oppidum
oppidum, a town, city, collection of dwellings
then he arrived in Capua, a great town
- I A town (of towns other than Rome, which was called Urbs; though occasionally the term oppidum was applied to Rome) (class.): oppidum ab opi dictum, quod munitur opis causā, ubi sit: et quod opus est ad vitam gerundam, Varr. L. L. 5, § 141 Müll.; cf. Fest. p. 202: hi coetus (hominum) sedem primum certo loco domiciliorum causā constituerunt, quam cum locis manuque saepsissent, ejusmodi conjunctionem tectorum oppidum vel urbem appellaverunt, Cic. Rep. 1, 26, 41: Athenas anticum opulentum oppidum Contempla, Enn. ap. Non. 470, 5 (Trag. v. 324 Vahl.): fortunatum oppidum, Plaut. Cist. 1, 1, 81 (81): Segesta est oppidum pervetus in Siciliā, Cic. Verr. 2, 4, 33, § 72: praesidia in oppidis, id. Att. 8, 11, B, § 1: Romana per oppida, Verg. G. 2, 176: urbe (i.e. Romā) oppidove ullo, Suet. Oth. 1.—Constr. with gen., of name of a town: Antiochiae, Cic. Att. 5, 18, 1.—Of Rome: per totum oppidum, all through the town, i.e. Rome, Varr. L. L. 6 § 14 Müll.: eos (legatos) in oppidum intromitti non placuit, Liv. 42, 36: oppidum Martis, Mart. 10, 30, 2.—In like manner oppidum denotes Athens, Nep. Milt. 4, 2; and Thebes, id. Pel. 1, 2.—In a fig. of an old man: ad hoc ego oppidum vetus continuo legiones meas Protinus adducam: hoc si expugno, etc., Plaut. Ps. 2, 1, 12 (585).—
- B Transf., the inhabitants of a town: illic oppida tota canem venerantur, nemo Dianam, Juv. 15, 8.—
- II A fortified wood or forest, among the Britons, Caes. B. G. 5, 21. —
- III The barriers of the circus (anteclass.): in Circo primo unde mittuntur equi, nunc dicuntur carceres, Naevius oppidum appellat, Varr. L. L. 5, § 153 Müll.; cf. Fest. p. 184 ib.
’ compulit illos ~o’ : i. ~um intrare
~um Hiericho cum septiformi murorum obstaculo
Severus ‥ apud Eboracum ~um morbo obiit
Rofa est ~um situ nimium angustum sed ‥ hostibus sine periculo non accessibile
dux ‥ Tamesim fluvium transmeavit et ad ~um Guarengefort pervenit
in hoc eodem ~o de Kaerdif
Catenense municipium ‥ Siracusas, ~um Siciliae
Joppe: ~um Palestine maritimum in tribu Dan ‥ Iconium: civitas celeberrima Lycaoniae
~a, rura, casas, vicos, castella propter evangelizandum ‥ peragrare
auxiliante Deo fructus carpebat amoenos / catholicae fidei donec impleverat urbes / agnitione Dei, villas, atque oppida, rura
~a urbesque cum sanctorum cenobiis ‥ concremavit
platee ‥ in urbibus, ~is, et villis
~um, castellum
~um,fæsten
~um contra Tripolim, quod Castellum Peregrinorum vocant, firmavit
a principe Beneventanorum ~um ad manendum sibi suisque heredibus accepit
castrum quod Novus Mercatus dicitur ‥ ad tuendum plurimis baronum suorum commendavit ‥ tandem dux Hugoni ‥ predictum ~um ‥ commendavit ‥ at ille tuitionem prefate munitionis ‥ suscepit
ad ~um Eustachii quod Maltum vocatur ‥ exercitus diverterunt villaque destructa illud obsederunt
juxta opidum Reinfrew
municipium, ~um, castellum, asilum
dum se in ~o municipio ‥ obsedisset
~orum, civiumburxhlfodb [i. e. buruhleoda ]
➳ gén. pl. oppidum Sulp. Ruf. d. Cic. Fam. 4, 5, 4.
- 1. versterkt heuvelfort;
- 2. (meestal kleine) stad.
Urbemunam rem esse probat Valesius in Præfat. ad Notitiam Galliarum pag.
urbemmagis aliquid
oppidoesse arbitrantur. Probationibus ibi prolatis unam addo ex Translatione S. Rigomeri Confess. ann. 1014. descripta a Petro Monacho Malleacensi, subæquali, relata sæc. 6. Benedict. pag. 133. et seqq. Ibi pag. 135.
Andegavense Opidummemoratur, quod inter celebres Galliarum
Urbesseu
civitatesalii numerarunt. Vide Castrum et Civitas.
Obpugnant Oppidum incenduntque. Capto Oppido et incenso, aciem ordinant ex adverso portæ orientalis. Clausi muris dum acies vident ordinatas.... audacter erumpunt portis, etc.Idem lib. 3. cap. 45 :
Oppido potito et incenso, et omnibus quæ forias murum erant captis vel interfectis.
