privilegium
privilegium, a law concerning an individual, private statute
prīvĭlēgĭum, ii, n. [privus-lex],
- a bill or law in favor of or against an individual (class.): in privatos homines leges ferri noluerunt; id est enim privilegium, Cic. Leg. 3, 19, 44; cf. id. Sest. 30, 65; id. Dom. 17, 43: de te privilegium tulit, id. Par. 4, 32; id. Brut. 23, 89: licuit tibi ferre non legem, sed nefarium privilegium, id. Dom. 10, 26: privilegia irrogare, id. ib. 10, 42: vim et crudelitatem privilegii publicis litteris consignavit, id. Red. in Sen. 11, 29.—
- II In the post-Aug. period, an ordinance in favor of an individual, privilege, prerogative (cf.: beneficium, jus praecipuum, immunitas): coloniam habuisse privilegium, et vetustissimum morem, arbitrio suo rempublicam administrare, Plin. Ep. 10, 47 (56), 1; Traj. ap. Plin. Ep. 10, 109 (110): quaedam privilegia parentibus data sunt, Sen. Ben. 3, 11, 1: privilegio munitus, Dig. 38, 17, 2: privilegium aetatis, Just. 2, 10, 2; Ambros. in Psa. 118, Serm. 13, 15: sacerdotum, Suet. Aug. 93: athletarum, id. ib. 45.
prīvilēgium, iī, n. (privus u. lex), I) die Verordnung, die nur eine einzelne Person betrifft, sie sei günstig oder ungünstig, die besondere Verordnung, das Ausnahmegesetz (zur Zeit der Republik gesetzwidrig), pr. ferre de alqo, Cic.: pr. irrogare, Cic. – II) übtr., das durch eine besondere Verordnung erteilte Vorrecht, das Privileg, gew. zum Nachteile anderer, a) im allgem.: aetatis pr., das Erstgeburtsrecht, Iustin.: privilegia militum, ICt.: illis omnia privilegia dare, Sen. rhet.: quaedam privilegia parentibus dare, Sen.: pr. habere, Plin. ep. – b) insbes., das einem (chirographar.) Gläubiger in bezug auf die Befriedigung seiner Forderung zustehende Vorzugsrecht vor anderen Gläubigern, pr. habere, Traian. (in Plin. ep.) u. ICt.: pr. pupilli in bonis tutoris, ICt.
accepit ab eo ‥ epistulam ~ii ex auctoritate apostolica firmatam
virronis exercitualia apud Danos qui suum ~ium [(Quad.: socnam; AS: ] habeat [socne v. l. habeant ]
~io apostolico aut regio precepto plurimi [rectores ] tuti sunt, ne judicibus suis obtemperent
inspectis siquidem previlegiorum predictorum transcriptis
in Londonia tres principales ecclesie scholas celebres habent de ~io et antiqua dignitate
contra privelegium regi et regno suo a sede apostolica indultum
non speret se usurum ~io universitatis
habet ex antiquo ~ium ut in precellentibus festivitatibus ad dextram ejus consideat
dedit ‥ ~ium ut clerici terre sue non irent ad placitandum extra potestatem eorum
racione ~ii clericalis(v.
licet coram eis propter ~ium clericale respondere nolit vel non possit
cum W. de W. clericus ‥ rettatus esset ‥ de receptamento R. le Rus qui Robertum dictum Hobbe le Maryner interfecit et in prisona de L. detentus et postmodum ab ipso episcopo per ~ium clericale esset requisitus et ei liberatus
amisistis ~ium clericale, eo quod estis bigamus
~io fori, regie prohibitioni
qui autem in jus vocatus fuerit, veniat de principali causa responsurus vel fori ~ium allegaturus
ad solutionem ‥ faciendam ‥ obligat se et omnia sua ‥ renunciando ~io fori, regie prohibitioni, et omni juris remedio
omni appellacione, exepcione, et cavillacione cessantibus, et fori ~io et prohibicione regia et omnis juris remedio civilis et canonici nobis ratione personarum vel rei competenti vel competituro
renunciando ‥ ~io fori et maxime crucesignatorum et crucesignandorum
alios quamplures more materno per spiritalem sacri baptismatis uterum a primi parentis ~io regeneravit
~ium libertatis ecclesiasticae ‥ libenter subscribens
testimonium ~ionis [v. l. privilegii ]
investigavit haereditarios libros Cenulfi regis, et in ~iis illius scriptum inveniebat
cui rex precepit ut ~ium componeret, quod libentissime paruit
concessi ‥ archiepiscopo dictare ~ium ad omnes illas terras
hinc hundredum in veteribus regum Anglicorum ~iis centuriatam nominari frequenter inveniens
ad deferendum ad dominum regem ~ium quod Walterus ‥ [deposuit in ] archa in celario ‥ templi
cista, in qua commune sigillum et ~ia reconduntur
misit rex pro cartis et ~iis Westm’ apud Kenyngton’ et in presencia cancellarii ‥ et aliorum ‥ ejus jussu erant perlecta
propter peculiaris castimoniae ~ium [gl.: prerogativam, ]for synderlicum wurþmente , singularis lex vel privata
inde per omnipotentem rerum Conditorem tuae sanctitatis privelegium obsecro ut mihi innotescere digneris quid de hac re agere debeam
degenerante masculorum ~io virilius et robustius feminei sexus [avium ] efferuntur
nec quisquam mihi succenseat ‥ quod beatum Thomam ~ium martyrum appello
decet ‥ ut hujus autentici ~ii [S. Thome ] translatio valde solennis sit
prīvĭlēgĭum, (12) ĭī, n. (privus, lex), ¶ 1 loi exceptionnelle [qui concerne spécialement un particulier, et faite contre lui] : Cic. Leg. 3, 44 ; Sest. 65 ; Br. 89 ¶ 2 privilège, faveur : Sen. Ben. 3, 11, 1 ; Plin. Min. Ep. 10, 47, 1.
