praevaricari

praevaricari [CL], ~are [LL] 1 to transgress against, contravene (law, mandate, agreement, or trust): a (trans.); b (w. in & acc.); c (absol.). a ei cito ‥ obrisus ejus mandatum ~anti resistit V. Greg. p. 97; nec te ‥ occidam, ne fidem mei promissi ~er [v. l. ~em] Bede HE IV 20 p. 251; c964 (11c) praecipio ut nullo modo quis hoc ~are audeat CS 1136; s910 Eadwardus, quia pactum quod secum Dani pepigerant ~ati sunt, ‥ exercitum in Northymbriam misit Fl. Worc. I 120; Adolphus rex Alemannie ‥ regis Anglie pactum ~ans Flor. Hist. III 104; ~antes ~ati estis vere leges amicicie Reg. Whet. II app. 453.  b temerarium ‥ videtur universis in legem nature ~ari, et stultum gratis dissentire ab eo quod ratio persuasit J. Sal. Pol. 436C.  c 687 quam donationem meam volo firmam esse inperpetuum ‥. quod si aliter temptatum fuerit a qualibet persona sub anathematis interdictione sciat se ~ari CS 97. 2 to transgress or sin against (God, His laws or mandates; trans.); b (w. in & acc.). multi dicunt paradisum fuisse creatum et supra aplanem collocatum ibique hominem constitutum antequam ~aret imperium Dei Comm. Cant. I 35; ut ‥ de regibus priscae legis censuram ~antibus [gl.: i. contemnentibus] saepe cautum est Aldh. VirgP 53 p. 311; quicunque ‥ sine lege peccaverunt, sine lege (i. crimine ~atae legis) peribunt Lanfr. Comment. Paul. 112 (cf. Rom. ii 12); sacerdotes ~ati sunt pactum Domini, polluto pectore et manibus inquinatis sancta contrectant Ailr. Ed. Conf. 772C (= Leg. Ant. Lond. 206)); 1166 justificationes Dei non observabant, sed ~ati sunt mandata ejus Becket Ep. 154 p. 280; c1239 si ‥ predicta dispositio ‥ sit pars predicti pacti [sc. quod pepigit Dominus cum filiis Israel], cujus prevaricatores sunt sub maledicto, liquidissimum est quod non licet istud pactum ~ari Gros. Ep. 127 p. 371; omnes ‥ heretici legem Christianam ~antur, ergo omnes sunt infames Ockham Dial. 588; terminos transgressi sunt [sc. Judei], privaricatique sunt legem vagi et fluxi mentibus suis Colet Rom. Exp. 223.  b virorum, qui ~ati sunt in Dominum Ad. Scot Serm. 149C. 3 to commit a transgression, transgress. b to transgress, sin (against God, His laws or mandates). 1167 minus malum est simpliciter ~ari quam prevaricationem cumulare perjurio J. Sal. Ep. 221 (229 p. 404); ventus contrarius percussit proram eorum qui in voto ~ati fuerant W. Cant. Mir. Thom. II 30; ~ante ‥ Saule in regimine, idem Samuel mandato Domini unxit David filium Ysai R. Niger Chr. I 6; hiis quibus extiteras [sc. Fortuna] pia mater, dira noverca / efficeris, vario prevaricata dolo Gower VC II 54.  b si angelos ~ari posse fateamur ‥ Pull. Sent. 725; tam perverse ~anti tamque pertinaciter exasperanti de populo E. Thrip. SS II 22; radix peccati fuit ille prius scelerati / ex quo dampnati perierunt prevaricati: / desuper a celis dejecit eum Michaelis Gower VP 97. 4 to turn (a thing) from the proper, usual, or expected course, condition or meaning, to pervert. quod nunc hic pro similitudine per anticipationem dicam, licet ~are personarum ordinem videar W. Malm. Mir. Mariae 147; est ‥ calumpniari crimina falsa intendere; ~ari vera abscondere J. Sal. Pol. 574C; monachus ‥ belli ‥ ~at eventum, mutata sibi hostium in predam victoria Map NC IV 7 f. 51; comprimat hos Dominus saltem, quos novit in isto / tempore primevam prevaricare fidem Gower VC IV 806; to begyle ‥ calumpniari, ~ari, colludere ‥. calumpniari est falsum crimen intendere, ~ari est verum crimen scienter abscondere, colludere est quum aliquis desistit ab accusacione accepta pecunia CathA.