praevenire

praevenire [CL] 1 to come before or in front of, approach. b to come in front of (so as to obstruct the way), oppose. c to come before (so as to welcome or honour), to meet, welcome. c801 ~ire faciem aeterni judicis in confessione et lacrimis Alcuin Ep. 238; c801 ~iant in conversione faciem judicis. ‥ credat homo totum quod peccat veniabile esse, si in confessione ~iet faciem Dei Ib. 241; cognoscimus ‥ quod complacenter cunctorum aspectus non ~imus (J. Bridl.) NLA II 76.  b maximum diluvium et excessus maris in omnibus terris maritimis, et multi homines fluctibus ~ti mortui sunt Feudal Man. 103.  c ut concordiam cum proximis servemus, studeamus honore illos ~ire. tunc siquidem fratrem suum quis honore ~it, quando suam voluntatem ejus voluntati supponit Alex. Cant. Dicta 14 p. 159; episcopi ‥ incedunt, et ante introitum ecclesie aquam sanctificant qua canonicos introducendos ex more ~iant Gerv. Cant. Chr. 97; quocumque se verterit, ~iri se putat, et ~ientibus gratiam habet J. Ford Serm. 91. 8; magne ‥ sunt ‥ benedictiones iste dulcedinis quibus me ~ire dignatus es Ib. 120. 7; 1337 quod ‥ non ~ietis honoribus quos perjuros et in subversione ipsius universitatis noveritis nequiter conspirantes FormOx 95. 2 to arrive or come beforehand or in advance. b (trans.) to arrive or come before (in time or succession), precede. propinquante hora sui decessus, xiij diebus ~iente corporea infirmitate pressus est Bede HE IV 24 p. 261; ~io, to come by fore WW.  b regem sequuntur in Siciliam et ~iunt in terram Juda Devizes f. 28v; quidam miles seduxit quandam domicellam ‥ . que cum nocte statuta vestes in duabus sarcinis colligasset, et per fenestram militi tradere et postea seipsam, latrones ‥ militem casu ~ti [? l. ~ientes] ipsam cum sarc[in]is exceperunt Latin Stories 96; s1436 propter ~tam mortem regis sequenti principio quadragesime secutam, nihil legatacionis exercuit Bower XVI 26. 3 to precede (so as to show, prepare, or ease the way), to lead, guide, prevene (usu. of God or aspect of God); b (absol.). c (of malign influence) to lead, sway, win over. 796 si hoc, divina eos ~iente gratia, verum est ‥ Alcuin Ep. 99; ~iat hunc famulum tuum, quaesumus Domine, misericordia tua, ut omnes iniquitates ejus celeri indulgentia deleantur Egb. Pont. 122; propheta David ‥ oraculo ~tus Spiritus Sancti in falsos auctores Dominicae passionis ‥ ait B. V. Dunst. 6; febre corripitur ‥. dissimulavit tamen, duplici ‥ consolatione ~tus Ailr. Ed. Conf. 771B; qui amore ~tus vite contemplative ‥ ad hanc solitudinem convolaverat Ad. Eyns. Hug. IV 11; Domine, tua plenitudo dulcoris / puros preveniet et reget affectus J. Howd. Cant. 355; hujus ‥ devotionis monitione ~ti ab eo qui solus bonam hominis et ~it voluntatem et perficit R. Bury Phil. prol. 4; Israel interpretatur ‘videns Deum’, et significat hominem donis nature et fortune ~tum, cujusmodi sunt homines ingeniosi, speciosi, fortes, et divites Holcot Wisd. 104; rex Malcolmus a Deo ~tus in benediccionibus dulcedinis ‥ in tota vita sua ‥ morum gravitate simul et sanctitate ita precellebat, ut ‥ Plusc. VI 21.  b a625 concedentes ‥ tibi ordinationes episcoporum exigente oportunitate, Domini ~iente misericordia, celebrare (Lit. Papae) Bede HE II 8 p. 96; doctoribus, qui ‥ ab aeterno sole inluminati, divina ~iente gratia, caecas ignorantiae tenebras ‥ inlustrarent Alcuin Vedast. 416; tentatio, ~iente Dei gratia, te fortiorem faciet in adversis et in periculis circumspectum P. Blois Ep. 11. 33D.  c ut rex, malorum ‥ ~tus consilio, captionem fratris sui ‥ parvi duceret W. Malm. HN 512; domina ‥ erupit in vocem increpationis, et quasi diabolico ~tam spiritu blasphemam ‥ verberaret Ailr. Ed. Conf. 783D; s1146 scriptis ‥ directis et exeniis sumptuosis papam et senatum quisque pro se ~ire studuit J. Hex. HR Cont. 319. 4 to anticipate the action or occurrence of, act in anticipation of, anticipate; b (so as to prevent or avert); c (ellipt. or absol.). d to act in anticipation of (a future event, as though it has already occurred), anticipate. ut ‥ suum exitum, cujus hora incerta est, vigiliis, orationibus, bonis operibus ~ire meminerint Bede HE IV 3 p. 209; c790 quod necessitas cogit, voluntas ~iat Alcuin Ep. 52; ~imus dudum nova solemnitate dies natalicios salvacionis beatissimi presulis Osmundi festivum celebrando natalem (Osmundus) NLA II 241; 1549 contumaces citatione ~ti usque ad comparitionem suspendantur, et tam admissi quam non admissi in synodis ‥ publicentur Conc. Scot. II 112.  