recens
recens, that has not long existed, fresh, young, recent
recens2, lately, freshly, newly, just, recently
the recent memory of a parent
- that has not long existed, fresh, young, recent (opp. vetus, and differing from novus; v. antiquus init. (freq. and class.): quod si veteris contumeliae oblivisci vellet: num etiam recentium injuriarum memoriam deponere posse? Caes. B. G. 1, 14; 5, 54: (Verres) cum e provinciā recens esset invidiāque et infamiā non recenti sed vetere ac diuturnā flagraret, Cic. Verr. 1, 2, 5: Regini quidam eo venerunt, Romā sane recentes, directly from Rome, id. Att. 16, 7, 1: omnis conglutinatio recens aegre, inveterata facile divellitur, id. Sen. 20, 72; cf. id. Tusc. 4, 17, 39: sed hanc ipsam recentem novam devoravit, id. Fam. 11, 21, 2; cf. Quint. 8, 3, 34: viri, Cic. Mur. 8, 17: (piscis) nequam est, nisi recens, Plaut. As. 1, 3, 26 (178); cf. id. Ps. 4, 7, 25 (1127): catuli, just whelped, young, Varr. R. R. 3, 12, 4: tonsae (oves), newly shorn, id. ib. 2, 11, 7: caespites, Caes. B. C. 3, 96; cf. flores, Hor. C. 3, 27, 43; Ov. F. 4, 346: herbae, id. ib. 5, 123: serta, Verg. A. 1, 417: prata, fresh, green, id. ib. 6, 674 Serv.: sanguis, newly shed, Cat. 63, 7: sol, poet. for the rising sun, the east, Pers. 5, 54: proelium, Caes. B. G. 4, 13 fin.: victoria, id. ib. 1, 31 fin.; 5, 47: clades, Liv. 2, 22, 4 Drak. N. cr.: pollicitatio, Caes. B. C. 1, 57 fin.: arma, fresh, newly whetted, Ov. M. 8, 370: umbrae, of those newly deceased, id. ib. 4, 434: animae, id. ib. 8, 488; anima, id. ib. 15, 846 et saep.; cf.: non erit in te Deus recens, newly devised, and hence false, Vulg. Psa. 80, 9.—Comp.: epistula recentior, Cic. Fam. 3, 11, 1: recentiore memoriā, id. N. D. 2, 2, 6: unus ex amicis recentioribus, Quint. 6, 3, 92.—Sup.: recentissima tua est epistula Kal. data, Cic. Att. 8, 15, 3: recentissima quaeque sunt correcta et emendata maxime, id. Ac. 1, 4, 13: Senones recentissimi advenarum, Liv. 5, 35.—
- β With ab, immediately after, fresh from, shortly after, etc.: pullum asininum a partu recentem subiciunt equae, newly foaled, Varr. R. R. 2, 8, 2: Homerus, qui recens ab illorum aetate fuit, Cic. N. D. 3, 5: recens a vulnere Dido, i. e. with her wound still fresh, Verg. A. 6, 450: Poenum recentem ab excidio opulentissimae urbis Iberum transire, Liv. 21, 16 fin.: alti spiritus viros, ut ita dicam, a diis recentes, Sen. Ep. 90, 44: haec vox, a quā recens sum: sonat adhuc et vibrat in auribus meis, id. Prov. 3, 3.—
- γ With in and abl., or (more freq.) with simple abl.: alius alio recentior sit in dolore, Auct. Her. 2, 7, 10: quod comitatum Agrippinae longo maerore fessum obvii et recentes in dolore anteibant, yet fresh in grief, whose grief was still fresh, Tac. A. 3, 1 fin.: quaedam (verba) in usu perquam recentia, Quint. 8, 3, 34: ut erat recens dolore et irā, Tac. A. 1, 41 fin.; so, recens praeturā, id. ib. 4, 52: stipendiis, id. ib. 15, 59: caede, id. H. 3, 19: victoriā, id. ib. 3, 77.—
- δ With ad and acc.: recentes sumus ad id quod incipimus, Quint. 1, 12, 5.—
- b Recenti re, while the matter is fresh, forthwith, immediately: quid si recenti re aedes pultem, Plaut. Poen. 3, 4, 18 (728): re recenti, id. Trin. 4, 3, 8 (1015); Cic. Verr. 2, 1, 53, § 139; for which also, recenti negotio, id. ib. 2, 1, 39, § 101; and, in recenti, Dig. 48, 19, 25.—
- c Recentiores (subst. and adj.), the moderns (said of authors): attulisti aliud humanius horum recentiorum, modern writers, Cic. Fin. 2, 26, 82; Plin. 12, 17, 37, § 74; also, Graeci recentiores, modern, id. 4, 16, 30, § 103.—
- II Trop., fresh in strength, not exhausted by fatigue, vigorous: ut integri et recentes defatigatis succederent, Caes. B. G. 5, 16 fin.; so, integer et recens (opp.: fusus et saucius), Flor. 3, 1, 13; and in the order: recentes atque integri (opp. defatigati), Caes. B. G. 7, 48 fin.; and, opp. defessi, id. B. C. 3, 94; id. B. G. 7, 25: equitatus, id. ib. 7, 9: recens animus (consulis), Liv. 21, 52: equi, id. 29, 34 (along with integrae vires); 38, 25 (opp. fessi); Ov. M. 2, 63: clamor, Plin. Pan. 23, 5.—Comp.: sauciis ac defatigatis integros recentioribusque viribus subministrare, Auct. B. Afr. 78, 6. — Hence, advv.: recens and recenter, lately, freshly, newly, just, recently, etc.
