recipere

recipere [CL] 1 to admit (person), make welcome; b (w. ref. to Luc. xvi 9). c to harbour (outlaw or sim.); d (w. dat. of place). cum Theseo ‥ quem et ipsum jam in mortis periculo constitutum adveniens Hercules liberavit et ob id quasi ab inferis receptus dicitur Lib. Monstr. I 36+; cum ‥ a rege honorifice receptus esset Asser Alf. 80; c1130 ut fraternaliter et amicabiliter ~iatur Ch. Westm. 248A; cum archiepiscopi Eboracenses ‥ monasterium illud habuissent, canonicos recepit W. Malm. GP IV 155; 1205 mittimus ad te xvj minatores et j ingeniatorem, mandantes quatinus illos trepiatis [l. recipias] et eos in ‥ loco ponas Cl I 27b; custodes in ingressu ‥ qui devote ~iant invitatos ‥ et alios non invitatos excludant Holcot Wisd. 75; ut consimiliter in pane et vino eum ~erent, sicut Melchisedech Abraham a cede quatuor regum cum victoria revertentem G. Hen. V 15.  b si ‥ amicos qui nos ‘~iant in aeterna tabernacula’, facere jubemur ‘de mammona iniquitatis’, quanto magis de intelligentia veritatis Anselm (Ep. 81) III 205.  c qui exulem receperit sine licentia regis DB I 1rb.  d non ‥ omnes ‥ virginum catervas caelestis sponsi thalamo ~iendas ‥ evangelicus sermo spopondit Aldh. VirgP 16; clericum ‥ persecutores fugientem hospitio recepit Bede HE I 7 p. 18; a ternis piscatoribus faselo receptus terram solus attigit Ord. Vit. XII 26 p. 4. 2 to admit or readmit (person) to condition, status, or profession (w. dat., ad or in & acc.). b (in monachum ~ere or sim.) to receive as a monk or into a monastic order. c (in deditionem ~ere or ellipt.) to receive in surrender. ut ‥ in gaudium æterni regni tecum me ~iat V. Cuthb. IV 9; Odo ‥ institit, ut ‥ fidelitas nostra supplicare pro filio suo, quem a servitio vestro exclusistis, deberet. ‥ precor ‥ ut illum ~iatis invitati nostris precibus Anselm (Ep. 18) III 125; qui eum ad hominem receperit (Quad.) GAS 71; in patriarchatum primae sedis Britanniarum receptus Eadmer V. Dunst. 24; rex ‥ revestivit illum de suis et in amicitiam ejus receptus est Id. V. Anselmi II 56; aut legitimam uxorem ~eret aut pro illicito repudio sententiam anathematis subiret Ord. Vit. XII 21 p. 379; 1203 arestavit eum donec inveniret plegios standi recto ‥ et quando dominus suus venit pro eo optulit ei per plegios et noluit ‥ eum ~ere SelPlCrown 19; 1230 vobis ‥ precipimus quod ipsum Willelmum ad dictum cuneum ~iatis ad operandum inde monetam nostram LTR Mem 11 m. 5; rex ‥ poterit utlagatum de gratia sua inlegare et ~ere eum ad pacem suam extra quam prius positus fuit Bracton f. 131; cujus ‥ contricioni papa congaudens illum gratie sue recepit Meaux II 322; Henricum, filium Henrici Perci ‥ in Angliam revocavit et ad graciam recepit Strecche Hen. V 147.  b 1125 si heres ejus monachus esse voluerit, ea conventione ~ietur qua et pater ejus est receptus Ch. Westm. 247; Juliana monialis de Sempingham et ab ipso magistro G. recepta in ordine Canon. G. Sempr. f. 147v; 1221 ad judicium de abbate qui illum recepit in monachum SelPlCrown 86; 1314 in ordinem fratrum predicatorum canonice recepti Rec. Eng. Dom. 107.  c quos ‥ aut occidit aut in deditionem recepit Bede HE II 9 p. 100; recepto castro W. Poit. I 9. 3 to receive into a group, include (w. in & abl.). b to receive, have put in, contain. c (med.) to be compounded of. Deus ‥ in caelestis vos patriae congregatione ~iat (Lit. Papae) Bede HE I 32 p. 70; s1281 idem abbas recepit predictos Philippum et Isabellam et heredes ipsius I. in singulis beneficiis et oracionibus que de cetero fient in ecclesia sua Cart. Chester 336 p. 223; omnes reges ‥ in sua dicione recepit Ciren. I 104.  