Oppidum autem Britanni vocant, cum sylvas impeditas vallo atque fossa munierunt, quo, incursionis hostium vitandæ causa, convenire consueverunt.
- ob+PED-, a town, city, collection of dwellings: toto me oppido quaerere, T.: arx oppidi, S.: oppida publico Sumptu decorare, H.: in oppidum intromitti, i. e. Rome, L.: is (campus) est ab oppido circiter, etc., i. e. Athens, N.: oppidum vocant, cum silvas munierunt, etc., Cs.— A provincial town: pervetus in Siciliā: Romana per oppida, V.: Antiochiae.—The inhabitants of a town: Oppida tota canem venerantur, Iu.
-
…molita cibaria sibi quemque domo efferre iubent. Persuadent Rauracis et Tulingis et Latobrigis finitimis, uti eodem usi consilio oppidis suis vicisque exustis una cum iis proficiscantur, Boiosque, qui trans Rhenum incoluerant et in agrum Noricum transierant Noreiamque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…oppidanis mittit ; quorum adventu et Remis cum spe defensionis studium propugnandi accessit et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum morati agrosque Remorum depopulati, omnibus vicis aedificiisque quo adire potuerant incensis, ad…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Graioceli et Caturiges locis superioribus occupatis itinere exercitum prohibere conantur. Compluribus his proeliis pulsis ab Ocelo, quod est oppidum citerioris provinciae extremum, in fines Vocontiorum ulterioris provinciae die septimo pervenit ; inde in Allobrogum fines, ab…
Julius Caesar, Gallic War
-
…Remis cum spe defensionis studium propugnandi accessit et hostibus eadem de causa spes potiundi oppidi discessit. Itaque paulisper apud oppidum morati agrosque Remorum depopulati, omnibus vicis aedificiisque quo adire potuerant incensis, ad castra Caesaris omnibus copiis contenderunt et…
Julius Caesar, Gallic War
-
…sunt. Postridie eius diei refractis portis, cum iam defenderet nemo, atque intromissis militibus nostris, sectionem eius oppidi universam Caesar vendidit. Ab iis qui emerant capitum numerus ad eum relatus est milium LIII. Eodem tempore a…
Julius Caesar, Gallic War
-
…significare coeperunt sese in eius fidem ac potestatem venire neque contra populum Romanum armis contendere. Item, cum ad oppidum accessisset castraque ibi poneret, pueri mulieresque ex muro passis manibus suo more pacem ab Romanis petierunt. Pro his…
Julius Caesar, Gallic War
-
…. Castris munitis vineas agere quaeque ad oppugnandum usui erant comparare coepit. Interim omnis ex fuga Suessionum multitudo in oppidum proxima nocte convenit. Celeriter vineis ad oppidum actis, aggere iacto turribusque constitutis, magnitudine operum, quae neque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…quibus supra diximus, cum omnibus copiis auxilio Nerviis venirent, hac pugna nuntiata ex itinere domum reverterunt ; cunctis oppidis castellisque desertis sua omnia in unum oppidum egregie natura munitum contulerunt. Quod cum ex omnibus in circuitu partibus altissimas…
Julius Caesar, Gallic War
-
…usui erant comparare coepit. Interim omnis ex fuga Suessionum multitudo in oppidum proxima nocte convenit. Celeriter vineis ad oppidum actis, aggere iacto turribusque constitutis, magnitudine operum, quae neque viderant ante Galli neque audierant, et celeritate…
Julius Caesar, Gallic War
-
…auxilio Nerviis venirent, hac pugna nuntiata ex itinere domum reverterunt ; cunctis oppidis castellisque desertis sua omnia in unum oppidum egregie natura munitum contulerunt. Quod cum ex omnibus in circuitu partibus altissimas rupes deiectusque haberet, una ex parte…
Julius Caesar, Gallic War
OPPIDUMoriginally the stronghold, commonly overlooking the plain (ob pedum), which served as a refuge in times of danger, for the inhabitants of the surrounding district. (The derivation from opus, suggested by Mommsen, H. R. 1.39, E. T., is impossible, and has been abandoned by him in later editions.) Hence it did not differ essentially from urbs. But while the latter word came to be used especially of Rome, oppidum became the general name for country towns, including municipia, praefecturae, and coloniae [COLONIA]. The term is also commonly used of the towns. which possessed Latin rights (oppida Latina); for the organisation of these, cf. the Leges Salpensana et Malacitana in C. I. L. ii. pp. 253 ff.
[A.S.W](1) Originally, the stronghold, commonly overlooking the plain (ob pedum), which served as a refuge in times of danger for the inhabitants of the surrounding district; and later, the town which grew up about the stronghold.
(2) In a special sense the mass of buildings occupying the straight end of a Circus, which included the stalls for the horses and chariots (carceres), the row of seats above, where the musicians and spectators sat, the gate between them, through which the Circensian procession entered the course (porta pompae), and the towers which flanked the whole on either side, all which together presented the appearance of a town.