Logeion | relatio

rĕlātĭo, ōnis, f. [refero], a carrying back, bringing back. *

I Lit.: membranae ut juvant aciem, ita crebrā relatione, quoad intinguntur calami, morantur manum, through the frequent carrying of the hand back to the inkstand, i.e. by often stopping to dip the pen in the ink, Quint. 10, 3, 31.—
II Trop.
- A In law t. t., a throwing back, retorting: relatio criminis, est cum ideo jure factum dicitur, quod aliquis ante injuriā lacessierit, Cic. Inv. 1, 11, 15; so Dig. 48, 1, 5: jurisjurandi, ib. 12, 2, 34 fin.—
- B In partic.
- - 1 A returning, repaying: gratiae, Sen. Ben. 5, 11; id. Ep. 74, 13.—
  - 2 In publicists’ lang., a report; a proposition, motion: ecquis audivit non modo actionem aliquam aut relationem, sed vocem omnino aut querellam tuam? Cic. Pis. 13, 29: relatio illa salutaris, id. ib. 7, 14; Liv. 3, 39: relationem approbare, id. 32, 22: incipere, Tac. A. 5, 4; 13, 26: mutare, id. ib. 14, 49: egredi, id. ib. 2, 38: postulare in aliquid, id. ib. 13, 49: relationi intercedere, id. ib. 1, 13 al.: jus quartae relationis, the right accorded to the emperor, without being consul, of making communications in the Senate (this right was simply jus relationis; tertiae, quartae, etc., denote the number of subjects he might introduce at each meeting, which varied at different periods), Capitol. Pert. 5; Vop. Prob. 12 fin. — Hence,
  - - b Transf., in gen., a report, narration, relation (only post-Aug.): dictorum, Quint. 2, 7, 4; cf. id. 9, 2, 59: causarum, id. 6, 3, 77: meritorum, id. 4, 1, 13: rerum ab Scythis gestarum, Just. 2, 1, 1: gentium, Plin. 7, 1, 1, § 6.— Of military reports to the general-in-chief or emperor: addens quaedam relationibus supervacua, quas subinde dimittebat ad principem, Amm.14, 7, 10; 20, 4, 7; 28, 1, 10. —
  - 3 A rhetorical figure mentioned by Cicero, of the nature of which Quintilian was ignorant, Cic. de Or. 3, 54, 207; Quint. 9, 3, 97: epanaphora est relatio; quotiens per singula membra eadem pars orationis repetitur, hoc modo: Verres calumniatores apponebat, Verres de causā cognoscebat; Verres pronunciabat? i.e. the repetition of a word for rhetorical effect, Mart. Cap. 5, § 534 init.; cf. Quint. 9, 1, 33. —
  - 4 In philos. and gram. lang., reference, regard, respect, relation: illud quoque est ex relatione ad aliquid, Quint. 8, 4, 21: relatione factā non ad id, Dig. 1, 1, 11.

relātio, ōnis, f. (refero), das Zurücktragen, Zurückbringen, I) eig.: crebra, das öftere Hinführen der Hand nach dem Tintenfaß, um mit der Feder einzutauchen, Quint. 10, 3, 31. – II) bildl.: A) im allg., das Zurückschieben, in den jurist. t. t.: r. criminis, das Zurückschieben des Vorwurfs auf den Urheber, griech. ἀντέγκλημα, Cic. de inv. 1, 15 u. ICt.: iurisiurandi, das Zurückschieben des Eides auf den, der ihn antrug, Ulp. dig. – B) insbes.: 1) die Erwiderung, Vergeltung, gratiae, Sen. ep. 74. § 13 u.a. – 2) (als Redefig.) = ἐπαναφορά, die öftere hervorhebende Wiederholung desselben Wortes, Cic. de or. 3, 207. Quint. 9, 3, 97. Mart. Cap. 5. § 534. Vgl. Ernesti Lexic. techn. Lat. rhet. p. 328. – 3) das Vorbringen, Berichten, die Angabe, Erzählung, a) übh.: relatio contrariorum, die Anführung der direkten Gegensätze, Cic. orat. 106: rerum gestarum, Iustin.: dictorum, Quint.: r. causarum (griech. αἰτιολογία), Angabe der Gründe, Beweisführung, Quint. – b) als publiz. t. t., die Berichterstattung, der Vortrag, Antrag eines Magistrates im Senate, Cic. u.a.: relationem egredi, die Tagesordnung überschreiten, von der T. abweichen (v. Senatoren, wenn sie nach ihrem Entscheid noch ihre Meinung über etw. nicht dahin Gehöriges vorbrachten), Tac. ann. 2, 38: ius tertiae, quartae, quintae relationis, das Recht des Kaisers, im Senate über drei, vier, fünf Gegenstände berichten zu können, Scriptt. hist. Aug.; vgl. Casaub. Suet. Caes. 20. – 4) gramm. u. philos. t. t., die Beziehung, Rücksicht, das Verhältnis, ad aliquid, Quint. 8, 4, 21.