b ~it ‥ hora iv punctos Bede TR 3; locus ‥ in quo ~iuntur animae eorum qui in bonis ‥ operibus de corpore exeunt Id. HE V 12 p. 308; nec in se ~it distinctiones locorum aut temporum, ut hic vel illic ‥, aut nunc vel tunc Anselm (Mon. 22) I 41; urinarium, i. vas ad ~iendam urinam Osb. Glouc. Deriv. 608; c1265 [domus] recepit ‥ aulam ‥ capellam ‥ coquinam DC S. Paul. p. 35b.  c medicinam ~ientem aloe vel mirabol’ Gilb. III 123v. 2; ceroneum dicitur a cera quam recepit in magna quantitate SB 15; cerotum dicitur a cera quod omne cerotum ~it ceram vel aliquid loco cere Ib.. 4 to acquire, take possession of, seize. b to take back. quando episcopus Baiocensis eam [villam] recepit DB I 1ra; ut post tercium haeredem ‥ aecclesia ‥ ~eret [manerium] DB I 46b (v. conventio 2b); 1470 monete Anglicane quas ‥ de manibus ‥ procuratoris nostri preter et contra voluntatem absque aliquid juris titulo violenter recepit DCDurh. Reg. IV f. 203; 1422 siqui post mortem nostram ostendere sciverint quod quicquam de eis injuste receperimus aut quicquam injusto titulo ‥ de eis rapuimus Test. Hen. V 91.  b Normanniam veniens brevi totam cepit, vel potius recepit W. Malm. GR V 398; 1203 cepit porcos illos ut in dampno sui et eos racionabiliter imparcavit et eos obtulit amittere per vadium ‥ Ricardo et ipse noluit eos ita ~ere SelPlCrown 90. 5 to consent to take, accept; b (bribe). 801 beatus qui in hoc saeculo labores ~it et in futuro requiem habebit Alcuin Ep. 221; me ad onus ejus stupidum et accipere renuentem increpavit, et post increpationem anulum me ~ere coegit V. Gund. 48; cui cum assentirent caeteri, ego tractatum subscriptum recepi Adel. QN intr. p. 1; 1198 R. recepit anno preterito quietum predictum vadium Pipe 125; dat ij m. pro habenda inquisicione si sit culpabilis necne; ~iuntur per plegium PlCrGlouc 13; prior sancte Trinitatis ‥ recepit ‥ facere et reparare pontem de Walebroke MGL II 409.  b 1288 R. le ffulere cognoscit latrones et cissores bursarum et ~it de eis munera ne caperentur Leet Norw. 19. 6 to receive (something asked for in return), be in receipt of, be given; b (stolen goods); c (money or sim. as due return or as result of sale); d (sacrament); e (office). nec mora, congrua quaesitui responsa recepit Bede HE I 27 p. 48; dabant terrena ut a Deo ~erent celestia Ord. Vit. V 12 p. 395; Elfegus ut pallium ab apostolico ~eret ‥ Alpes transcendit W. Malm. GP II 76; c1270 inter ‥ priorem ‥ et conventum ‥ tradentes et ‥ militem ~ientem viz. quod ‥ prior et conventus tradiderunt ‥ totam terram suam Cart. Bilsington 89; 1330 noveritis nos litteras ‥ recipisse [sic] Lit. Cant. I 330; 1342 liberalitatem quam sacerdotes ‥ sua nomina inserentes in matriculis ‥ solebant respicere [sic], in exaccionem censualem vj denariorum ‥ illicite convertentes Conc. II 701a.  b J. de H. ‥ et A. propositus de W. receperunt catalla ejusdem W. et concelaverunt, et ‥ dicunt quod eo tempore quo catalla receperunt non fuit W. rettatus de aliquo latrocinio PlCrGlouc 69.  c annuum vectigal ab eis ~ere sprevit Ord. Vit. XIII 8 p. 17; 1190 ipse R. rescipiet illam marcam argenti in solutione debiti sui AncCh no. 56; 1206 tam de predicta summa quam de recepturis expensis Pat 65b; 1375 R. de F. recepit thefbote quod A. G. habuit ex quodam latrunculo Leet Norw. 63; W. S. recepit blanket precii xij d. quam K. famula sua furata fuit de eo nomine thefbote Ib. 66; 1395 noverint universi ‥ nos ‥ recipisse [sic] ‥ abbate ‥ et ‥ conventu xxvj libras Lit. Cant. III 48; c1463 considerabat quod ‥ tam singulares monachi vel canoneci tantum per se resiperent xl s. per annum Paston Let. 61; 1479 receptori generali, fatenti et ~ienti super compotum v li. ExchScot 560.  