recedere

1 recedere [CL] 1 to withdraw, go away (also pass. s. act.); b (w. ab or de) to go away from; b (w. ad or sim.) to retire to; d (leg., w. in) to revert to. ad adventum ejus spiritus ~ssere maligni Bede HE IV 26 p. 271; 1221 capellanus ‥ fuit ad convivium ‥ et in reditu suo versus domum submersus fuit et ‥ W. ‥ H. ‥ fuerunt ad idem convivium et in simul ~sserunt PlCrGlouc 14; 1255 W. fuit extraneus et ignotus et statim post illam mortem ~ssit nec actenus rediit SelPlForest 19; s1345 magnates redierunt in Angliam. quibus ~ssis dominus T. D. ‥ laudabiliter versus Gallos et Britones se habuit Ad. Mur. Chr. app. 244; quamdiu fuerunt nobiscum, omnia bona in domo nostra abundaverunt; ex quo ~sserunt, bona nostra defecerunt Latin Stories 112; ~do, A. to go ayen WW.  b ~sserunt hostes a civibus nec cives a suis sceleribus Gildas EB 20; occasiones quaerit qui vult ~dere ab amico suo Ps.-Bede Collect. 229; in India a qua prius Hercules terrae motu fugatus ~ssit Lib. Monstr. II 6; si ‥ ad portum civitatis naves venirent vel si ‥ a portu ~derent DB I 262va; c1197 si forte prefatus R. et uxor ejus de villa ~sserint Ch. Westm. 312; 1215 cum exercitus ille de terra mea ~ssus fuerit Ch. Chester 394 p. 390; 1301 postquam ~ssistis de villa Glasguensi ‥ et postquam resecit [sic] classis vestra de Buth Doc. Scot. II 437.  c cum ~ssissent domum ‥ predones Gildas EB 25; accepta ab eo benedictione ad cognatas undas maris ~sserunt V. Cuthb. II 3; 1460 rogo detis michi licenciam ~dendi ad conventum Norwici ad mutandum vestimenta mea Paston Let. 612 p. 215.  d post decessum vitae ejus ~det [terra] in manum abbatis Chr. Rams. 233. 2 to move back or away, recede: a (of the sea); b (of heavenly body); c (transf., in time). a accedente ac ~dente reumate Bede HE III 3 p. 132; ingenti saxo quod cotidie fluctu ~dente detegitur ‥ illisum est Ord. Vit. XII 26 p. 413.  b lunam non minui nec crescere dicunt sed, a sole inlustratam, a parte quam habet ad eum paulatim vel ab eo ~dendo vel ei propinquando nobis candidam partem revolvere vel atram Bede NR 211.  c quanto ~ssimus longius a die nativitatis nostre, tanto propinquiores mortis termino facti sumus P. Blois Ep. 141. 424A. 3 (w. ab or de) to become detached (from). b to be subtracted. pes ejus ~ssit a junctura, ita quod surgere non potuit Canon. G. Sempr. f. 149.  b a quo tempore precedentis noctis inicium non ~edit, quod ad diem resurrectionis ‥ pertinere non dubium est Ord. Vit. IV 9 p. 239; quia hoc fecit provocatus ab hostibus ‥ plurimum de quantitate criminis ~ditur P. Blois Ep. 50. 149A. 4 to pass (away), vanish: a (of feeling or condition); b (of thought or opinion). c (of mus. phr.) to leave off, stop. a subitam diei caliginem cito ~ssuram opinatus W. Malm. GP V 266; sensit omnem dolorem de corpore suo ~ssisse Ord. Vit. VIII 19 p. 385.  b nec hoc ~dat a vestra memoria, quod ‥ Abbo QG 39; quorum opinio ab aula ~ssit eo quod non consonat nomini Gilb. I 57. 2 (v. aula 3b); duo alii quorum nomina a mea ~sserunt memoria Chr. Dale 8.  c quidam Lumbardi quandoque ponunt ultimam [sc. concordantiam], quandoque non, et ~dunt sub intentione concordantie ultime in eodem Mens. & Disc. (Anon. IV) 79. 5 (in phr. e carne ~dere or sim.) to pass away, die. ipse ‥ moriens e carne recessit Epigr. Milredi 812; ipse opere in medio moriens e carne ~ssit W. Malm. GP IV 163; episcopus infirmatus a superis [sic] ~ssit et ad superos evolavit Ord. Vit. IX 13 p. 582. 