About

Menu

recompensare

recompensare [LL] 1 to pay in return, repay; b (w. vices as obj.). c (w. pro & abl.) to give by way of recompense or in requital; d (w. talionem or ultionem as obj.) to inflict revenge. propter honorem Britolii quem ‥ cognato tuo ‥ dedi ‥ tibi per singulos annos ~abo ccc tos marcos argenti Ord. Vit. XII 22 p. 394; ~o, -as, i. reddere, persolvere Osb. Glouc. Deriv. 446; 1282 sumptus quos ‥ ballivus ‥ se posuisse ‥ docere poterit ‥ ~ari seu allocari faciatis eidem RGasc II 150a; propter aurum copiosa manu ~atum, caput ejus tibi cedet in premium Ciren. I 290.  b Christus ‥ a morte aeterna nos redemit. quas vices tanti honoris illi ~amus? V. Gund. 23.  c qui laedit salutem alterius, non sufficit si salutem restituit, nisi pro illata doloris injuria ~et aliquid Anselm (CurD 11) II 68; mala pro bonis ~aris G. S. Alb. I 112; 1277 ut aliquid gratie eidem decanatui pro receptis ‥ beneficiis ~are debeamus Ch. Sal. 355; proventus omnium ‥ tenementorum ‥ de claro percipiebat, pro nulla parte eorum nobis aliquid ~ando Meaux II 190.  d gravi inter Alpes frigore correptus misere interiit, digna sibi ultione divinitus ~ata, ut qui ab amore caelestium friguisset in corde, per frigoris asperitatem periret in corpore Osb. V. Dunst. 32; plures ingentem pecunie massam accipiendo castigavit et pro nobilium reverentia parentum qui talionem ‥ ~are possent, velle suum ‥ dissimulavit Ord. Vit. VIII 23 p. 411. 2 to give as a reward or recompense; b (w. ellipsis of object). beatae perennis vitae felicitas quae singulis quibusque meritorum emolumentis ~abitur Aldh. Met. 2 p. 63; interim ~atus hic honor nonnulla consolatio erat presentis afflictionis H. Bos. Thom. IV 27 p. 440.  b 994 (12c) sibi servientibus ‥ in hoc quoque terrestri habitaculo ‥ ~ans CD 687. 3 to make return for, reward (service, benefit, or sim.); b (w. abl. of reward). 1216 donec ‥ obsequium suum dignius ‥ ei ~averimus Pat 14; unicuique servitium ‥ secundum cujusque meritum ~avit M. Par. Min. II 3; bona, que homo non remunerat ingratus, Dei largitas plenius ~abit Id. Abbr. 319.  b temptat dominus fidem turbarum et probatam digno praemio ~at Bede Luke 449; amplissimo premio bona sibi ‥ ab ipso impertita ~ans W. Malm. GP I 22; beneficia beneficiis ~are voluit Ord. Vit. III 3 p. 60; quam pietatem ‥ multiplici dono ~avit Ib. IV 1 p. 168; si ‥ amor est ~andus amore, ergo et major majore et equalis equali Bradw. CD 348A. 4 to make up for (loss, damage, suffering): a (w. person or personification as subj.); b (w. abstr. subj.). a s1190 promisit ‥ quod bene ~aret eis labores suos G. Ric. I 119; natura provida, ~are volens eis tante detrimentum jacture, alimenta eis ministrat Neckam NR I 23 p. 72; s1213 nec obstabit aliqua pactio ‥ quo minus et damna ~entur et restituantur ablata (Ch. Regis) Wend. II 72; precipiens ut dampnum panni sui sibi ~aret Mir. Wulfst. II 14.  b unius ‥ hore felicior proventus longi temporis ~abit incommoda G. Hoyland Ascet. 289C; si ‥ ambo defaltam fecerint, ~ari poterit defalta cum defalta Fleta 376. 5 to make compensation for (misdeed, in quot. w. abl.). [sileo] a meipso, quia mea confessione non arguo, nec satisfactione redimo, nec bonis operibus ~o P. Blois Serm. 1. 562D. 6 to pay (someone) in recompense: a (w. money); b (w. abstr.). a 1456 regina aliter erit ~ata, ad plenam performacionem decem millium marcarum Reg. Whet. I 258.  b regis ‥ cujus laboris pretium majorum precibus ~ari postulo Nen. HB pref. p. 127. 7 to balance: a (w. acc.) to serve as an equivalent for. b (w. acc. & dat. or abl.) to make equivalent to, match with. a quod isti defuit de primatu, supplebat affectus, et quod ille minus habuit ex affectu, collata dignitas ~abat Ailr. Ed. Conf. 769B.  b nisi dicta sua factis efficacibus ~et Wycl. Ver. I 217. 8 to weigh in the mind. secum plane intelligens, et saepius in cordium suorum secretis recompensans, se esse pro tanti viri vindicta finitimae morti ferme deputatum B. V. Dunst. 14.

Saved

Recent