portus
portus, a harbor, haven, port
having arrived here, we entered the port
- I A harbor, haven, port: Lunai portus, Enn. ap. Pers. 6, 9 (Ann. v. 16 Vahl.): portus Caietae, Cic. Imp. Pomp. 12, 33; id. Rep. 3, 31, 43; cf.: in Graeciae portus, id. ib. 1, 3, 5: e portu solvere, to sail out of port, id. Mur. 2, 4; so, e portu proficisci, Caes. B. G. 3, 14: ex portu exire, id. B. C. 2, 4: ex portu naves educere, id. ib. 1, 57; 2, 22: portum linquere, Verg. A. 3, 289: petere, to sail into, to enter, Cic. Planc. 39, 94; Verg. A. 1, 194: capere, Caes. B. G. 4, 36: occupare, Hor. Ep. 1, 6, 32: in portum venire, to enter the port, Cic. Sen. 19, 71; so, in portum ex alto invehi, id. Mur. 2, 4: in portum deferri, Auct. Her. 1, 11, 19: in portum pervenire, Caes. B. G. 4, 22: in portum se recipere, id. B. C. 2, 22: in portum navim cogere (al. conicere), Cic. Inv. 2, 32, 98: in portum penetrare, id. Verr. 2, 5, 37, § 96: portum tenere, to reach a port, id. Fam. 1, 9, 21: in portum voluntatis deduci, Vulg. Psa. 106, 30: in portu operam dare, to be an officer of the customs, Cic. Verr. 2, 2, 70, § 171; 2, 2, 72, § 176.—With reference to the import-duty to be paid in ports: ex portu vectigal conservare, Cic. Imp. Pomp. 6, 15; id. Verr. 2, 2, 70, § 171. —Prov.: in portu navigare, i. e. to be in safety, out of all danger, Ter. And. 480; so, in portu esse, Cic. Fam. 9, 6, 4.—
- 2 Poet., transf., the mouth of a river, where it empties into the sea, Ov. H. 14, 107; id. Am. 2, 13, 10.—
- B Trop., as also the Greek λιμήν, and our haven, a place of refuge, an asylum, retreat (class.; a favorite trope of Cicero): portus corporis, Enn. ap. Cic. Tusc. 1, 44, 107 (Trag. v. 415 Vahl.): tamquam portum aliquem exspecto illam solitudinem, Cic. de Or. 1, 60, 255; so with tamquam, id. Brut. 2, 8: se in philosophiae portum conferre, id. Fam. 7, 30, 2: regum, populorum, nationum portus erat et refugium senatus, id. Off. 2, 8, 26: exsilium non supplicium est, sed perfugium portusque supplicii, id. Caecin. 34, 100; id. Tusc. 1, 49, 118: hic portus, haec arx, haec ara sociorum, id. Verr. 2, 5, 48, § 126; so, nam mihi parta quies, omnisque in limine portus, i. e. security is at hand, Verg. A. 7, 598: venias portus et ara tuis, Ov. H. 1, 110: vos eritis nostrae portus et ara fugae, id. P. 2, 8, 68. —
- II In the oldest Latinity, a house (as a place which one enters): portum in XII. pro domo positum omnes fere consentiunt, Fest. p. 233 Müll.—*
- III A warehouse: portus appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur, Dig. 50, 16, 59: Licini, Cassiod. Var. 1, 25.
