secretarium
sēcrētārĭum, ii, n. [secretus], a remote, solitary, or secret place (post-class.).
- I In gen.: ignes qui terrae secretariis continentur, Ap. Mund. p. 64, 39; id. Flor. p. 358, 28.—
- II In partic., a sittingplace (set apart).
- 1 Of judges, a council chamber, Cod. Th. 1, 7, 1; Cod. Just. 3, 24, 3; 9, 3, 16; Lact. Mort. Pers. 15.—
- 2 Of ecclesiastics, a consistory, conclave, Sulp.Sev. S. Mart. 2, 1; Paul. Nol. Ep. 32, 16.
sēcrētārium, iī, n. (secretus), der geheime-, besondere, abgesonderte-, einsame Ort, secretaria terrae, Apul.: in der Kirche, etwa Sakristei, Sulp. Sev.: für die Richter, geheimes Verhörzimmer, spät. ICt. u. Lact.: Sitzungssaal des Senats, Corp. inscr. Lat. 6, 1718: übtr., secr. mentis, das innere Heiligtum des Herzens, Augustin. in psalm. 78, 8 u.a.: so interiora mentis secretaria, Augustin. in psalm. 34. serm. 2. § 3.
sēcrētārĭum, ĭī, n. (secretus), ¶ 1 lieu retiré : Apul. Mund. 17 ¶ 2 salle dʼassemblée des juges, tribunal secret : Cod. Th. 1, 17, 1 || sacristie : Sulp. Sev. Dial. 2, 1 ¶ 3 [fig.] sanctuaire : Aug. Psalm. 76, 8, etc.
Locus, in quem Senatus collectus est, ut habent Anastasii Biblioth. Collectanea, locus scilicet, in quo judices considebant.
Judiciale secretum, Ammiano lib. 15.
, in Actis S. Eupli 12. Augusti, et in Concilio Milevitano II. cap. 16.Secretarium Judicis
Aræ in, apud Lactantium de Mortibus persec. n. 15.Secretariis et pro tribunali positæ
Audiens vero Julianus hunc facere collectam, volens placere Imperatori, sedens inAdde Acta SS. Scillitanorum ibid. pag. 153. S. Ambros. serm. 4. S. August. contra Crescon. lib. 3. cap. 56. de serm. Dom. in monte cap. 21. Symmach. lib. 10. Epist. 36. etc.Secretario , eum sibi jussit exhiberi.
Illi etiam ignes, qui terræIdem in Floridis :Secretariis continentur, etc.
Avibus, hæcSecretaria utique magis congruerint merulis, et lusciniis, et oloribus.
Ex voto Flavius Lucanius vir Consularis cum suis fecit de proprio basilicam, Secretaria atque porticum.
Et quantum ibidem ad pertinendum est, id est in ecclesia S. Petri in sacris Secretariis, cimeteriis, etc.
Cum vero Ecclesiam introierit Pontifex, non ascendit continuo ad altare ; sed prius intrat in Secretarium sustentatus a Diaconibus, etc.Beda lib. 2. Hist. Eccl. cap. 1 :
Sepultus vero est corpore in Ecclesia B. Petri Apostoli ante Secretarium.Innocentius III. PP. lib. 2. de Myster. Missæ cap. 5 :
Cum autem stationalis solennitas celebratur, Romanus Pontifex cum sex præfatis ordinibus processionaliter ad altare progreditur.Willelmus Malmesbur. lib. 1. de Gestis Pontificum :
Missa cantata, sicuti erat vestibus sacris indutus, Secretarium ingressus est.
Secretariisporro recondi solita ministeria sacra, seu vasa, vel vestes sacras, testatur Paulinus Epist. 12. ad Severum,
in Secretarium Ecclesiæ:
Leo Ost. lib. 3. Chron. Casin. cap. 26. (al. 28.) :Hic locus est, veneranda penus qua conditur, et qua Promitur alma sacri pompa ministerii.
Juxta cujus absidam, bicameratam domum ad thesaurum Ecclesiastici ministerii recondendum extruxit : quæ videlicet domus Secretarium appellatur, eique ejusdem nihilominus operis alteram, in qua Ministri altaris præparari debeant, copulavit.
Custos denique sepulcri S. Martini, providebat qui ceram et vestimenta omnia quæ ad ipsam basilicam pertinebant, intrans cum candela accensa Secretarium, quo ista servabantur, etc.
