protestari

protestari [CL] 1 to testify publicly (regarding), bear witness to (in speech or writing, esp. to the veracity, authenticity, or genuineness of), to make known, assert, declare; b (w. text as subj.); c (impers. pass.); d (absol.). e (in diplomatic context, also absol.). f (foll. by obj. clause w. inf., also transf.); g (without inf. expressed, freq. w. fut. ppl.); h (foll. by quia or quod w. ind. or subj.); i (impers.); j (w. ut & subj.); k (w. indir. qu.); l (introducing quot. as dir. speech); m (p. ppl. as pass.). haec ‥ ipsi divino spiritu conscripta ~antes Bede Sam. 638A; majores vestri hec et his similia ~ati sunt, donec totam plebem ‥ efficientes consortem, virum justum ‥ crucifixerunt Petrus Dial. 37; hanc luminis effusionem custodum vigilia ~atur, que ‥ carcerem mire fulgentem ‥ sese vidisse testatur Eadmer Wilf. 35; usus ‥ manuum capitis sui ~atur imaginem J. Sal. Pol. 589B; illa tantam sui comperto crimine confusionem dissimulare non prevalens, interiorem animi passionem signis exterioribus ‥ est ~ata Gir. IK I 11; et confidenter ~or et dico quod de eo et in eo et circa eum vidi et cognovi Canon. Edm. Rich 190.  b memoria Godefridi ‥ qui ‥ litteratura et religione insignis fuit. litteraturam ~antur libri plures, et epistole ‥, maximeque epigrammata ‥, preterea versus de primatum Anglie laudibus W. Malm. GR V 444 (cf. id. GP II 77).  c 1269 deteri[or]acio ‥ facta ‥ in predicto parco ‥ nullo modo poterit estimari sicut per predictos est ~atum SelPlForest 45.  d qui certaminum suorum conscius confidenter ~atur, dicens Bede Hom. II 13. 158A; ~atus est fratribus, dicens Id. HE IV 26 p. 271; de unitate ecclesiarum Christi his verbis ~atus est Alcuin Dogm. 106D; si sancti [l. sanctus] spiritus, ut iste sanctissimus pater ~atur, Dei donum est Id. Dogm. 118B; de cujus sanctitate ‥ hi versus ‥ ~antur W. Malm. GR I 85; s701 ab omni munere secularium functionum effitiuntur immunes, sicut professionis eorum regula ~atur (Bulla Papae) Id. GP V 221 p. 368.  e c1160 sicut carta avi mei regis David ~atur Regesta Scot. 156; 1201 illis qui presentes litteras ‥ reddent, una cum litteris predictorum clericorum patentibus summam pecunie mutuo accepte ~antibus, pretaxatam pecuniam ex integro faciemus persolvi Pat 4b; 1220 postquam ‥ litteras vestras patentes nobis exhibuerit, solutionem centum librarum ei per vos factam ~antes Pat 275; 1226 hoc per litteras nostras patentes ~amus Pat 30; 1243 liberate ‥ nuncio ‥ archiepiscopi ‥ has litteras nostras deferenti ‥ centum ‥ marcas; et litteras nostras patentes nuncium predictum ~antes ab eodem nuncio recipiatis RGasc I 223a; 1243 liberate ‥ ducentas ‥ libras ‥ retentis penes vos litteris predictis debitum illud ~antibus Ib. 224a.  f in eis qui ‥ nec palam ~ari audent certam sibi ‥ repositam esse mercedem Bede Tab. 489D; p757 hanc miseram vitam ‥ sine lumine remansisse aeternae claritatis conspexisse se lugens ~abatur Ep. Bonif. 115 p. 250; concordiam ‥ sine qua nihil ‥ Deo acceptabile esse beatus Paulus ‥ ~atur Alcuin Dogm. 245D; Ethelfleda ‥ ~ans non convenire regis filie ut illi se voluptati innecteret quam tale incommodum post tempus urgeret W. Malm. GR II 125; s1190 ~ans regem literis ‥ Arturum nepotem suum ‥ regni successorem designasse W. Newb. HA IV 14; hanc urbem [sc. Urbs Legionum] super Oscam fluvium ‥ olim fuisse sitam veteres muri et edificia ~antur M. Par. Maj. I 130; de qua peccunia ~amur nos esse prepacatos totaliter bene et integre FormMan 11.  g propheta ~atus est eum alligandum a Judaeis in Hierusalem et tradendum in manus gentium Bede Sam. 534C; ~antur, nisi profusior sibi alimentorum copia daretur, se cuncta insulae loca ‥ vastaturos Id. HE I 15 p. 32; beatae Virginis, quae se ancillam Dei humili voce ~atur Alcuin Dogm. 202A; ~ans homines irreverentes Dei destituendos suffragio W. Malm. GR III 248; Walkerius furenti parentele defuncti legalis placiti juditium apposuit, ~atus Leobinum sue suorumque necis auctorem Ib. 271 (= Id. GP III 132); milites ‥ ~antes seipsos recepturos ad honorem sancti confessoris G. Cold. Durh. 10; siquis ‥ vi eas [sc. res ecclesiasticas] diripere presumeret, anathemate feriendum ~ati sunt Elmh. Cant. 212.  