relatio [CL] 1 (act of) bringing back. ~o pueri Jesu ex Aegypto Bede Mart. 805A; necnon de gloriosa transitu ejus ad Christum, seu de ~one pretiosi corporis in locum priorem Alcuin Hag. 682D; s3 obitus Herodis et ~o pueri ex Egipto AS Chr. 244. 2 (act of) bringing as a return, payment. lex non dat haereditatem, quia non dat vitam, quia si lex daret vitam, daret et justitiam (a pari), sed non dat justitiam, quia omnia sunt sub peccato apud Judaeos, quia scriptura dicit: ergo lex non dat justitiam (a ~one) Lanfr. Comment. Paul. 273C; alterius oboli ~one debita est oblatio reintegrata Gir. IK I 1. 3 (~o criminis, leg.) the retorting of criminal responsibility on someone else; b (spec. on one’s accuser). [Adam] usus illo genere defensionis quod dicitur in rethorica ~o criminis T. Chobham Serm. 1 f. 7ra. b partes sunt quattuor, conparatio, ~o criminis, remotio criminis, concessio Alcuin Rhet. 12; ~o criminis est, cum reus id quod arguitur confessus alterius se inductum peccato jure fecisse demonstrat Ib. 13. 4 act of relating (an account) in words, or the account related. b speech; c (spec. as oral account); d (w. implication of unreliability). quantum tamen potuero, non tam ex scriptis patriae scriptorumve monimentis ‥ quam transmarina ~one, quae crebris inrupta intercapedinibus non satis claret Gildas EB 4; frater quidam nostri monasterii probatissimus, cujus ipse haec ~one didici Bede CuthbP 3; c789 aliquorum fratrum ~one nobis notissimus es pietate, etsi non facie Alcuin Ep. 5; Lanfranci nepos, immo aliquorum ~onibus consanguinitate propinquior M. Par. Min. I 23; 1460 quod si fieri non possit per ~onem latoris presencium Paston Let. 608. b 935 in loco qui vulgari dictione et appellativa ~one nuncupatur ad Terentam Ch. Shaft. 9; 937 juxta dirivatis fluentium successibus ubi vulgares prisco usu moralique ~one nomen imposuerunt Use CS 712; †931 (12c) in loco celebri ubi ruricolae appellativa ~one nuncupant Maldumesburg Ch. Malm. 25; Eul. Hist. I 133 (v. relator 2b). c quicquid se ‥ notitie nostre vel majorum ~one vel librorum revolutione infudit W. Malm. GP III 99 prol.; de ipso patre ordiar, et ejus gesta sicut a priscis scripto seu ~one traduntur breviter prosequar Ord. Vit. VI 8 p. 50; nunc ad quedam nitor enarranda regredi, que non scripto sed seniorum ~one didici Ib. VI 9 p. 67; hec cum beatus Edwardus ~one ac scriptis veterum didicisset Ailr. Ed. Conf. 757C. d erat ‥ de lapide hoc ab antiquo vulgata ~o quod ‥ Gir. EH I 38; 1213 nisi communis ~o nos decepisset quod ‥ Cl I 165a; non credat ~ones, blandimenta vel adulaciones contra consilium suum Plusc. VII 20. 5 (rhet.) repetition (as etym. gl. on ἀναφορά). anafora, id est, ~o, cum eadem dictio bis saepiusve per principia versuum repetitur, ut: ‘Dominus inluminatio mea et salus mea, quem timebo? Dominus defensor vitae meae’ Bede ST 146. 6 decision. 1437 nullus teneatur servare librum ~onum sive referendarum dicti consuetudinarii Stat. Linc. II 370. 7 reputation. suscitavit Dominus ‥ puellam ‥ innocencie habens proximorum ~onem Plusc. X 32. 8 relationship: a (pers.); b (phil.); c (mus.). a 1239 ego autem, licet sim homo contemptibilis ‥ ~one tamen paternitatis spiritalis ‥ ex vestra electione, ordinante Domino, ad vos referor Gros. Ep. 71. b cujus mens obscura est ad dijudicandum inter asinum suum et colorem ejus: qualiter discernet inter unum Deum et trinam ~onem ejus? Anselm (Incarn. 4) I 285; quod ~ones fundate super substancias sunt priores aliis ~onibus, et quare Siccav. PN 101; ~o enim consistit in ordine quodam unius ad alterum T. Sutton Quodl. 19. c in quantum distabat ante ipsos, minus erat cognitio talium, sed tantum modo operabantur juxta ~onem inferius ad superius, superius ad inferius Mens. & Disc. (Anon. IV) 32. 9 (gram.) anaphora. idem quoque asserunt quotiens pronominis fit ad nomen appellativum ~o, eo quod pronomen quod semper demonstrativum, aut relativum est, proprii nominis expleat vicem J. Sal. Met. 882A; cum ergo dicitur ‘ex ipso et per ipsum et in ipso sunt omnia’, ~o fit ad hoc nomen ‘Domini’, quod essentialiter ibi tenetur Neckam SS I 30. 6; prout vero relativum est, pronomen est et differt ~o hujus a ~onibus aliorum Ps.-Gros. Gram. 44.

