saucius
saucius, wounded, hurt
- I Lit.: omnes saucios Convisit, Att. ap. Non. 398, 4: multis civibus sauciis, Varr. ib. 398, 13: videmus ex acie efferri saepe saucios, Cic. Tusc. 2, 16, 38; so, too, in milit. lang., Caes. B. G. 3, 4 fin.; 5, 36; id. B. C. 3, 75; 3, 78 al.; cf. humorously: saucius factus sum in Veneris proelio: Sagittā Cupido cor meum transfixit, * Plaut. Pers. 1, 1, 24 (24): taurus, Verg. A. 2, 223: funesto saucia morsu, Ov. M. 11, 373: bracchia direptā saucia fecit acu, id. Am. 1, 14, 18: gravissimis vulneribus, Vulg. 2 Macc. 14, 15.—In a Greek construction: Haemon Corruit ipse suo saucius ense latus, Prop. 2, 8, 22 (2, 8, b, 6); cf.: stat saucia pectus, Tib. 1, 6, 49.— In the time of Quintilian freq. in prose: jam vulgatum actis quoque saucius pectus, Quint. 9, 3, 17.—
- B Transf., in gen., smitten, injured, enfeebled, ill, sick, distempered, etc. (mostly poet. and in post-Aug. prose).
- 1 Of living beings: gladiatori illi confecto et saucio consules imperatoresque vestros opponite, Cic. Cat. 2, 11, 24.—Of sick persons: fato saucia (for which previously, affecta), Prop. 2, 28 (3, 24), 31; cf.: mulier diutino situ viscerum, Ap. Apol. p. 318, 21; cf. also infra, 2.—Of hungry persons: Belua male saucia, Sil. 15, 789.—Of intoxicated persons: quid dicat, nescit saucia Terpsichore, giddy, reeling, Mart. 3, 68, 6: Galli hesterno mero saucii, Just. 24, 8, 1: saucios per noctem opprimit, id. 1, 8, 8; Ap. Met. 7, 12, 10.—
- 2 Of things: (tellus) rastro intacta nec ullis Saucia vomeribus, wounded, torn, Ov. M. 1, 102: securi Saucia trabs ingens, id. ib. 10, 373; cf.: (janua) nocturnis potorum saucia rixis, Prop. 1, 16, 5: malus celeri saucius Africo, Hor. C. 1, 14, 5: glacies incerto saucia sole, weakened, melted, Ov. M. 2, 808: alvus lubrico fluxu saucia, attacked, diseased, Ap. Met. 4, 3, 28; cf. supra, 1.: incaluit quoties saucia vena mero, excited, Mart. 4, 66, 12; cf. supra, 1. —
- II Trop., wounded, smitten by love (so most freq., as in all languages); cf. supra, I., the passage from Plautus: Medea animo aegra, amore saevo saucia, Enn. ap. Cic. Cael. 8, 18 (Trag. v. 288 Vahl.; a transl. of Ἔρωτι θυμὸν ἐκπλαγεῖσα, Eurip. Med. prol. 8): regina gravi jamdudum saucia curā, Vulnus alit venis, Verg. A. 4, 1: mens amore, Lucr. 4, 1044: vir Pieriā pellice, Hor. C. 3, 10, 15: ipse a nostro igne, Ov. H. 5, 152: a quo tua saucia mater, id. R. Am. 5; Tib. 2, 5, 109.—
- B In gen., wounded, hurt, offended, injured in any way: subesse nescio quid opinionis incommodae sauciumque ejus animum insedisse quasdam odiosas suspiciones, Cic. Att. 1, 17, 1: Juno saucia dictis, Stat. Th. 1, 248: saucius dolore multo, Prud. Cath. 9, 90: Servilius de repetundis saucius, injured, sullied in character, Cael. ap. Cic. Fam. 8, 8, 3.—
- β Post-class. with gen.: Psyche aegra corporis, animi saucia, Ap. Met. 4, 32, 12; fatigationis hesternae saucius, id. ib. 2, 15, 9; clientes famae et salutis saucii, Aus. Prof. 5, 15.