- α Form rĕcens (not in Cic. or Caes.): puerum recens natum, Plaut. Cist. 1, 2, 17 (136): captum hominem, id. Capt. 3, 5, 60 (718): scaena perfusa croco, Lucr. 2, 416: exstinctum lumen, id. 6, 792: coria recens detracta, Sall. H. 4, 2 (3 fr. 103 PHI) Dietsch: inter recens domitos, id. ib. 3, 53 (3 fr. 1 PHI): portentum conflatum est recens, Bass. ap. Gell. 15, 4, 3: beluae recens captae, Liv. 38, 17, 15; 2, 22, 4: acceptum vulnus, Tac. A. 2, 21: perdomita Hispania, id. ib. 4, 5: cognita, id. ib. 4, 69 et saep.: condita Roma, Suet. Tib. 1.—
- β Form rĕcen-ter (post-class.): capti turdi, Pall. 1, 26, 2: lecta poma, id. 5, 4 fin.—
- b Sup.: quam recentissime stercorato solo, Plin. 18, 23, 53, § 192; so, res gestae, Just. 30, 4, 8.
nec adhuc priorum retibus malorum expeditus priscis ~tia auget malis
~tis impiorum exterminii oblitus
inveteratus usus placet ‥ nullus novis ‥ serenitatem ‥ indulget. totis conatibus in sententiam veterum reptatur, omne ~s sordet
Deus ‥ antiqua miracula nostris etiam temporibus ~ia ostendit
Anglorum ~s narrat historia quod ‥ missus est dux Haroldus
protoplaustus, ~tis [gl.: novus ] paradisi colonus
antiquum ‥ monasterium, non ~s, non novum, non moderno tempore constructum
erigebat quisque templa ~tia
componitur ‥ recenseo ‥ i. numerare, et unde ‥ ~s ‥ i. novus
postea ostendit quandam plagam antiquam quam dixit ‥ Walterum ei fecisse et non ostendit eam †recestem [l. recentem ]
recentis ‥ vulneris
~i specie inconsueta suspensus
~i rudoque adhuc populo Dei
cum ~s de lavacro ‥ pars major exercitus arma capere ‥ temtaret
quos et judicavit aliis religiosiores, quia erant ~tiores et regule arctioris
obsequium praebens praedas oblita recentes
veteres terre reddite, ~tes possessiones addite
per breve de vi ~ti de libera communa sua
amicitias siquidem de ~ti contraximus
ut pristini fraternitatis affectus quos praeteritorum evolutis annorum circulis conciliasse ‥ denoscimur, ~ti ‥ memoria ‥ recalescent
nescit adeo ~s scriptor, omni probamento desertus
quicquid ‥ de ~tioribus etatibus apposui, vel ipse vidi vel a viris fide dignis audivi
exempla ~tium historiarum ‥ . ‥ quia Brenni historia alicui forte nimis remota videbitur ‥
occurrit medele qui ~tem cruorem capitis imbiberat stipes
cadaver ‥ adhuc integrum cum ~ti cruore acsi tunc idem vir obisset
librum ‥ quasi quibusdam ~tium virtutum vernantem floribus
vestes ‥ omnes ~ti splendore nitentes
~tibus adhuc coloribus illustratas
~te adhuc memoria calamitatis ‥ . at ‥ cum successisset aetas tempestatis illius nescia
massas caricarum conficiunt de ~ibus ficis
ut ‥ ~tibus [gl.: i. juvenis, novis ] hortorum holusculis vesceretur
massa de ~tibus uvis
longam Quadragesime inediam ~tibus cibis compensantes
caro ~s sale conditur ut exsiccato umore sanguineo vermescere nequeat
subsidium ‥ carnium ‥ ~tium seu rancidarum
salse ‥ aque lacrimarum ‥ salvant animam a putredine sicut sal conservat carnes ~tes ne putrescant
W. de C. ‥ carucarius non vult servire nisi per dietas ‥ et non vult comedere carnes salsas sed ~tes(
sunt communes regratarii piscium ~tium marinarum
in quatuor martis salsis et una ~te
ingentem facile perfindit acumine cippum, / quis veluti caseum praecidit lacte recentem