ac si marinis fluctibus jactatus et in optato evectus ~u [v. l. optatum ‥ ~um ] remis
ut saltem in portu quassatus navita flustris / ad requiem tendens obtata sorte fruatur
tres viri fratres, pulsato signo, ante ~um praefatae insulae steterunt, ad quos ‥ S. Guthlac ‥ successit
perduxit eum ad ~um ‥ ubi ‥ aliquantisper moratus ‥ navigavit ad Brittaniam
Angiportos, nomen ~i
in introitu ~us de Dovere est unum molendinum(
mercatio die Jovis quaqua ebdomada ‥ in omnibus porthis et burgis meis
in transitibus pontium et maris ~uum per totam Angliam
concedo ut apud Eadwardestowe sit porthum et mercatio die Jovis quaqua ebdomada
navigantes prospere ~um salutis tenuerunt
navis autem sic ordinetur nostra quod ad ~um salutis applicetur
supervisum apercionis quarumcumque mercandisarum custumabilium ad ~um salutis applicatarum et extra portum exeuncium
ad ~um [gl.: ~us est navium status ] coenubialis vitae festinantes
ut sit virginitas patria, castitas ~us [gl.: est statio navium, tutissima navium statio ]
optatum silentii ~um [gl.: ~us dictus a deportandis commerciis ] sero attigit
ad portum vitae ‥ gubernent
[ad Angliam ] velut ad unicum tute quietis ~um ‥ appellebant
ad conjugii ~um de fornicationis naufragio fugientes
~us mortis et porta vite
a rege, hospitandi gratia, in castellum quod vocitabat ~um Gaudii [Chateau Gaillard ] ‥ destinatur
~um Verrinum [gl.: vocatur Le Groyne: est in mare ut rostrum porci, ubi intraverunt terram ] sic intravere marinum
volens apud ~um Regine [Queensferry ] in Laudoniam transfretare
Hugoni de ~u salutem(
Isemberto de ~u heredibusque ejus
ad locand’ naves V ~uum
de navibus V ~uum. rex baronibus de V ~ubus salutem
in Cancia sunt lxvj hundredi preter Middeltune, Cantuariam, Quinque ~uos, Roffam ‥
consilio ‥ baronum ‥ de Quinque ~ubus
qui Angliam intrare non valens, navigio Quinque ~uum mare occupante ‥
de Londoniis et aliis civitatibus ‥ et precipue de ~ubus [v. l. Quinque ~ubus ]
rex solebat mittere brevia sua custodi Quinque ~uum
burgenses ‥ reddebant de theloneo xx sol’ ‥ de ~u xxxv sol’ de pastura vij sol’ et iij den’(
annuum ~um centum solidorum quam prior et conventus prioratus de Wenlok ad capitalem domum ejusdem prioratus in partibus transmarinis reddere solebant
in Lundoniensi ~u
quod habeat intus liberaliter modium et pondera et mensura[m ] sicut in ~o mos est
si curet amicitiam ipsius ~i, reddat nobis triginta solidos emendationis(
ipsi qui ~os custodiunt, eciant ‥(
via regia dicitur que ‥ ducit in civitatem vel burgum vel castrum vel ~um regium(
curia ~is domini regis tenta ibidem
➳ gén. arch. porti Turpil. Com. 49 || dat.-abl. pl. portubus Cic. Pomp. 16 ; portibus Liv. 27, 30, 7, etc.
- 1. haven; ➤ in portum (per)venire; portum capere binnenlopen; ex portu exire; magister portūs tolbeambte; in portu ambulo in de haven(stad);
- 2. (poët.) riviermonding;
- 3. (metaf.) toevlucht(soord) [sociorum]; ➤ se in philosophiae portum conferre; senatus erat ~ et refugium nationum.
海口。房。避難所。In portu impingere 海口內故船。In portu navigare 事情妥當。
Suggest a Translation
See an image
PuertosHispanis, quibus proprie dicuntur claustra Pyrenæorum montium. Turpinus in Hist. Caroli M. cap. 11 :
Tunc Aigolandus fugiens transmeavit Portus Aserros, et venit usque Pampilonam.Cap. 21 :
Dum Carolus cum 20. millibus Christianorum... Portus transiret.Occurrit ibi pluries. Sebastianus Salmanticensis Ep. in Hist. :
Ita ut ne unus Caldeorum intraWill. Brito lib. 1. Philipp. :Pyrenæi Portus remaneret.
Guillelmus de Podio Laurentii cap. 52 :Usque sub Hispanos fines Portusque remotos.
Quibus auditis Rex et perceptis, quod dictus Comes Fuxi de montanis Castris suis confideret de ultra Portus, etc.Nangius in Philippo III :
Interea Comes Atrebati qui, ut diximus, juxta introitum Portuum cum valida manu peditum et equitum se tenebat, Portus Cysereos evitando, et in partem alteram per montes Pyreneos... transitum fecerat, etc.:
Ibidem :Normans, Bretons vindrent voirement, Et Avalois, Flamenc et Loherant, Et Angevin, Mansel, et Alemant D'otre le Rin vindrent mult fierement Des le port d'Aix jusqu'au Port S. Vincent.
Alibi :Des ports de Nismes jusq'à pors de Navarre.
Consule Notas nostras ad Alexiadem pag. 301.As pors d'Espagne s'en est entrez Roland.
Acysterium quod situm ad radices montium Pyreneorum in præfatæ Galliæ Portariis, etc.
Ante suum introitum fecit idem novus Dux primum juramentum in introitu bariere portus illius urbishodie(Rhedonum) vocati vulgariter, Portus de Morzelles Gallice ;
Mordelaisevocatur.
Amissis autem transalpinis jugibus, cum ad Portum Oeni fluminis cum tantis reliquiis viri religiosi pervenerunt, etc.Ubi et fluminis trajectus intelligi potest. Vide Portura.