rĕlātĭō, (12) ōnis, f. (refero), ¶ 1 action de porter à nouveau : [de porter à tout instant la plume dans lʼencrier] Quint. 10, 3, 31 ¶ 2 [fig.] a) criminis Cic. Inv. 2, 78, action de rapporter à lʼinfluence dʼautrui le fait dont on est accusé, cf. Dig. 48, 1, 5 ; b) gratiæ Sen. Ep. 74, 13, témoignage de reconnaissance, cf. Ben. 5, 11, etc.; c) rapport dʼun magistrat au sénat, mise à lʼordre du jour : relatio illa salutaris et diligens fuerat consulis Cic. Pis. 14, ce rapport salutaire et consciencieux avait été lʼœuvre du consul, cf. Cic. Pis. 29 ; de aliqua re Liv. 26, 28, 3, rapport sur une affaire ; relationem in aliquid postulare Tac. Ann. 13, 49, demander la mise en délibération pour une chose (dʼune chose) ; relationem egredi Tac. Ann. 2, 38, sortir de lʼordre du jour proposé (de la question débattue) ; relationi consulum intercedere Tac. Ann. 1, 13, sʼopposer à la proposition des consuls ; jus tertiæ, quartæ... relationis Capit. Pert. 5 ; Aur. 6 ; Lampr. Al. Sev. 1, droit [de lʼempereur] de mettre à lʼordre du jour du sénat trois, quatre... affaires ; d) relation, narration : Quint. 2, 7, 4 ; 9, 2, 59, etc.; e) [rhét.] relatio contrariorum Cic. Or. 166, rapprochement de contraires, antithèse || épanaphore : Capel. 5, 534 ; Quint. 9, 3, 27 ; f) relatio ad aliquid Quint. 8, 4, 21, rapport, relation à qqch.

relātiō, ōnis f (refero)

1. (retor. t.t.) benadrukte herhaling v.e. woord (als stijlfiguur);
2. verhaal, bericht; ➤ rerum gestarum;
3. het aan de orde stellen, voordracht, voorstel (ihb. in de senaat); ➤ relationem egredi buiten de orde gaan;
4. (jur. t.t.) het afschuiven van de beschuldiging op de aanklager, terugverwijzing [criminis];
5. (gramm. en filos. t.t.) relatie, verhouding; ➤ (ex) relatione verhoudingsgewijs; ~ contrariorum parallelle plaatsing v. tegenovergestelde begrippen, antithese;
6. (Sen.) het beantwoorden, vergelding [gratiae].