6 (leg.) to withdraw, retire: a (w. sine die, of defendant) to go quit of a charge or allegation. b (w. ab or de brevi, of plaintiff) to withdraw from suing a writ. a 1206 et Margaria ~dit sine die SelPlCrown 54; ~ssi fuerunt sine die versus quemdam Willelmum ‥ per non prosecutionem ipsius Willelmi State Tri. Ed. I 40; s1300 bene sperabant per defectum procuratorii partis adverse de curia illa libere ~dere sine die G. Durh. 22; vicecomites ~sserunt sine die MGL I 406.  b venit ‥ et dixit quod non vult sequi breve istud et ~dit de brevi suo Eyre Yorks 3; 1272 petiit a rege licenciam ~dendi a quodam brevi regis de quadam assissa nove disseisine, quam impetraverat Cl 537. 7 to withdraw from, give up (a way of life), to retire from (office), to withdraw one’s service from (a person); b (pass. s. act.). potius ab episcopatu ~dere quam sub eo degere maluit Ord. Vit. XI 7 p. 192; ortis ‥ simultatibus inter ipsum et Lincoliensem episcopum ~ssit, et ‥ Gunterius de Bello ‥ successit Ib. XI 33 p. 282; gens a primo pastoralis vite vivendi modo non ~dens Gir. TH III 10; 1204 sciatis quod pacem quam dilecti ‥ fecerint cum illis qui a fidelitate et servicio nostro †recessesserunt [l. recesserunt] Pat I 44b.  b 1272 nullus ‥ alterius servientem in servitio suo recipiat ‥ nisi idem serviens a priori domino suo ‥ licite fuerit ~ssus MGL III 443. 8 to dissociate oneself, to fall away in allegiance (from). b (man.) to resign homage and give one’s allegiance to a different lord. si ~sserit ab aecclesia catholica in congregationem hereticorum ‥ xij annos peniteat Theod. Pen. I 5. 10; 747 quae [gentes] sic a Deo ~dentes fornicatae sunt Bonif. Ep. 73 p. 151; ~dentibus ‥ aliis episcopis a communione Anselmi propter quasdam discordiarum occasiones V. Gund. 33; ~dente de cetu apostolico Juda proditore Ord. Vit. II 13 p. 346; 1153 si Willelmus vel sui ~sserint a fidelitate comitis Leecestrie Ch. Chester 110 p. 124.  b a1083 sciatis me concessisse manerium quod Feringes nominatur ‥ et sokemannos ac terras eorum, qui non possunt ullo jure de eodem manerio ~dere (Ch. Willelmi I) Regesta I 123; non poterant cum terra ~dere ad alium dominum DB I 41ra; Leuuinus [tenuit] dim’ hidam, qui potuit ~dere cum terra sua et dedit geldum domino suo DB I 28ra; unus [burgensium] erat ita dominicus regis ut non posset ~dere nec homagium facere sine licentia ipsius DB II 116; homo ‥ qui cum ‥ tyrannum ‥ sub cujus dominio fuerant valde timeret, omnia bona sua ad alium regionem ‥ premisit ‥ . dominus ille misit post servum qui ab ejus domino ~debat ‥ Latin Stories 62; 1290 quia ipsa A. quondam ~ssit penitus de libertate domini ideo dat domino iiij l. vj s. viij d. ita quod possit redire ad eamdem et jus suum quod habet ad predictam terram prosequi SelPlMan 38. 9 (in phr. ~dere quietus or ellipt.) to retire clear, to clear oneself of debt or charge. 1203 non malecredunt inde W. et ideo ‥ ~dat inde quietus SelPlCrown 72; 1271 Willelmus et Matilda quieti ~sserunt SelCCoron 27; 1414 sic ~ssit quietus DL MinAc 1631; 1423 sic ~ssit Ib. 1498. 10 (tr.) to withdraw, remove. 1446 Rogerus ‥ recessit Henricum ‥ et Thomam ‥ servientes suos extra decenam, ideo ipse in mis’ CourtR Carshalton 61.

2 recedere v. 1 residere