- 1. uitzonderingswet, speciale wet;
- 2. (postklass.) voorrecht, privilege [sacerdotum]; ➤ quaedam -a parentibus data sunt.
Bastidæ novæ, Crucis assumtæ et assumendæ, Exercitus, Fori ; Quinquennalium induciarum, etc. Variæ formulæ quibus ad majorem cautelam utebantur creditores vel venditores in contractibus publicis. Exempla passim occurrunt. Vide Crucis Privilegium pag. 681.
Privilege dou chief Seignor ne peut, ne ne doit valoir à porter guarantie sur le fié de ses hommes, c'est à savoir de ceaus, qui ont court, et qui peuvent faire Privilege donatif, se le donatif dou Seigneur en cui Seignorie ce est, de quoi le Privilege dou chief Seignor parole, n'est avoé, ou que celui qui le requiert puisse prover, que ileut la saisine et la teneur longue en pais et sens calonge, etc.
Item nos Episcopus volumus quod Decanus et Capitulum libere percipiant synodos et orchadias in ecclesia de Malleo et in aliis ecclesiis quæ in eorum Privilegiis continentur.
Sanctam puto designare Ecclesiam, quæ vel illum vel etiam alios quam plures more paterno per spiritalem sacri baptismatis uterum a primi parentis Privilegio regeneravit.
Sicut ipse Privilegius clariter innotuit, in Charta Caroli M. ann. 777. apud Calmet. tom. 1. Histor. Lothar. inter Probat. col. 288.
Cujus(Habdarrahgman) temporibus, rebus et dignitate gens Arabum in Hispaniis aucta, totam pene Hiberiam diro Privilegio occupavit.
Privilegia domini regis antiqua, renovata et rescripta propter correctionem domini papæ, pro quibus privilegiis renovandis capiuntur super regem per computum thesaurarii ad S. Johannem
cccxviij. xlj. flor. etix c.iiij xx.xj. grossos argenti, quos magister Radulphus de Perellis expendidit in curia Romana pro eisdem.
- Primo quod confessor dom. regis, audita confessione sua ac uxoris et liberorum ac fratris suorum, ipsos ab omnibus delictis, juxta formam ecclesiæ, absolvere possit.
- Item quod confessor, quem dom. rex habet et habiturus est, possit ipsum dom. regem ab omnibus peccatis suis et ab omnibus excommunicationibus absolvere.
- Item quod dom. rex, pro participatione cum excommunicatis, non incurrat sententiam.
- Item de eodem pro dom. rege et ejus familia.
- Item quod dom. rex nulla sententia generali possit ligari.
- Item de eodem pro dom. rege et illis, qui de mandato dom. regis circa ea paruerunt, pro quibus sententiæ latæ sunt vel ferentur.
- Item quod dom. rex possit facere detineri clericos flagitiosos.
- Item quod nullus in personas dom. regis, uxoris et filiorum suorum excommunicationis sententias promulgare valeat, aut eisdem ingressum ecclesiæ interdicere.
- Item quod elemosinæ, quas dom. rex faciet, cedant loco restitutionum.
- Item quod nullus possit interdicere capellas dom. regis.
- Item de eodem pro dom. regina.
- Item quod dominus rex et dom. regina possint audire divina in locis interdictis.
- Item indulgentia xl. dierum concessa illis, qui pro dom. rege, regina et liberis eorum orabunt Dominum.
- Item indulgentia unius anni concessa dom. regi et illis, qui secum fuerint in dedicatione ecclesiæ vel altaris.
- Item indulgentia unius anni concessa
dom. regi et illis, qui secum fuerint in prædicationibus. - Item quod clerici et capellani dom. regis non teneantur ad aliud officium, quam ad illud quod secundum morem curiæ regis celebratur.
- Item ut clerici dom. regis non cogantur recipere commissiones Sedis Apostolicæ.
- Item ut clerici dom. regis possint. promoveri ad omnes sacros ordines per quoscumque prælatos, quos dom. rex maluerit.
- Item quod clerici dom. regis et in suo servitio existentes, possint percipere grossos fructus beneficiorum.
prīvilēgium ī, n
- privus+lex, a law concerning an individual, private statute.
PRIVILEGIUM
PRIVILE´GIUM[LEXVol. 2. p. 33 a. ]
Privilegium
See lex.