secretarius

secretarius [CL as sb. n.] 1 that is used as a hiding place. s1016 ivit nocte quadam in domum evacuationis ‥ ubi filius Edrici ducis in fovea ~ia delitescens ‥ regem inter celanda cultello bis acuto percussit H. Hunt. HA VI 14. 2 (as sb. n.) place to withdraw or retreat to (esp. for deliberation, rest, or safety), retreat, refuge, recess, hiding place; b (fig.). c (as part of church) sanctuary. d sacristy. complevit ‥ ea ‥ ad caelestium mansionum ~ia congregando Bede Cant. 1175C; libens eis ~ium sui reseravit archani Id. Hom. I 16. 257D; 745 quid ergo denuo nostris ~iis te ingredi postulasti? (Syn.) Ep. Bonif. 59; ~ium ‥ locus ubi dantur secreta Osb. Glouc. Deriv. 129; 1549 se in aulam sive ~ium refectionis dictorum fratrum contulerunt Conc. Scot. II 85.  b ea ab exterioribus progressa interioris hominis ~ium irrumpens fit interior Pull. Sent. 914B; cum enim homo ab hoc exteriori tumultu intra ~ium sue mentis sese reciperit Ailr. Spec. Car. III 3. 578C; intrinsecus latet et in intimo cordis ~io ‥ recondidit illum J. Ford Serm. 6. 7; divine ~ium miserationis, quo secure abscondantur, ostende Ib. 74. 6; ave, secretarium / exauditionis, / nostra verba suscipe / deprecationis S. Langton BVM 2. 4; intrare ‥ in ~ium meditationis Ad. Marsh Ep. 1.  c ante ejus officii ~um sepultus V. Greg. p. 110; sepultus est ‥ in ecclesia beati Petri ‥ ante ~um Bede HE II 1; partem ossuum ‥ Aidani ‥ in ecclesia cui praeerat reliquit et in ~io ejus condi praecepit Ib. III 26; propitiatorium vel sanctum sanctorum vel ~ium vel pastoforum, gesceot bæftan þœm heahweofode Ælf. Sup. 186; sachrum corpus ‥ traditum est sepulture juxta ~ium sue ‥ ecclesie Ric. Hex. Hist. Hex. I 15.  d in ~o ponatur [oleum sanctificatum] Egb. Pont. 122; tria vascula impleantur oleo in ~io Comp. Swith. 186; ad terciam sacerdos revertatur in ~ium Lanfr. Const. 119; missa cantata, sicut erat sacris vestibus indutus, ~ium ingressus est W. Malm. GP I 6. 3 (as sb. m., also ~ius ecclesiae) one charged with the custody and maintenance of the vestiments and vessels used in religious services, sacristan. accedentes ~ii distribuant ea Lanfr. Const. 101; unusquisque vestimentum suum ‥ deferat ~io ad arcam Ib. 129; ~ius ecclesie det singulis annis ‥ decem solidatas panis pauperibus MonA I 169b. 4 one entrusted with (advising on or the administration of) private or confidential matters, secretary; b (~ius regis, papae, or sim.); c (acting as agent, representative, or ambassador); d (~ius Dei or sim., of prophet or evangelist); e (astrorum ~ius, applied iron. to astrologer). vir religiosus et credi dignissimus, qui et ipse ~ii ministerio hucusque fungitur Eadmer Wilf. Brev. 236; eosdem et alios ‥ consiliarios habetis precipuos et ~ios Gir. SD 134; secularis ‥ dixit clam fratri cuidam qui erat suus ~ius, hoc non decere prelatum Eccleston Adv. Min. 96; s1024 vocatis duobus ~iis precepit eis ut tali loco puerum tunc natum raperent et occiderent Eul. Hist. I 380; a chawnceler ‥ ~ius CathA; a cownselour ‥ ~ius, assecretis ‥ conciliator Ib..  b 794 postulationes eodem praefato regiae voluntatis ~io commendavit quem omnibus ‥ esse fidelem probavimus Alcuin Ep. 27; egit per amicos suos regisque ~ios ut filiam suam regiis nuptiis dignaretur Ailr. Ed. Conf. 748A; 1291 sub sigillo ~ii nostri presentibus appenso (Lit. Regis) Avesb. f. 80b; 1397 ad prosequendum versus custodem privati sigilli regis et ~ium domini regis predicti pro diversis litteris ab eisdem sigillandis IssueR 558 m. 22; 1424 Rogero de Burton, clerico communi et ~io civitatis predicte Mem. York II 102; 1462 magistro Johanni Laxe Anglico, legum doctori et domini pape ~io Pri. Cold. 190.  c de nunciis et ~iis eligendis Bacon V 34; s1191 missisque ex ~iis ad regem Anglie W. Guisb. 108; s1283 eodem tempore per quemdam ~ium principis allata est regi crux ‥ magnam de ligno crucis Dominicae continens porcionem Trevet Ann. 307; 1322 in expensis sui ipsius, ij instaur[ariorum], ij prepositorum et ~iorum suorum euncium inter tonsores et custodiencium lanam ne furaretur MinAc 1146/11 m. 11; duos armigeros suos ~ios ad se vocavit, dicens “ite et parvulum illum de manibus matris violenter auferte” G. Roman. 315; 1346 misimus dilectum et fidelem nostrum Bartholomeum de Burgherssh et quosdam alios ~ios nostros usque civitatem predictam ad ostendendum vobis ‥ voluntatem et intencionem nostras Cl 180 m. 18d..  d 799 clamat ‥ praedicator gentium, ~ius caelorum Alcuin Ep. 166; s1125 Moyses, Dei ~ius, in historia sancta ‥ scripsit H. Hunt. HA VII 36; ~ius ille dominici pectoris coelibem ‥ vitam designat J. Ford Serm. 26. 5; fratres, omnem reverentiam, omnem obsequii clientelam tenemur angelis exhibere tanquam familiaribus et ~iis Dei P. Blois Serm. 683B; illum divinorum ~ium beatum viz. Johannem evangelistam Chr. Evesham 23; Deus sua secreta celestia suis ~iis ‥ ostendebat AncrR 50.  e nec mea, inquit astrorum ~ius, interest an aliter esse possit J. Sal. Pol. 456A. 5 (as sb. f.) office of secretary. s1317 plures personae in vestris ~iis et aliis obsequiis privatis et publicis commorantes fuerunt G. Ed. II Bridl. 51; 1479 clerico ~ie percipienti in anno decem libras ExchScot 630; 1496 clerico ~ie Ib. 614.