Rapports, revenus. Vita S. Placidi Mart. num. 45 :
Requisitus de possessionibus ac Portubus,... de servis et ancillis.Infra :
Præcipit ut... earumdem cortium procuratores ac Portuum custodes... duceret.N. 47 :
Præcepit quod de pretio, quod de Portu acceperat, construeret domum, in qua ipse cum suis habitaret, etc.Infra :
Præpositi Portuum et procuratores cortium... redditus Portuum et census cortium.Adde num. 55. Chronicon Casin. lib. 3. cap. 57 :
Locum qui Cætrarius dicitur in Calabria cum toto Portu suo.Lib. 4. cap. 89 :
Obtulit Ecclesiam S. Nicolai et sanctæ Luciæ cum Portu suo, et cum omnibus rebus suis.Cap. 97 :
De gualdo et de Portu molendini.Charta Ottonis Imper. ann. 956. apud Ughellum tom. 1. pag. 419 :
Insuper trado supradictæ Ecclesiæ in Comitatu Aprutii.... unum Portum, qui reddat centum pondera inter aurum et argentum, et etiam ferrum et sal : qui Portus continet intra se quinque millia modiola inter terram et aquam intra mare.Guntherus lib. 8. Ligurini :
Radevicus lib. 3. cap. 41 :Vectigal, Portus, cudendæ jura monetæ, Cumque molendinis, telonea, flumina, pontes, etc.
Monetam, teloneum, pedaticum, Portus, Comitatus, etc.Lib. 4. cap. 5 :
Telonea, fodrum, vectigalia, Portus, pedatica, etc.Occurrit passim in Chartis Italicis apud Ughellum.
Caventes sibi sic substituentes quod pro administratione, Porto, seu gestione substitutorum suorum, si quid in eis commiserint, tenebuntur prout de jure fuerit respondere.Vide Portamentum.
Port, eodem sensu, in Lit. ann. 1372. tom. 5. Ordinat. reg. Franc. pag. 563 :
Leur bon Port, leur bon estat et bon gouvernement.Occurrit præterea tom. 6. earumd. Ordinat. pag. 227. art. 5. et in Lit. ann. circ. 1360. apud Marten. tom. 1. Ampl. Collect. col. 1473.
Attento quod habetGalli diceremus,(Vaurensis Episcopus) magnum Portum et officium in dicto Concilio, etc.
Port, eadem acceptione, in Lit. remiss. ann. 1397. ex Reg. 152. Chartoph. reg. ch. 298 :
Soubz umbre du grant Port, que ledit Pierre Frere Jehan advocat avoit en justice, par le moyen de sa science et de sa praticque, etc.
Quodque molendinarius pro Portu et reportu cujuslibet salmatæ grani, vel farinæ, tam infra civitatem quam extra mercedem unius solidi Turon. tantum consequatur.Reparationes factæ in Senescallia Carcassonæ ann. 1435 :
Item pro Portu calcis...vi. sol.
Cujus quidem statuti prætextu, cum plures ex post exortæ fuerint rixæ, Portus armorum, volentiæ, etc.Vide Portatio.
Denique in villa, quam rustica lingua nominat Pertusum, tenebamus mistraliam, et Portum, et mercatum, et districtum.Pro tributo quod in portubus exigitur, occurrit in Charta Ottonis IV. Imp. ann. 1210. apud Murator. delle Antic. Estensi pag. 392. Pro appulsu ad portum, in Charta Caroli Imper. ex Tabul. Major. Monast. :
Cum piscatoriis, tractis omnibus, nec non Portum utriusque ripis.Vide Portaticum.
Guirpimus Deo et beato Egidio et tibi Bertranno abbati... in perpetuum, quidquid juste vel injuste petebamus..... insuper Portu prædicto sive portorio, ut de cetero monasterium S. Egidii libere habeat et quiete possideat ipsum super Portum sive super portorium.Regist. episcopat. Nivern. ann. 1287 :
Hic sunt redditus et res pertinentes ad domum de Albigniaco, Portus æstimatur decem libras, etc.Vide supra Portagium 3.
Et in ripa fluminis Arauri ecclesiam S. Petri... cum ipso Porto.
Deportus, Jus caduci in beneficiis ecclesiasticis, quando vacant ; quod ad episcopum, archidiaconum aut archipresbyterum spectat. Jura parroch. eccl. de Thoisiaco Æduens. diœc. ann. 1383. ex Cod.
Archipresbyter percipit... ab omnibus et singulis curatis sui archipresbyteratus pro Portu et nomine Portus duos solidos et sex denarios Turon.