d de his in synodo dicitur, xo anno communionem sive oblationem ~iant Theod. Pen. I 5. 10; 1559 ministrare sacramenta eucharistiae aut matrimonii, vel eadem ~ere Conc. Scot. II 175.  e ut nullus aliengena ibi ~iat aliquem ecclesiasticum ordinem Anselm (Ep. 447) V 395. 7 to recover, regain, receive back; b (w. ref. to mental or physical health). fines suos ‥ simul et libertatem receperunt Bede HE III 24 p. 180; quamvis non negandum sit eos habuisse libertatem ~iendi ‥ rectitudinem, si ‥ ab ipso primo datore illis redderetur Anselm (Lib. Arb. 3) I 211.  b sanum sapio; ~i ‥ sensum anime mei Bede HE III 11 p. 150; si ‥ ad reliquias sanctorum peteret, perditam posset ~ere lucem Ib. IV 10 p. 224; se ‥ perditas dudum vires recepisse sentiens Ib. V 4 p. 287; dum ‥ precamina fundunt, / caeca diem vidit, sermonem muta recepit Wulf. Swith. II 215; filius vester ‥ gravem aegritudinem passus, tandem ‥ integram sanitatem recepit Anselm (Ep. 268) IV 183; in hac pollicitatione a pio pontifice ovis morbida ~itur, antidotum salubris penitentie adhibetur, et sic demum perfecta sanitate recepta V. Gund. 18; paralitica soliditatem recepit artuum W. Malm. GP III 109. 8 a to take (med., ingredient of medicine). b to take up (with a purpose). c (w. habitum) to take the habit, adopt the religious life. d (w. crucem) to take the Cross, become a crusader. a idromel sic fit: ~e ij partes aque et tertiam mellis SB 24.  b ut ‥ ad defensandum contra prophanos predones virga [sic MS; l. virgam] justicie ~eret Ord. Vit. XI 10 p. 199.  c judicavit se non digne curam pastoralem ‥ accepisse, nisi etiam et habitum religionis ~eret A. Tewk. Add. Thom. 30; 1208 debet clericus ille presentari Thome ‥ et ~ere habitum citra festum S. Michaelis SelPlCrown 56.  d a1200 recepit crucem pro me (v. crux 9a). 9 to take in, absorb, adopt. b to catch, contract (disease or sim.). byssus ‥ solet ‥ candidum in sese ~ere colorem Bede Tab. 425D; aqua ‥ fervidam qualitatem recipit, cum per certa ‥ metalla transcurrit Id. HE I 1 p. 10; ut superfluam humiditatem non ~iunt, ita ‥ nec mingunt Adel. QN 10; apozima dicitur quando decoquuntur herbe vel medecine in aqua ita quod virtus herbe aque mandetur et sic virtus medecine per os ~iatur SB 11.  b ~ere in pedibus frigus Gad. 52. 2 (v. frigidus 3). 10 (w. abstr. obj) to take, receive, derive, incur; b (w. mortem). quicumque his sacrificia simulacris obtulerit, aeternas inferni poenas pro mercede ~iet Bede HE I 7 p. 19; hic viij vero ex primo pari quadruplicato diminutionem ~it sub ostensione cubice quantitatis Abbo QG 22 (48); quatenus ‥ cum illis a Deo retributionem ~iatis Anselm (Ep. 172) IV 54; penitens consolationem et quisque anxius ~iebat allevationem Ord. Vit. IV 15 p. 274; 1226 diem prefigatis quo ‥ coram vobis compareamus justiciam recepturi Pat 65; heremita contristatus est valde et malam opinionem ab illo recepit habere Latin Stories 11.  b W. P. verberavit P. de P. ita quod per ictus recepit mortem set tunc vixit per xxj septimanas PlCrGlouc 99; 1363 cecidit in quodam vase plena [sic] aque boliante per quod recepit mortem SelCCoron 40. 11 to approve, allow, admit of, count as acceptable or valid, to acknowledge; b (oath or homage). c (w. ad or in & acc.) to accept or acknowledge (person) as. versus heroici exametri xiv sillabarum primo loco et secundo dactilum ~it Aldh. Met. 10; metrum iambicum senarium ~it iambum locis omnibus Bede AM 135; qui pascha catholicum et tonsuram coronae ‥ ~ere nolebant Id. HE III 26 p. 189; quod autem dicis ‥ ratio non ~it Petrus Dial. 35; ut eis ‥ satisfaciamus qui hanc litteram [sc. Y] in orthographia ~iunt Osb. Glouc. Deriv. 