sodalis
sodalis, of companions, friendly, companionable, sociable
he reveres him like a god, but in truth he loves him like a companion
- I In gen., a mate, fellow, intimate, comrade, crony, boon-companion, etc. (freq.and class.; a favorite word with Plautus; cf.: socius, familiaris): tuos amicus et sodalis, Plaut. Merc. 2, 4, 7 (475): hic sodalis tuos amicus optimus, id. Cas. 3, 3, 18 (580); so (with amicus) id. Bacch. 3, 3, 71 (475): sodalem me esse scis gnato tuo, id. Most. 5, 2, 32 (1153): sex sodales repperi, Vitam, amicitiam, etc., id. Merc. 5, 2, 4 (845): quid enim aut illo fidelius amico aut sodale jucundius? Plin. Ep. 2, 13, 6: si frater aut sodalis esset, Ter. Ad. 708: sodalis et familiarissimus Dolabellae, Lentul. ap. Cic. Fam. 12, 14, 7: primum habui semper sodales. Sodalitates autem me quaestore constitutae sunt sacris Idaeis ... epulabar igitur cum sodalibus omnino modice, etc. (shortly after: coetu amicorum), Cic. Sen. 13, 45: popularis et sodalis, id. Ac. 2 (Luc.), 37, 118: meus sodalis, id. de Or. 2, 49, 200: adulescentes aliquot, aequales sodalesque: adulescentium Tarquiniorum, Liv. 2, 3: in urbem reversus sodalibus legi, Plin. Ep. 7, 4, 7: Pompei meorum prime sodalium, Hor. C. 2, 7, 5: gaudentem parvisque sodalibus et lare certo Et ludis, id. Ep. 1, 7, 58: sodalis istius (Verris) in hoc morbo et cupiditate, Cic. Verr. 2, 1, 36, § 91: veterem tutare sodalem, Ov. P. 2, 4, 33: O jucunde sodalis, id. ib. 1, 8, 25: dilectos inter sors prima sodalis, id. Tr. 4, 5, 1.—
- b In the poets, adject.: turba sodalis, the band of friends, Ov. R. Am. 586.—Of things: Hebrus, Hor. C. 1, 25, 19: cratera, id. ib. 3, 18, 6.—
- II In partic.
- A A fellow or member of a corporation, society, fraternity, college, etc.: sodales sunt, qui ejusdem collegii sunt, quam Graeci ἑταιρίαν vocant, Dig. 47, 12, 4.—Of the members of a college of priests: sodales in Lupercis, Cic. Cael. 11, 26: Sodales Titii, Tac. A. 1, 54: Augustales, id. ib. 3, 64; Suet. Claud. 6; id. Galb. 8; Inscr. Orell. 2364 sq.; 1588; 1593; 1611 et saep.—
- B In a bad sense, a participator, accomplice in unlawful secret associations (esp. for buying votes, plotting against the State, etc.): quos tu si sodales vocas, officiosam amicitiam nomine inquinas criminoso, Cic. Planc. 19, 46: tu in illis es decem sodalibus: Te in exsilium ire hinc oportet, Plaut. Pers. 4, 4, 12 (570).—
- 2 A gallant, Mart. 9, 3, 8; Hier. adv. Juv. 1, 48.
sanctimonialium habitum induta, cunctas ~es ad amorem sui in urbe Wintonie sedulitate obsequii invitabat
nobilis equestris ordinis Garterii ~es utrique dicebantur
fraternis ~ium [gl.: ] catervis comitatusgefera , i. sociorum
have, Hova altissime / olim sodes sanctissime / salutatus supplicibus / Aethilwaldi cum vocibus(
carissimo ~i et amico dilectissimo ‥ salutem
ego in cimiterio cum ~ibus octodecim, viris quindecim, feminis tribus, choreas ducens et cantilenas seculares perstrepens
~is, socius, consors, comes, condiscipulus, contubernio
Lucifer parasitorum ~ibus [gl.: amicis, sociis; ] vallatusmid gesiþum ; ~is amicus necessarius domesticus genuinus, intimus cotidianus
lupanar cum ~ibus [gl.: sociis ] scelerum aggrederetur
si quispiam ‥ machinamenta antiqui hostis subripere voluerit, sciat se ~em carnificis Jude
Æþelmund dux et ceteri duces ‥ cum ceteris ejusdem milicie ~ibus hec certe territoria triumphali tropheo conscripserunt
federatos ~es corroborans et commonens ut munitiones suas sollerter servarent
aliud ex ~i colligio dicere mente occurrit(
cum essent longe segregati a ~i conversacione hominum ‥
tu modo, amice ~is, vite tue consule
est mihi karissima ~is virgo in australi plaga Hybernie(
inquisicio ‥ Willelmi una cum sex ~ibus suis sortilegis in causa fidei
➳ abl. sodali, mais sodale Mart. 1, 86, 5 ; Plin. Min. Ep. 2, 13, 6.
