sagacitas
sagacitas, keenness, acuteness
săgācĭtas, ātis, f. [sagax], keenness of perception, acuteness of the senses, sagacity.
- I Lit.
- A Keenness of scent in dogs: canum tam incredibilis ad investigandum sagacitas narium, Cic. N. D. 2, 63, 158; so, canum, Plin. 9, 30, 48, § 92.—*
- 2 Transf., of hunters: ut domitas feras mentita sagacitate colligerent, Plin. Pan. 81, 3.—*
- B Keenness, acuteness of the other senses: sensuum, Sen. Ep. 95, 58.—
- II Trop., intellectual keenness of perception, acuteness, shrewdness, sagacity (good prose; syn.: sollertia, acumen): utrum admonitus ac tentatus, an, quā est ipse sagacitate in his rebus, sine duce ullo, sine indice, pervenerit ad hanc improbitatem, nescio, Cic. Verr. 2, 1, 41, § 105: tuam tantam fuisse sagacitatem, id. ib. 2, 4, 12, § 29: erat eā sagacitate, ut decipi non posset, Nep. Alc. 5, 2: consilii, Val. Max. 7, 3, 3: Hipparchi sagacitate compertum est, lunae defectum, etc., Plin. 2, 13, 10, § 57.
sagācitās, ātis, f. (sagax), die Kraft, leicht zu wittern, I) durch die Sinne, a) die Spürkraft der Hunde, canum ad investigandum sagacitas narium, Cic.: so auch canum, Plin.: vincit idem sagacitate odorandi canes et volturios, Apul. – b) die Empfindsamkeit anderer Sinne, sensuum, Sen. ep. 95, 58. – II) übtr., durch den Verstand, der Scharfsinn, Scharfblick, die Schlauheit, hominis, Cic. u. Nep.: consilii, Val. Max.
~ate canum, venatorum industria
~as canum formellas leporum aut ferarum latebras deprehendat
currunt ‥ canes ~ate narium ut feras comprehendant(
canum feras narium ~ate persequentium
itaque hec narium tanta ~as venustare quidem videtur quod ‥
odorandi quippe sponsi sui ~ate prepollens, quocumque ierit ille, vestigare eum ‥ non moratur
siquidem microcosmum ‥ ex duplici ‥ materiae substantia constare vestrae ~atis [gl.: prudentiae, ] solertiam non arbitror latereglea
tuae beatitudinis sacrosancta ~as(
ecce, quod modo duricia mentis tue agit, hoc ille propheta jam tunc sue mentis ~ate deprehendit
peritus in scientia utriusque legis nove et veteris ‥ et cum secularium litterarum ~ate et peritia(
Robertus Belesmensis ‥ cujus ingeniosa ~as ad capiendam Jerusalem Christianis profecit
secundum ~atem meam adimplebo quod optas
qui solerti ~ate legendi succensus legum Romanarum
quod transmarinum iter ‥ carpere ~ate legendi succensa decreverit
săgācĭtās, (13) ātis, f. (sagax), ¶ 1 finesse de lʼodorat : [chez les chiens] Cic. Nat. 2, 158 ; Plin. 9, 92 || finesse, délicatesse [de nos sens] : Sen. Ep. 95, 58 ¶ 2 [fig.] sagacité, pénétration : Cic. Verr. 2, 4, 29 ; Nep. Alc. 5, 2.
- 1. reukzin [canum]; alg. fijngevoeligheid van de zintuigen [sensuum];
- 2. (metaf.) scherpzinnigheid, slimheid.
sagācitās ātis, f
- sagax.—Of the senses, keenness, acuteness: ad investigandum narium.— Fig., keenness of perception, acuteness, shrewdness, sagacity: istius: erat eā sagacitate, ut, etc., N.