h palam profiteor vobisque ‥ ~or quia hoc observare tempus Paschae ‥ volo Bede HE V 21 p. 345; duo ‥ proceres ad eum ‥ accesserunt, ‥ confitentes ac ~antes ‥ quod indubitanter sciebant viros magnos ‥ in illius necem conspirasse J. Sal. Thom. 18; 1229 ipsi ‥ ~ati fuerunt ‥ quod nullum placitum tenuerunt de advocacione BNB II 294; que pars in principio palam protestatur / quod honori regio nichil machinatur Carm. Lew. 535; 1331 cancellarius ‥ palam publice et expresse extitit ~aturus ‥ quod ‥ StatOx 35; ~atus fuit Adam compilator quod fingeret se hominem fore Oweni Ad. Usk 117.  i 1255 ~atum fuit per forestarios ‥ et per quatuor villatas quod non fuit malefactor in foresta SelPlForest 11; 1345 si prepositus ‥ domini principis non interfuit ‥, tunc ballivis ~abitur quod ‥ non potest ad deliberacionem procedere PQW 818a; s1300 palam coram omni populo ~atum erat quod pro regno Scocie fidelitatem aliquam regi Anglie facere non debebat Eul. Hist. III 172.  j s1286 ubi convenerunt omnes regni Scocie status, ut nullum regno Scocie prejudicium generaret hec vocacio generaliter ~antes Plusc. VIII 2.  k ipse quae sit maxima in hac vita hominis beatitudo manifeste ~atus est Bede Hom. II 5. 134B; quante ‥ nobis supervenerint clades, ‥ luctus nobis ‥ monimenta perpetui ~antur Osb. Bawdsey clxviii.  l praedicent verbum doctores ‥ Domini, ~antes cum fiducia, ‘non ‥ sumus sicut plurimi ‥’ [II Cor. ii 17] Bede Tab. 463D; non sibi tribuit, sed cum apostolo ~atur, ‘gratia autem Dei sum ‥’ [I Cor. xv 10] Id. Sam. 505C; qui in evangelio secundum Marcum ~atur, ‘de die ‥ illa et hora ‥’ [Marc. xiii 32] Alcuin Dogm. 196A; vides Dominum comedentem et bibentem cum peccatoribus et publice ~antem, ‘non veni vocare iustos sed peccatores ad penitentiam’ [Matth. ix 13] P. Blois Ep. 50. 150B.  m 1226 nos ‥ innocentiam predicti R. coram nobis per multos ~atam ‥ attendentes Pat 37. 2 (in leg. contexts) to demand or request as a right, assert a claim to. repetebat turris Rophensis custodiam, quam et de ecclesie sue jure ~abatur, super hoc instrumentum publicum ‥ producens H. Bos. Thom. III 19; s1202 missi sumus ‥ qui libertatem et jus ecclesie nostre ~aremur Chr. Evesham 115. 3 (leg.) to make formal assertion or declaration of a reservation, stipulation, or condition, to make a protestation (in quot. impers. pass.). 1319 quodsi ‥ contingat partem ream inter excepciones dilatorias, quas proponit, aliquam vel aliquas ~ari, decrevimus quod omnes protestate ‥ in sessione proxima ‥ proponantur cum effectu, ut tunc simul super omnibus disputetur Conc. II 496b; s1324 Edwardus filius regis ‥ fecit homagium avunculo suo regi Francie, sub quibusdam protestationibus et etiam ex parte Francorum ~atum est Wals. YN 260 (cf. id. HA I 177: fuit etiam e contrario ~atum). 4 to pursue or prosecute (a law-suit, in quot. p. ppl. as pass.). in vita regis Edwardi ~ata super eis lite et causa sepius ventilata Chr. Rams. 77. 5 (pr. ppl., theol.) protestant; b (as sb.). 1545 illustrissimorum principum et ordinum ~antium nomine SP Hen. VIII 205 f. 89d..  b 1618 non cernunt ‥ quantum obstaculum prebent e pontificiorum secta catholicaque superstitione conversuris, vel infirmis etiam ~antibus, cum quibus agunt sacerdotes pontificii REED Glos 379. 6 to testify to the name of, to name or call. deinde silvam ingressi sunt amatores heremi, quam Uticum ~antur incole Ord. Vit. VI 9 p. 56. 7 (in gl.). contestor, cum quadam auctoritate adfirmans; ~or, manifeste cavenda [v. l. cavendo] denuntians Bede Orth. 53; ~or, manifeste cavenda denuntians Alcuin Orth. 2347.