Solverunt dicti domini consules præfato Johanni Comte, pro Portu dictarum litterarum,... tria scuta auri, valentia iiij. libr. xvij. solidos, vj. denarios.
Concedo in allodium sedi Magalonensi, et Clericis omnibus illic viventibus, vel victuris, naves ad portum maris pertinentes, hic, vel ubicunque in honore meo faciat Portum ipsa navis.
Ordinatione facta ne quis Portum, a portu de Leucata usque gradum de Passone, facere præsumat, etc.Occurrit rursum ibid. pag. 632.
Illæ naves hoc datium trium denariorum solvere debeant, quæ Portum fecerint, et remanserint apud civitatem Ferrariæ, causa suarum rerum illuc vendendi vel compa randi.
- 1 PAR-, a harbor, haven, port: in Graeciae portūs: portu solvere, sail from port: ex portu exire, Cs.: portūs linquere, V.: portum petere, enter: tenere, reach: occupare, H.: in portum se recipere, Cs.: in portu operam dare, to be an officer of the customs: neque ex portu vectigal conservari potest, the revenue from customs.— Prov.: in portu navigo, i. e. am out of danger, T.: in portu esse.—Poet.: Per septem Nilus portūs emissus in aequor, i. e. mouths, O.—Fig., a place of refuge, haven, asylum, retreat: portus corporis, Enn. ap. C.: se in philosophiae portum conferre: nationum portus erat senatus: omnis in limine portus, i. e. security is at hand, V.: Vos eritis nostrae portus et ara fugae, O.
-
…te quin ego, vita, tuo limine verba querar ; nec me deficiet nautas rogitare citatos Dicite, quo portu clausa puella mea est et dicam Licet Atraciis considat in oris, et licet Hylleis, illa futura mea…
Propertius, Elegies
-
…Britanniam navigare consuerunt, et scientia atque usu rerum nauticarum ceteros antecedunt et in magno impetu maris atque aperto paucis portibus interiectis, quos tenent ipsi, omnes fere qui eo mari uti consuerunt habent vectigales. Ab his fit initium…
Julius Caesar, Gallic War
-
…consulari ac nonnullis aliis acciderat Rhodi ; qui cum ex fuga Pompeium sequerentur atque in insulam venissent, oppido ac portu recepti non erant missisque ad eos nuntiis ut ex his locis discederent, contra voluntatem suam naves solverant. iamque…
Julius Caesar, Civil War
-
…homini ac domestico, C. Andronico Puteolano. tu autem saepe dare tabellariis publicanorum poteris per magistros scripturae et portus nostrarum dioecesium. Scr. in itinere a Synnada ad Philomellum inter a. d. v et iii Id…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quem posteaquam inanem locum offenderunt et praetorem commosse ex eo loco castra senserunt, statim sine ullo metu in ipsum portum penetrare coeperunt. cum in portum dico, iudices, explanandum est enim diligentius eorum causa qui locum ignorant ,…
Cicero, in Verrem
-
…nocturnum excipere rorem cogerentur. quas tamen difficultates patienter atque aequo animo ferebant, neque sibi nudanda litora et relinquendos portus existimabant. sed cum essent in quibus demonstravi angustiis ac se Libo cum Bibulo coniunxisset, loquuntur ambo ex navibus…
Julius Caesar, Civil War
-
…diripere consuerunt. iis autem invitis, a quibus Pharos tenetur, non potest esse propter angustias navibus introitus in portum. hoc tum veritus Caesar hostibus in pugna occupatis militibusque expositis Pharon prehendit atque ibi praesidium posuit. quibus est…
Julius Caesar, Civil War
-
…ore vos commisistis nec prius illam crucem, quae etiam nunc civis Romani sanguine redundat, quae fixa est ad portum urbemque vestram, revellistis neque in profundum abiecistis locumque illum omnem expiastis, quam Romam atque in horum conventum adiretis…
Cicero, in Verrem
-
…, iste novo quodam genere imperator pulcherrimo Syracusarum loco stativa sibi castra faciebat. nam in ipso aditu atque ore portus, ubi primum ex alto sinus ab litore ad urbem inflectitur, tabernacula carbaseis intenta velis conlocabat. huc ex…
Cicero, in Verrem
-
…totos dies in litore tabernaculo posito perpotabat. ecce autem repente ebrio Cleomene esurientibus ceteris nuntiatur piratarum esse navis in portu Odysseae ; nam ita is locus nominatur ; nostra autem classis erat in portu Pachyni. Cleomenes autem, quod…
Cicero, in Verrem