rivus
rivus, a small stream, brook
on account of the stream of water
- I Lit.: rivus est locus per longitudinem depressus, quo aqua decurrat, cui nomen est ἀπὸ τοῦ ῥεῖν, Dig. 43, 21 (de rivis), 1: rivorum a fonte deductio, Cic. Top. 8, 33: prostrati in gramine molli Propter aquae rivum, by a waterbrook, Lucr. 2, 30; so, aquae, id. 5, 1392; Hor. C. 3, 16, 29; cf. Inscr. Orell. 51: omnia flumina atque omnes rivos, qui ad mare pertinebant, etc., Caes. B. C. 3, 49; 3, 37; cf. 3, 88 fin.; Hor. Ep. 1, 10, 7: pronus, id. ib. 1, 10, 21; id. C. 1, 29, 11: mobiles, id. ib. 1, 7, 14; cf. celeres, id. ib. 3, 11, 14: gelidi, id. ib. 3, 13, 7; id. Ep. 1, 18, 104: claudite jam rivos, Verg. E. 3, 111: tenuis fugiens per gramina rivus, id. G. 4, 19.—Prov.: e rivo flumina magna facere, to magnify an insignificant object; or, as we say, to make a mountain of a mole-hill, Ov. P. 2, 5, 22.—
- B Transf.
- 1 An artificial water-course, channel, canal, Dig. 7, 1, 61; 8, 3, 15; 8, 4, 11.—
- b A gutter, Vitr. 8, 6 (7), 1 al.—
- 2 Of other liquids, a stream, etc. (mostly poet.): manabat venis ferventibus argenti rivus et auri, Lucr. 5, 1256: lactis uberes, Hor. C. 2, 19, 11: sanguinis, Verg. A. 11, 668; Liv. 26, 23; Curt. 4, 9, 13: sudoris, Verg. A. 5, 200: lacrimarum, Ov. M. 9, 655: ignium, Plin. 2, 106, 110, § 236: rivis currentia vina, Verg. G. 1, 132.—
- II Trop., a stream (very rare; v. rivulus, II.): liquidus fortunae rivus, Hor. Ep. 1, 12, 9: facundiae rivus, Lact. Opif. Dei, 20 fin.
~is leni murmure serpentibus
in loco qui lingua Anglorum Deniseburna, id est ~us Denisi, vocatur
quemadmodum cum fons fluit in ~um et ~us colligitur in lacum
ad locum ‥ qui a ~o illic mananti Beccus appellatur
aquas et piscarias in ~a Thames’
hic ~us, A.syke ‥ hic ~us,a revyre
unde potest Ahanna non incongrue ~us aliquis fluminis Eufratis intellegi
terram que est juxta ~um fullonum
nec lavant sua corpora, quia inmundis contractibus non sordescunt, sitim ~o sedant
transmitte sermunculos ‥ labiae tuae, de cujus fonte ‥ dulces dirivati ~i multorum possint reficere mentes(
fontis designat salvator jure figuram, / de quo quadrifluis decurrunt flumina rivis
ad pedes Adriani qui esset fons litterarum, ~us artium
manibus ‥ donetur mappula, limpha; / mappula sit nivea, rivo sit limpha decoro
si cor meum contritum fuerit ‥ si ~i diu fluent ab oculis meis
machera ‥ percussus et rubicundo cruoris ~o [gl.: ] perfusus ‥ occubuitripe
per utramque narem ~us sanguinis erupit emanantis
sanguinis ~um de pane in terram concurrere fratres viderunt(
fervescens ignibus Aetna / torrida flammivomis trudebat sulphura rivis
dindimus est rimus [l. rivus ] per quem natura mittit materiam spermatis ad testiculos
Tamisia ‥ fuit congelata ‥ de ~o in ~um
de exitibus ‥ dominii nostri de Berkiswell’ infra com’ nostrum Warr’ per manus ~i ibidem pro tempore existentis
officium ballivi et ~i ville et domini nostri de Flamested’ infra com’ Hertford
commisimus Petro Maynwaryng ‥ officium ballivi et ~i dominii de Flampstode ‥ in comitatu Hortford’
- 1. beek, stroom; metaf. (Hor.) loop [Fortunae]; ➤ (sprw.) e -o flumina facere (Ov.) = van een mug een olifant maken;
- 2. (poët.; postklass.) stroom, metaf. hoeveelheid [sanguinis; lacrimarum; argenti]; ➤ -is currentia vina; sudor fluit undique -is;
- 3. (poët.; postklass.) kanaal, waterleiding; tunnel voor het afvoeren v. mijnwater; ➤ -os effodere, ducere.