Secretariisinterdum considebant Episcopi et Sacerdotes de rebus Ecclesiasticis deliberaturi, et sic Concilia et Synodos agebant. Synodus Carthag. ann. 525 :
Carthagine in Secretario basilicæ S. Martyris Agilei, cum Bonifacius Episcopus Ecclesiæ Carthaginensis cum Coëpiscopis suis diversarum provinciarum Africanarum consedisset, etc.Synodus Arelatensis :
Cum Arelate in Secretario Ecclesiæ convenissemus, etc.Concilium Aquisgranense II. factum dicitur
Aquisgrani palatii in Secretario basilicæ sanctæ Genitricis Dei Mariæ, quod dicitur Lateranis, anno Incarnationis D. J. C. 836. Concilium Arelatense II. cap. 15 :
In Secretario Diacono inter Presbyteros sedere non liceat.Gregorius Turonensis lib. 5. cap. 19 :
Recedente vero Rege ad metatum suum, nos collecti in unum sedebamus in Secretario basilicæ B. Petri.Capitula Caroli C. tit. 26 :
Hæc sunt nomina Episcoporum, qui anno Incarn. D. 860. Non. Juniis in Secretario basilicæ S. Castoris consideraverunt cum nobilibus Laicis firmitatem, quam gloriosi Reges nostri Hludovicus et Karolus atque Hlotarius inter se fecerunt, etc.Guillelmus Biblioth. in Hadriano II. PP. pag. 227. de Legatis Basilii Imp. :
Huic sanctissimo Papæ Hadriano cum Episcopis et proceribus in Secretario sanctæ Mariæ Majoris, juxta morem sanctæ Sedis Apostolicæ residenti, se satis humiliter præsentarunt.
Hispalensem lsidorum Metropolitanum Pontificem clarum doctorem Hispania celebrat, qui anno septimo suprafati Principis Sisebuti, contra Acephalorum hæresim magna auctoritate Hispalim in Secretario Sanctæ Hierusalem Concilium agitat, etc.Stephanus Eddius in Vita S. Wilfridi cap. 28. ubi de Concilio Romano :
Wilfridus Deo amabilis Episcopus sanctæ Evoricæ Ecclesiæ præ foribus nostri Secretarii moratus ad nostrum Secretarium juxta suam postulationem cum petitione, quam secum adferre dictus est, ammittatur.Hinc ipsæ Conciliorum sessiones
Secretariafere semper appellantur. Synodus Romana sub Zacharia PP. :
Quia hodie jam tardior hora est, venturo Secretario pertractandum est.Infra :
Præterito Secretario, etc.Liberatus Diacon. cap. 13. de Synodo Calchedonensi :
Et ita soluto primo Conventu, secundo Secretario interloquentibus judicibus, etc.Infra :
Tertio Secretario, etc.Vide eamd. Descript. ædis Sophianæ num. 85. et veterem Interpretem Concilii VI. Oecumenici, act. 4. extr.
Secretariaproinde Ecclesiarum perampla fuisse non modo inde colligitur ; sed et quod in ea interdum Sacerdotes diverterent, in iisque mansionem facerent. Sulpitius Severus lib. 3. de Vita S. Martini :
Præteriens ergo Martinus in Secretario Ecclesiæ habuit mansionem. Post discessum vero illius, cunctæ in Secretarium illius virgines irruerunt, adlambunt singula loca, ubi sederat vir beatus, aut steterat, stramentum etiam, in quo quieverat, partiuntur.Quod ita reddidit Fortunatus lib. 3. de Vita ejusdem S. Martini :
Id porro etiam attigimus in eadem Ædis Sophianæ Descriptione n. 86. ut et, undeMansio forte fuit Martino prætereunti Ecclesiæ Domini qua Secretaria pollent.
Secretariumdicta fuerit hæc exedra, n. 85. quibus adjungenda sunt, quæ habet Henricus Valesius ad Ammianum pag. 87.
Secretariavocat loco supra laudato Paulinus binas conchas, quæ majori, in qua altare erat, adjungebantur, in quarum altera vestes et cimelia Ecclesiæ recondebantur ; in altera Sacerdotes sacrorum librorum lectioni operam dabant. De utroque Secretario copiose pariter egimus in eadem Descriptione n. 67. 68. ad quas etiam referendus forte locus mox allatus Leonis Ostiensis, et Sulpitii Severi alter lib. 3. de Vita S. Martini, ubi duplex Secretarium statuit.
SecretariorumEcclesiæ passim mentio habetur in Concilio Calchedon. act. 1. pag. 48. edit. 1618. Arausicano I. can. 27. Arelat. III. in Synodo Confluent. ann. 860. apud Possidium in Vita S. Augustini cap. 24. Leonem IV. PP. de Cura pastorali, Anastasium in Sergio PP. pag. 62. Simeonem Dunelm. lib. 1. Histor. Eccl. Dunelm. cap. 5. Ricardum Hagustaldens. de Episcopis Hagustald. lib. 1. cap. 15. lib. 2. cap. 4. in Vita Alcuini n. 22. etc.
Et ne aliquis eorum dubius existeret S. Adalardum esse relatum ; reliquias ejusdem de Secretario, ubi ante repositæ fuerant, præsentari fecerunt. Quas quidem in conspectu populi adstantis extulerunt, ipsasque, ut credi decet, antiquo ebore lucidiores, visuque pro sui raritate delectabiles, conspectibus omnium adstantium cernendas præbuerunt. Postquam autem præsentia Sancti remota est ab illis omnis nubes dubitationis, eum honorifice reposuerunt in eodem scrinio, quod paullo ante relatum fuerat cum gaudio.
Jam id, credo, provida divinitas prætendebat, cum inter cetera supra memorati operis instrumenta Secretarium quoque conditorii ejus, nec uni nec soli tantummodo parabatur.Vide Secretarium 2.
SECRETARIUM
SECRETA´RIUM[AUDITORIUM]