vulneribus crebris occumbens saucia virgo
ille, qui in gladium incubuerat, leviter ~ius ex vulnere recreatus est
magnis olim vulneribus ~ium jamque omni ex parte sanatum
accedunt sani, accedunt ~ii oculi ad intuendum solem; delectatur sanus, offenditur ~ius oculus
plagosus, ~ius, vulneratus
manus violentas injecit in monachum ‥ ~ium ‥ et plurimo cruore perfusum
tempestas ‥ que grandine et frigore ~ios absumpsit
vulneribus ~ii nunc vinum nunc oleum infundere debet Samaritanus
Roma caput mundi ‥ / quae modo disrupto plangit sua viscera foetu, / per te sanentur saucia membra cito
~a ‥sioce
te requiem fessis Christus concessit in orbe / te saucis medicum statuit regnator Olimpi
majus est ‥ precisa redintegrare quam ~ia sanare, destructa reformare quam debilitata firmare
cum ~ia mens recordatione ‥ tristium exulcerari soleat potius quam foveri
tu ‥ / mentis medela saucie
homini in tali peccato constituto ~iamque gerenti conscientiam
- 1. gewond, verwond [gladiator; vulneribus; umero en umerum (acc.) aan de schouder; graviter]; ➤ (metaf. v. niet-lev.) tellus vomeribus -a opengescheurd; glacies sole -a gesmolten; trabs securi -a getroffen; ianua nocturnis potorum -a rixis; — subst. sauciī, ōrum m gewonden;
- 2. (metaf.) geraakt, gekwetst [animus; Iuno dictis];
- 3. (poët.) ziek van liefde [mens amore; a nostro igne];
- 4. (postklass.) aangeschoten, dronken;
- 5. (v. aangeklaagden) reeds half veroordeeld.
- wounded, hurt: graviter: sauciorum modo habitā ratione, Cs.: homines: Bracchia direptā saucia fecit acu, O.—Smitten, injured, enfeebled, ill, sick, distempered: gladiator: (tellus) nec ullis Saucia vomeribus, torn, O.: malus celeri saucius Africo, H.: glacies inserto saucia sole, melted, O.—Fig., wounded, smitten: Medea amore saucia: regina gravi saucia curā, V.: vir Pieriā paelice, H.: ipse e nostro igne, O.—Wounded, hurt, offended, injured: animus.
-
…, Quirites, contra has tam praeclaras Catilinae copias vestra praesidia vestrosque exercitus. et primum gladiatori illi confecto et saucio consules imperatoresque vestros opponite ; deinde contra illam naufragorum eiectam ac debilitatam manum florem totius Italiae ac robur educite .…
Cicero, in Catilinam
-
…Tarpeiae nota pudicitiae ; cuius inaurati celebrarunt limina currus, captorum lacrimis umida supplicibus ; nunc ego, nocturnis potorum saucia rixis, pulsata indignis saepe queror manibus, et mihi non desunt turpes pendere corollae semper et exclusis signa iacere…
Propertius, Elegies
-
…servabis amores, formosum Nymphis credere visus Hylan. Tu, qui consortem properas evadere casum, miles ab Etruscis saucius aggeribus, quid nostro gemitu turgentia lumina torques pars ego sum vestrae proxima militiae. sic te servato ut possint…
Propertius, Elegies
-
…timidi resistunt maxuma vi certatur. Interea Catilina cum expeditis in prima acie vorsari, laborantibus succurrere, integros pro sauciis arcessere, omnia providere, multum ipse pugnare, saepe hostem ferire strenui militis et boni imperatoris officia simul exsequebatur…
Sallust, Catilina
-
…, non ensis erat sine militis usu mollia securae peragebant otia gentes. ipsa quoque inmunis rastroque intacta nec ullis saucia vomeribus per se dabat omnia tellus ; contentique cibis nullo cogente creatis arbuteos fetus montanaque fraga legebant cornaque et in…
Ovid, Metamorphoses
-
…modo Partheniis amens errabat in antris, ibat et hirsutas ille videre feras ; ille etiam Hylaei percussus vulnere rami saucius Arcadiis rupibus ingemuit. ergo velocem potuit domuisse puellam tantum in amore preces et bene facta valent. in me…
Propertius, Elegies
-
…tamen robustissimi, hos admonitu oportebit ut bonos milites revocatos dignitatem tueri. non nimis in Niptris ille sapientissimus Graeciae saucius lamentatur vel modice potius pedetemptim, inquit, ite et sedato nisu Ne su ccussu arripia t maior Dolor Pacuvius…
M. Tullius Cicero, Tusculanae Disputationes
-
…extenderet et praegressos consequi cuperet, quarta die finem sequendi fecit atque aliud sibi consilium capiendum existimavit. Caesari ad saucios deponendos, stipendium exercitui dandum, socios confirmandos, praesidium urbibus relinquendum necesse erat adire Apolloniam. sed his rebus…
Julius Caesar, Civil War
-
…me iam ante intellegebatur, quod te quoque ipsum discedentem a nobis suspicari videbam, subesse nescio quid opinionis incommodae sauciumque esse eius animum et insedisse quasdam odiosas suspiciones. quibus ego mederi cum cuperem antea saepe et vehementius etiam post…
Cicero, Epistulae ad Atticum
-
…quarum rerum a nostris propter paucitatem fieri nihil poterat, ac non modo defesso ex pugna excedendi, sed ne saucio quidem eius loci ubi constiterat relinquendi ac sui recipiendi facultas dabatur. Cum iam amplius horis sex continenter pugnaretur ,…
Julius Caesar, Gallic War