629; 1294 attornatum quem N. D. loco suo attornare voluerit ad sectam pro eo faciendam ‥ loco ipsius N. sine difficultate ~iatis SelPlMan 79.  b R. de M. noluit ~ere homagium Gilberti H. RDomin 5; 1258 non venit ad legem ~iendam de Richero ‥ prius sibi invadiatam SelPlMan 52; aldermanni omnes solebant se in una secta vestire ‥ ad equitationem majoris ad ~iendum sacramentum suum apud Westmonasterium MGL I 35; 1468 dedimus vobis potestatem ~iendi sacramentum ‥ abbatis Lit. Cant. III 243.  c Willelmus eum in patrem et archiepiscopum ‥ recepit W. Malm. GP I 23; si Urbanus in Anglia ~eretur ad papam Ib. I 49. 12 to accept as credible or true. b (p. ppl. as adj.) received, accepted. tripertitam humani generis distantiam catholica ~it [gl.: accipit] ecclesia, ‥ quomodo virginitas, castitas, jugalitas tripertitis gradibus separatim differant Aldh. VirgP 19; Orientales Saxones fidem quam olim ‥ abjecerant, instantia regis ‥ receperunt Bede HE III 22 p. 171; habet ‥ hec generatio ingenitum vitium, ut nichil quod a modernis reperiatur putet esse ~iendum Adel. QN intr. p. 1; promissa ‥ Grecorum licet versipelles sint ~iamus Ord. Vit. X 12 p. 74; si autem [appellatio] non ~iatur, causam, quare non ~iat, debet judex assignare Ric. Angl. Summa 37 p. 86; 1316 quod [notarius] ‥ omnimoda instrumenta sub sigillis nostris quibus utimur in contractibus ‥ ~ere possit RGasc IV 1559; Manichei ‥ Vetus Testamentum minime receperunt Ockham Dial. 418.  b 1549 vetus et receptus invocandi modus Conc. Scot. II 116. 13 (in leg. phr.): a to take, accept (chirograph effecting settlement of claim). b (diem ~ere) to be assigned a day for appearing in court. a 1214 magistrum J. marescallum domini regis ad cirographum illud ~iendum loco mei assigno Ch. Westm. 487; 1232 de rescipiendo cirographo suo CurR XIV 2413.  b c1157 Jordanus se die prefixa probaturum dicebat, ‥ sed Joannes diem ~ere recusavit J. Sal. Ep. 56; 1196 receperat diem in Banco (v. 1 dies 11a); 1220 se essoniavit Willelmus, et habuit diem per essoniatorem suum in octabis sancti Hillarii; et Radulphus tunc presens fuit et dixit quod noluit ~ere diem CurR VIII 192; 1226 ad diem ~iendum ‥ procuratores constituimus Pat 65. 14 to receive, listen to, hear. b (w. quod) to hear or learn that. qualiter hec verba mea sentitis vel ~itis (Lit. Abb.) Ord. Vit. III 7 p. 99; singularem habuit gratiam in confessionibus ~iendis Serlo Gram. Mon. Font. 74; sacerdotes instituit, qui languentes et egrotos quotidie visitarent, confessiones ~erent, viaticum preberent Ib. 123.  b 1296 insinuante nobis Lucia ‥ recepimus quod ‥ Symon et Lucia ‥ tres inter se liberos procreassent Reg. Cant. 110; 1326 quibusdam enim recepimus litteratoriis argumentis quod ‥ rex et ‥ regina convenient in unum DCCant. p. 273. 15 (refl.) to betake oneself, retreat, take refuge. orantes sub divo, si serenum esset; si tempestas, in porticus proximas sese ~ientes Bede Templ. 775B; Guido vix elapsus Brionio se recepit W. Malm. GR III 230; abscedit et in hospitium, quod prope erat, se ~it H. Bos. Thom. III 19; Hispanicum mare ‥ de occidentali se inter Hiberniam et Hispaniam ~iens oceano Gir. TH I 2; quoties ‥ aliqua molestia illata fuerit, statim evolantes in lacu quodam procul inde remoto se ~iunt [anates] Ib. II 29; non fuit domus que eos capere possit sed ‥ fecerunt eis casas parvulas ‥ ubi se ~erent pauperes Serlo Gram. Mon. Font. 123; s1233 evasit de castello ‥ et recepit se ‥ in ‥ capellam (v. censura 1b).