relatio , onis. f. (refero.)
述。商量。大小相涉。境態。— gratiarum 感謝。— Consulum 定派總官。

Suggest a Translation
See an image

, Intuitus, respectus, Paulo JCto leg. 11. Dig. de justit. et jure (1. 1.) : Prætor quoque jus reddere dicitur etiam, cum inique decernit ; Relatione scilicet faeta, non ad id, quod ita Prætor fecit, sed ad illud, quod Prætorem facere convenit. In aliis vero libris juris civilis Relatio dicitur Consultatio a judicibus ad Principem missa in rebus dubiis, ut videri potest lib. 7. Cod. tit. 61. et lib. 11. Cod. Theod. tit. 30. (29.) de appellat. et consult. S. Augustinus Ep. 137 : Quæ vel in negotiis sæcularibus judices faciunt, quando causæ dubitatio ad majorem potestatem refertur, ut pendente Relatione aliquid inde audeant commutare. Optatus Milev. lib. 1. adv. Donatistas : Relatio missa est, rescriptum venit. Adde Symmachum lib. 1. Epist. 41. et 44. Hujuscemodi judicum consultationes Principi insinuabant Referendarii, hæcque insinuatio seu expositio, Relatio etiam appellabatur, ut habet Commentator Notitiæ imperii cap. 97. Hæc in jure civili. Sed in jure canonico Relatio accipitur pro Delatione, quæ fiebat chirographo deferentis obsignata, præsertim ubi de hæresi agebatur. Anastasius Biblioth. in Simplicio PP. : Sub hujus episcopatu venit Relatio de Græcia ab Acacio Constantinopolitano episcopo, et affirmavit Petrum Eutychianistam hæreticum, facta petitione ab Acacio episcopo chirographo ejus constructa. Idem Anast. in Felice III : Sub hujus episcopatu iterum venit Relatio de Græcia, Petrum Alexandrinum revocatum ab Acacio CPno. Et infra : Post annos tres iterum venit Relatio ab Imperatore Zenone, ut pœnitens rediret Acacius. Idem in Gelasio : Hujus temporibus iterum venit Relatio de Græcia, eo quod multa mala et homicidia fierent a Petro et Acacio. Et in Anastasio : Tunc Festus et Probinus Senatores miserunt Relationem Regi, et cœperunt agere, ut visitatorem daret Rex Sedis apostolicæ. Rursum in Bonifacio II : Eodem tempore venit Relatio ab episcopis de constitutione, ut cum consilio Sedis apostolicæ omnia Carthaginensis episcopus faceret. Vide Glossar. med. Græcit. voce Ἀναφορά, ubi etiam de Re-Iatione in Dypticha nominum Patriarcharum, etc. agitur. De jure Relationis Sedis Apostolicæ videndus Marca de Concordia lib. 5. cap. 7. Practicis nostris Relation dicitur, Apparitoris declaratio, relatio, seu ejusdem exemplar. Lit. remiss. ann. 1474. in Reg. 195. Chartoph. reg. ch. 1318 : Lequel Colas en adreçant sa parolle à icellui Grégoire (sergent) dist qu'il lui baillast la Relation de l'exploict, qu'il avoit fait contre lui. Vide infra Rescriptio.

, Dilatio, mora. Lit. remiss. ann. 1361. in Reg. 89. Chartoph. reg. ch. 672 : Qui Joannes dixit præfato Petro, quod si ipse vellet emere quinque jornalia,.... quod ipse daret sibi quodlibet jornale pro duobus scutis : qui quidem Petrus petiit utrum sibi daret super hoc suam seanciam vel Relationem usque ad crastinum.

relātiō ōnis, f

re+STER-, a bringing back, throwing back, retorting: criminis.—In public life, a report, proposition, motion: tua: approbare relationem, L.—In rhet., an emphatic repetition(of a word).

RELATIO

RELA´TIO[SENATUS]

Relatio

See senatus.

Menu

Word wheel

relatio

Saved

Recent