excisus tenue sit caseus inveteratus, / scindaturque recens spisse cenantibus illum
caseus ~s humectat ventrem, vetus stringit
empciones ~ces in officio coquine
pro vitulis, porcellis, capon’, gallinis, et aliis volatilibus, pisce ~te, marinis et aque recentis
ut ~tis [gl.: i. nove viriditatis ] corii cruditate nuda martiris membra cingerentur
corio ~ti vitulino nudum eum constringunt
nec corea ~cia emere
nec coreas vel pelles virides, crudas, ~tes aut salicas emat
quod nullus emet ‥ pannum crudum nec coria ~cia
quare a quatuor partibus urbis per artificiosos meatus veteres aquas ~tes venire fecerunt
E. et R. capiunt pisces aqua rescenti cum retibus que non sunt de assissa
galee ‥ flumen aquae ~tis ‥ intraverunt
diversos aque ~tis conductus, cum ‥ machinis et pipis plumbeis ‥ construere
per aquas salsas vel ~tes
cum ‥ piscariis tam in aquis ~tibus quam salsis
in piscibus ~tibus et marinis
loca eis sub cloacis communibus preparantur ubi ex fetibus aer inficitur ‥ nec valet aer ~tior advenire
Christiani ‥ ~tes vires resumpserunt et quadam nova eis superveniente audacia ‥
~tes magistri e scolis et pulli volucrum e nidis sicut pari tempore morabantur, sic pariter avolabant
recentes demones qui sensim veniunt / altis clamoribus astra percuciunt
in crastino quatuor acies ~cium Gallicorum supervenerunt et ‥ decimum sextum congressum inierunt. Anglici ‥ quamvis hesterno labore fessi, ‥ viriliter restiterunt
nepotibus ~s deserti orphani fervebat invidia
religionis normam, usquequaque in Anglia emortuam, adventu suo suscitarunt; videas ‥ monasteria novo edificandi genere consurgere, ~ti ritu patriam florere
ita ‥ vires refloruisse ut ‥ ~ti emicaret juventa
‘~s feci’ dicimus, non recenter, utentes nomine pro adverbio
mulier una cum ~s nato parvulo
quod si qua paupercula pregnans vel ~s enixa ei nunciabatur
ecclesiam ~s factam
sole ~s orto
➳ abl. sing., au lieu de recenti, chez les poètes souvent recente, cf. Catul. 63, 7 ; Ov. F. 4, 346 ; gén. pl. recentum Hor. O. 1, 10, 2, au lieu de recentium.
- 1. zojuist teruggekomen, teruggekeerd [Athenis; e provincia];
- 2. onmiddellijk na, direct na, vers van (m. ab of abl.) [a vulnere Dido met een verse wond; a dolore nog bewogen door pijn; in dolore nog onder de indruk v.d. pijn; dolore et irā nog vervuld van pijn en woede; praeturā dadelijk na; viri a dis direct afstammend v.d. goden]; ➤ tepidā ~ caede locus nog lauw v. pas vergoten bloed; Homerus ~ ab illorum aetate fuit leefde onmiddellijk na;
- 3. vers, onvermoeid, fris [equi; animus; integri et recentes; milites]; — subst. (milit.) recentēs, ium m verse troepen;
- 4. (v. niet-lev.) nog nieuw; vers in het geheugen liggend; uit de laatste tijd [caespes; arma juist gescherpt; lac; iniuria onlangs aangedaan; tellus; odium; victoria; proelium; testa nog ongebruikt; poëmata; terror; metus]; ➤ recenti re of negotio dadelijk; onlangs; — subst. recentia, ium n recente geschiedenis;
- 5. (v. personen) van nu, modern; ➤ Graeci recentiores; his recentibus viris die kort geleden leefden en nog leven; — subst. recentiōrēs, um m modernen; II. adv. recēns onlangs, pas, zojuist; ➤ ~ accepta clades; sole ~ orto; ~ acceptum vulnus.