- RI-, a small stream, brook: Purae aquae, H.: rivis, qui ad mare pertinebant, etc., Cs.: laudo ruris amoeni Rivos, H.: celeres, H.— Prov.: e rivo flumma magna facis, i. e. make a mountain of a mole-hill, O.—An artificial watercourse, canal, ditch, conduit: rivos deducere (for irrigation), V.: rivos ducere lenis aquae, O.—A stream: lactis uberes, H.: sanguinis rivi, L.: sudoris, V.: lacrimarum, O.—Fig., a stream, course: liquidus fortunae rivus, H.
-
…citra vallem pro castris proelio contenderet, si id efficere non posset, ut exploratis itineribus minore cum periculo vallem rivumque transiret. Prima luce hostium equitatus ad castra accedit proeliumque cum nostris equitibus committit. Caesar consulto equites cedere seque…
Julius Caesar, Gallic War
-
…dextera secuemit, cum sinistra capillum eius a vertice teneret, caput sua manu tulerit, cum inter digitos eius rivi sanguinis fluerent qui postea cum histrionibus et cum gladiatoribus ita vixit ut alteros libidinis, alteros facinoris adiutores haberet ,…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…non discedere perseveravit. ac tamen aegre retentis Domitianis militibus est factum, ne proelio contenderetur, et maxime quod rivus difficilibus ripis subiectus castris Scipionis progressus nostrorum impediebat. quorum studium alacritatemque pugnandi cum cognovisset Scipio, suspicatus fore ut…
Julius Caesar, Civil War
-
…est. Formarum enim certus est numerus quae cuique generi subiciantur ; partium distributio saepe est infinitior, tam quam rivorum a fonte diductio. itaque in oratoriis artibus quaestionis genere proposito, quot eius formae sint, subiungitur absolute .…
M. Tullius Cicero, Topica
-
…multitudine cadaverum et cotidianis laboribus, insuetos operum, tum aquae summa inopia adfectos. omnia enim flumina atque omnes rivos, qui ad mare pertinebant, Caesar aut averterat aut magnis operibus obstruxerat, atque ut erant loca montuosa et…
Julius Caesar, Civil War
-
…ad dimicandum animo confirmat. Postero die luce prima movet castra et circiter milia passuum quattuor progressus trans vallem et rivum multitudinem hostium conspicatur. Erat magni periculi res tantulis copiis iniquo loco dimicare ; tum, quoniam obsidione liberatum Ciceronem…
Julius Caesar, Gallic War
-
…in capulo quadrigulas vitare monebatur quasi vero capulo sit occisus. Quid autem magnum aut naufragum illum sine nomine in rivo esse lapsum quamquam huic quidem hic scribit praedictum in aqua esse pereundum ; ne hercule Icadii quidem praedonis video fatum…
M. Tullius Cicero, De Fato
-
…eum convenerant ; quae tota acie disperserat. reliquas cohortis vii castris propinquisque castellis praesidio disposuerat. dextrum cornu eius rivus quidam impeditis ripis muniebat ; quam ob causam cunctum equitatum, sagittarios funditoresque omnes sinistro cornu obiecerat. Caesar superius…
Julius Caesar, Civil War
-
…incendat sive ut leniat, sive ad paucos sive ad multos sive inter alienos sive cum suis sive secum, rivis est diducta oratio, non fontibus, et, quocumque ingreditur, eodem est instructu ornatuque comitata. Sed quoniam…
Cicero, de Oratore
-
…ore ferunt dulcem nidis immitibus escam. At liquidi fontes et stagna virentia musco adsint et tenuis fugiens per gramina rivus, palmaque vestibulum aut ingens oleaster inumbret, ut, cum prima novi ducent examina reges vere suo ludetque favis…
Vergil, Georgics