eduxit quem amare in praetexta coeperat, Publicium…
Cicero, in Catilinam
-
…rei lubet simulator ac dissimulator, alieni appetens, sui profusus, ardens in cupiditatibus ; satis eloquentiae, sapientiae parum. Vastus animus immoderata, incredibilia, nimis alta semper cupiebat. Hunc post dominationem L. Sullae lubido maxuma…
Sallust, Catilina
-
…quae postea orta est, leniri credebant atrocitate sceleris eorum, qui poenas dederant. Nobis ea res pro magnitudine parum comperta est. Sed in ea coniuratione fuit Q. Curius, natus haud obscuro loco, flagitiis atque facinoribus…
Sallust, Catilina
-
…illos obnoxios fidosque sibi faceret. Scio fuisse nonnullos, qui ita existumarent iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat, parum honeste pudicitiam habuisse ; sed ex aliis rebus magis, quam quod cuiquam id compertum foret, haec fama valebat…
Sallust, Catilina
-
…adfinitate viri medius fidius optimi ; nam hoc ego de illo existimo. cetera porro, quibus adhuc ille sibi parum utilis fuit, et aetate iam sunt decussa, et consuetudine atque auctoritate tua, pudore Tulliae, si qua…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…. quamquam cui sunt inauditae cum Deiotaro querelae tuae numquam tu illum accusavisti ut hostem, sed ut amicum officio parum functum, quod propensior in Cn. Pompei amicitiam fuisset quam in tuam cui tamen ipsi rei veniam te daturum…
Cicero, pro Rege Deiotaro
-
…NE ADMITTITO NEVE PARTEM DATO NEVE REDIMITO. quid ita ne vitiosum opus fieret at erat probatio tua. ne parum locuples esset at erat et esset amplius, si velles, populo cautum praedibus et praediis. hic te si…
Cicero, in Verrem
-
…iudicio quam plurimos improbos liberetis. ne id quidem satis est facite ut ceteris posthac idem liceat. licebit adhuc parum est. permittite ut liceat quanti quisque velit tanti aestimare. permissum est stultissimus quisque posthac minimo aestimabit. videtis…
Cicero, in Verrem
-
…nominatim sum appellatus in Bruto tu llius, qui li bertatem ci vibus stabili verat. miliens revocatum est. Parumne videbatur populus Romanus iudicare id a me et a senatu esse constitutum quod perditi cives sublatum per nos criminabantur maximum…
Cicero, pro Sestio
-
…, et oram quidem maritimam iam relinquemus, Afranium exspectabimus ; et ; Petreium. nam in Labieno parum est dignitatis. hic tu in me. .. illud desideras. nihil de me dico, alii viderint…
Cicero, Epistulae ad Atticum