新鮮者。新近者。— ab illorum aetate fuit 僅與彼等同時。Caseus recens 新鮮之嬭餅。E provincia recens 新從省外到。Equi recentes 未困之馬。
Suggest a Translation
See an image
- with comp.and sup, lately arisen, not long in existence, fresh, young, recent: iniuriae memoria, Cs.: amicus, new-made: omnis conglutinatio recens aegre divellitur: viri: caespites, Cs.: flores, H.: herbae, O.: prata, green, V.: proelium, i. e. of yesterday, Cs.: clades, L.: pollicitatio, Cs.: arma, newly whetted, O.: umbrae, of persons just dead, O.: recenti re de Mustio auditum est, i. e. forthwith: qui recens ab illorum aetate fuit, just after: recens a volnere Dido, i. e. with her wound still fresh, V.: ab excidio urbis, fresh from, L.: quidam Romā sane recentes, just from Rome: epistula recentior: recentiore memoriā: attulisti aliud humanius horum recentiorum, modern writers: recentissima tua est epistula Kal. data, latest: annus recentissimus: Senones recentissimi advenarum, L.—Plurn. as subst, late events (opp. vetusta).—Fig., fresh, vigorous: ut integri et recentes defatigatis succederent, Cs.: equitatus, Cs.: animus (consulis), L.
- 1 recens, lately, freshly, newly, just, recently: recens accepta cladis, L.: Sole recens orto, V.
-
…si mea voce perterritus ire in exsilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tempus recenti memoria scelerum tuorum, at in posteritatem impendeat. sed est tanti, dum modo tua ista sit privata calamitas…
Cicero, in Catilinam
-
…dubitare quin de omnibus obsidibus qui apud eum sint gravissimum supplicium sumat. Caesarem vel auctoritate sua atque exercitus vel recenti victoria vel nomine populi Romani deterrere posse ne maior multitudo Germanorum Rhenum traducatur, Galliamque omnem ab Ariovisti iniuria posse…
Julius Caesar, Gallic War
-
…a se intellegeret quare timeret neque sine causa timendum putaret. Quod si veteris contumeliae oblivisci vellet, num etiam recentium iniuriarum, quod eo invito iter per provinciam per vim temptassent, quod Haeduos, quod Ambarros, quod Allobrogas…
Julius Caesar, Gallic War
-
…creverunt faciemque aliquam cepere morando. Sic ubi deseruit madidos septemfluus agros Nilus et antiquo sua flumina reddidit alveo aetherioque recens exarsit sidere limus, plurima cultores versis animalia glaebis inveniunt, et in his quaedam modo coepta per ipsum nascendi…
Ovid, Metamorphoses
-
…posset. Natus homo est, sive hunc divino semine fecit ille opifex rerum, mundi melioris origo, sive recens tellus seductaque nuper ab alto aethere cognati retinebat semina caeli ; quam satus Iapeto mixtam pluvialibus undis finxit in effigiem…
Ovid, Metamorphoses
-
…. possum ego diversos iterum coniungere amantis, et dominae tardas possum aperire fores ; et possum alterius curas sanare recentis, nec levis in verbis est medicina meis. Cynthia me docuit semper quaecumque petenda quaeque cavenda forent non nihil…
Propertius, Elegies
-
…pugnax, vapor umidus omnes res creat, et discors concordia fetibus apta est. Ergo ubi diluvio tellus lutulenta recenti solibus aetheriis altoque recanduit aestu, edidit innumeras species, partimque figuras rettulit antiquas, partim nova monstra creavit .…
Ovid, Metamorphoses
-
…fuit scires e sanguine natos. Quae pater ut summa vidit Saturnius arce, ingemit et, facto nondum vulgata recenti, foeda Lycaoniae referens convivia mensae, ingentes animo et dignas Iove concipit iras, conciliumque vocat tenuit mora nulla…
Ovid, Metamorphoses