b praevertitur, ~it GlC P 703; disposuit ultramarinas partes adire ‥ sed ~it venerabilis regina Eadgivu ‥ ejus conamina Ælf. Æthelwold 7 p. 19; festinantius ‥ age, ne voti tui exsecutionem mors inopinata ~iat P. Blois Ep. 11. 35B; laudatur Maria, quod rationem fide ~it; et punitur Zacharias, quod fidem ratione tentavit Gir. TH I 13 p. 43; docebat ‥ linguam non ~ire intellectum W. Burley Vit. Phil. 26; 1508 que exequie debuerunt celebrari in die S. Georgii, isto anno contingenti in die Pasche; propterea ~te erant ejus exequie Reg. Merton 361.  c cavere ‥ summe debent pontifices infulati, qui legere, qui predicare debent scripturas; ne unde perveniret utilitas, inde ~iat mortis calamitas Butler 404.  d 1202 comitatus ~it judicium, et finem fecit ante judicium pro cc li. SelPlCrown 16. 5 (of death) to prevent or forestall any future action of; b (of other causes). unus ‥ lapidem ‥ de funda emittens, fronte perforata usque ad cerebrum magi exprobrantis illisit; quem ‥ sicut Goliad ‥ mors incerta ~it Eddi 13; qui ejus interitum cognoscentes differre tempus paenitentiae ‥ timerent, ne improviso mortis articulo ~ti inpaenitentes perirent Bede HE V 13 p. 313; deceptos ‥ ac morte ~tos in poenas aeternas transmittis Lanfr. Corp. & Sang. 407A; siquis morte ~tus non divisisset quae sua erant DB I 179ra; 1177 quod si morte ~tus vel infirmitate prepeditus [de] rebus suis disponere non poterit Reg. Glasg. 40; idem Wighardus Romam perveniens, priusquam in episcopum consecrari posset, morte ~tus est Elmh. Cant. 194.  b 1101 si ipse, ~tus vel armis vel infirmitate, pecuniam suam non dederit (Ch. Hen. I) Ric. Hex. Stand. f. 38b; nam si non parcis verbis, nemo tibi parcet, / prevenietque dies impia turba tuos J. Sal. Enth. Phil. 1512. 6 to come to or occupy (a place) beforehand; b (transf. or fig.). c (w. dat.) to occupy, preoccupy, or usurp the place of. prae[ven]tum, occupatum GlC P 720; campo ea nocte per regem in hoc consultum manu militari ~to, dum ita veniunt, in multitudine capiuntur, trahuntur, suspenduntur, et cremantur Ad. Usk 121.  b discede a me, fomes peccati, ‥ quia jam ab alio amatore ~ta [gl.: obtata, forhradad] sum, qui me anulo fidei suae subarravit Aldh. VirgP 45; illa que cum alabastro venit ‥ inveniens eum a quo prior ipsa ~ta est J. Ford Serm. 23. 4.  c nequit ‥ mercator foranus cum socio suo infra civitatem mercatum aliquod facere ad revendendum illud in civitate; nec ad aliquod mercatum faciendum nequit civi ~ire, nec magis in urbe perhendinare poterit quam xl dies (Lib. Lond. 9. 1) GAS 675. 7 to buy up beforehand (with intention of reselling at an enhanced price), forestall the market on, forestall. 1258 quod, cum allec vel aliud genus ‥ piscis ad dictam villam per mare venire contingit, quidam ‥ piscem illum ~ientes illum postmodum per regrateriam vendunt ‥ in dicte communitatis ‥ prejudicium et ‥ gravamen Cl 312. 8 (assoc w. provenire): a to come forth or proceed. b (of revenue or profit) to proceed, issue, result. a ‘ab agente nihil ~it nisi extrahere illud, quod est in potencia in actum.’ ‥ [Avicenna] dixit ‥ quod una necessaria est causa efficiens alterius. dicit commentator quod ‘iste sermo est imaginabilis. non enim est illic preventus neque execucio neque accio, ita quod dicamus quod una accio sequitur unum agentem tantum’ Kykeley 201.  b 1315 quod reddat ‥ racionabilem compotum suum de tempore quo fuit receptor denariorum ipsius Stephani ex quacunque causa et contractu ad communem utilitatem eorundem Henrici et Stephani ~iencium (PlRCP) Year Bk. XVII (Selden Soc. XLI) 66; 1329 una cum omnibus aliis emolumentis que de supradictis decimis majoribus eisdem poterunt ~ire Reg. Exon. 502. 9 f. l. s1458 pretextu quorum aliqua secta versus eosdem abbatem et conventum per billam, vel per breve de ‘†~ire [l. praemunire] facias’ ‥ fieri valeat Reg. Whet. I 294.