sensibilis
sensĭbĭlis, e, adj. [2. sensus],
- that can be perceived by the senses, sensible (post-Aug. and very rare): vox auditui, perceptible, Vitr. 5, 3: (voluptatem) sensibile judicant bonum: nos contra intellegibile, Sen. Ep. 124, 2.—
- II Act., endowed with feeling, capable of perceiving: simulacrum, Lact. 2, 10, 3; 2, 8, 33; 7, 4, 12.—Adv.: sensĭbĭlĭter, by the senses, sensibly: commovere deos nidore, Arn. 7, 234.
sēnsibilis, e (sentio), I) passiv = empfindbar, sinnlich, vox aëris actu sensibilis auditu (dem G.), Vitr. 5, 3, 6: quicumque voluptatem in summo ponunt, sensibile iudicant bonum, Sen. ep. 124, 2. – subst., sēnsibilia, ium, n. (Ggstz. insensibilia), Ps. Apul. Ascl. 19. – II) aktiv = mit Empfindung (Gefühl) begabt (Ggstz. brutus), simulacrum sensibile et intellegens, Lact. 2, 10, 3: ex his enim duobus alterum sensibile est, alterum caret sensu, Lact. 2, 8, 33. – subst., sēnsibile, is, n. (Ggstz. brutum), Lact. 7, 4, 12.
quae ‥ apud nos insensibilia, illi [Conditori ] ~ia sunt
[anima ] percipit per carnales sensus ‥ quidquid rerum ~ium cognitarum vel incognitarum percipit
omne ~e, universum dico quod sentitur
omne ~e est ymaginabile
sensus non est per se nisi ~ium propriorum et communium
res ‥ memorande sunt duplices, quedam ~es et quedam insensibiles; ~ium quedam visibiles et quedam non
fecit firmamentum in medio aquarum ‥ intra se ~ia continentem
cum infirma corda intelligibile verbum sine voce, ceu ~ia, videre non possunt
in Salmon, ut ~es, id est, intellectuales veritatis Dei ‥ inveniamur
animatas et ~es creaturas
dixere ‥ philosophi tres esse species animarum, animam sc. vegetabilem, animam ~em, animam discretivam
forsitan idem nervi qui sunt ~es proprie operantur ad motum et qui sunt proprie operativi ‥ similiter operantur ad sensum tactus
sensus tactus omnibus ~ibus nervis et membris participantibus creditur esse communis
nam nedum ~ibus et plantis tunc creatis prefuit homo
a ~ibus philosophantibus creditur esse nulla
sēnsĭbĭlis, (14) e (sentio), sensible, qui tombe sous les sens : Lucr. 4, 775 ; Sen. Ep. 124, 2 ; ea quæ sunt sensibilia Ps. Apul. Ascl. 19, les objets physiques ou matériels, les corps ; sensibilis auditui Vitr. Arch. 5, 3, 6, appréciable à lʼoreille.
- 1. waarneembaar; voelbaar;
- 2. in staat om waar te nemen of te voelen.
Ex quibus et ea quæ Sensibilia et insensata sunt, subjecerunt.Vide Sensatus.
Sensatus, nostratibus
Sensible. Lit. remiss. ann. 1365. in Reg. 98. Chartoph. reg. ch. 487 :
Laquelle Coline n'estoit pas bien Sensible, ne ne savoit pas bien faire ses besongnes.Aliæ ann. 1389. in Reg. 138. ch. 176 :
Chintrel qui lors estoit jeune varlet, de l'age de 18. ans et peu Sensible,... demande grace, attendu le jeune age et petit sens qu'il avoit, lors que les faiz dessusdiz furent commis.Vide Sensibilitas 2.