- 1. kameraad, maat, vriend, metaf. ook v. niet-lev.; ➤ cratera Veneris ~; Eurus ~ hiemis;
- 2. disgenoot, drinkebroer;
- 3. lid v.e. priestercollege; plur. priestercollege;
- 4. lid v.e. geheim politiek genootschap; spitsbroeder;
- 5. (Mart.) minnaar van een getrouwde vrouw.
- of companions, friendly, companionable, sociable: turba, O.: nec desunt Veneris sodali Vina craterae, H.—As substm. and fan associate, mate, fellow, intimate, comrade, crony, boon-companion: habui semper sodalīs . . . epulabar cum sodalibus: aequales sodalesque adulescentium Tarquiniorum, L.: Pompei meorum prime sodalium, H.: istius in hoc morbo: veterem tutare sodalem, O.—In an association, a fellowmember, associate: in Lupercis sodales.—A participator, accomplice, conspirator: alquos sodalīs vocare.
-
…audacior qui se non intimum Catilinae esse fateatur, nemo in scaena levior et nequior qui se non eiusdem prope sodalem fuisse commemoret. atque idem tamen stuprorum et scelerum exercitatione adsuefactus frigore et fame et siti et vigiliis perferendis fortis…
Cicero, in Catilinam
-
…magno in periculo essem quod isdem moenibus contineremur, ad Q. Metellum praetorem venisti. A quo repudiatus ad sodalem tuum, virum optimum, M. Metellum demigrasti, quem tu videlicet et ad custodiendum te diligentissimum et ad…
Cicero, in Catilinam
-
…. ; Corneli ;, C. Orcivi. Horum in causis ad te deferendis quid tibi eorum sodales receperint et confirmarint scio, nam intemfui. qua me hoc tibi faciendum est hoc tempore ut ab his quod…
Q. Tullius Cicero, Essay on Running for Consul
-
…privatus sumpserat tantum licentiae dabat gloria. sed quid ego alios ad me ipsum iam revertar. primum habui semper sodalis sodalitates autem me quaestore constitutae sunt sacris Idaeis Magnae Matris acceptis epulabar igitur cum sodalibus, omnino modice, sed…
M. Tullius Cicero, De Senectute
-
…nunc non minora pericula rei p. a Dolabella instarent quam ab Antonio. atque haec omnia is feci qui sodalis et familiarissimus Dolabellae eram, coniunctissimus sanguine Antoniis, provinciam quoque illorum beneficio habebam, sed πατρίδα ἐμὴν μᾶλλον φιλῶν…
Cicero, Epistulae ad Familiares
-
…, Laterensis, et ipsum gratiosum esse dico et habuisse in petitione multos cupidos sui gratiosos ; quos tu si sodalis vocas, officiosam amicitiam nomine inquinas criminoso ; sin, quia gratiosi sint, accusandos putas, noli mirari te…
Cicero, pro Plancio
-
…, numquam coniurationis accusatione adulescentiam suam potissimum commendare voluisset. quod haud scio an de ambitu et de criminibus istis sodalium ac sequestrium, quoniam huc incidi, similiter respondendum putem. numquam enim tam Caelius amens fuisset ut, si…
Cicero, pro Caelio
-
…nunc monemur, ita perturbatum itaque permutatum est ut, quod frater consul ne fieret obstiterat, quod adfinis et sodalis clarissimus vir, qui illum reum non laudarat, excluserat, id is consul efficeret in discordiis principum qui illi…
Cicero, de Haruspicum Responso
-
…, atque abs te officia tutelae sodalitatis familiaritatisque flagitet ipsum putato adesse. homo avarissime et spurcissime, redde bona sodalis filio, si non quae abstulisti, at quae confessus es cur cogis sodalis filium hanc primam in foro vocem…
Cicero, in Verrem
-
…quorum coitio illa silvestris ante est instituta quam humanitas atque leges, si quidem non modo nomina deferunt inter se sodales sed etiam commemorant sodalitatem in accusando, ut ne quis id forte nesciat timere videantur sed haec omitto ; ad…
Cicero, pro Caelio